Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 52:3

Αλλά εν Χριστώ ελευθερωνόμαστε και από αυτά· και, αφού διαρρήξουμε τους δεσμούς τους, όπως έχει γραφτεί, και απορρίψουμε από πάνω μας τον ζυγό τους, με ελεύθερο και ανεμπόδιστο φρόνημα κατορθώνουμε το αγαθό. Έτσι κάπου λέει προς εμάς μέσω ενός από τους προφήτες ο Θεός των όλων: «Και θα εξέλθετε, και θα σκιρτήσετε σαν μοσχάρια που έχουν λυθεί από τα δεσμά, και θα καταπατήσετε τους ανόμους· διότι θα γίνουν σαν στάχτη κάτω από τα πόδια σας.» Προσθέτοντας δε σε αυτά το «Η αιχμάλωτη θυγατέρα Σιών», πρώτον μεν μας αφήνει να εννοήσουμε ότι ο Θεός σπλαχνίζεται αυτούς που έχουν πέσει κάτω από διαβολικούς ζυγούς και έχουν υποδουλωθεί στην αμαρτία. Έπειτα, εκτός από αυτό, αποδεικνύει ότι πέφτουμε σε αυτή την κατάσταση, αν και ήταν δυνατόν να μην το πάθουμε. Διότι, έχοντας ονομάσει τη Σιών αιχμάλωτη, την ονομάζει και θυγατέρα. Τότε πώς ήταν δυνατόν να αλωθεί στους βρόχους της αιχμαλωσίας η θυγατέρα του Θεού, η οποία είχε αξιωθεί τόσο λαμπρής δόξας; Ποιος λοιπόν την έφερε σε αυτή την κατάσταση; Δεν ήταν καθόλου η αδυναμία εκείνου που σώζει, αλλά η βούληση και η προαίρεση εκείνης που έπαθε, η οποία βγήκε έξω από την ευσπλαχνία του Πατέρα, επειδή επέλεξε μάλλον το πονηρό, και με την απόφασή της υπέρ του χειρότερου κατέλυσε το αγαθό. <Διότι αυτά λέει ο Κύριος: Δωρεάν πουληθήκατε, και χωρίς ασήμι θα λυτρωθείτε.> Αφού την ονόμασε αιχμάλωτη, κατ' ανάγκην παραθέτει και τις ταλαιπωρίες που πάντοτε συμβαίνουν σε όσους πέφτουν σε αυτή την κατάσταση.

Και την προτρέπει να πράξει και κάτι άλλο λέγοντας: «Εκτίναξε το χώμα και σήκω, Ιερουσαλήμ»· διότι από την ίδια εξαρτιόταν να αποτινάξει το χώμα που την είχε περικαλύψει, να σηκωθεί από την πτώση που της είχε συμβεί και να λύσει τον δεσμό του τραχήλου που της είχε επιβληθεί, με τον οποίο οι αντίθετες δυνάμεις έδεσαν την ψυχή της σαν με θηλιά, μέσω των δεσμών των αμαρτιών. Και ότι αυτά δεν λέγονται για τα οικοδομήματα ούτε για την αισθητή πόλη, αλλά για τον άπιστο λαό, το διασαφηνίζει με όσα προσθέτει στη συνέχεια λέγοντας: «Λύσε τον δεσμό του τραχήλου σου, αιχμάλωτη θυγατέρα της Σιών». Διότι αποκαλώντας την ξεκάθαρα «αιχμάλωτη» δεν δήλωσε τίποτε άλλο παρά τον λαό, ο οποίος αιχμαλωτίστηκε ολοκληρωτικά από τη διαβολική δύναμη. Γι’ αυτό και απευθυνόμενος στον ίδιο λαό με μεγαλύτερη σαφήνεια λέει: «Πουληθήκατε χωρίς αντάλλαγμα», ενώ και πιο πάνω για τον ίδιο λαό είχε ειπωθεί: «Ιδού, για τις αμαρτίες σας πουληθήκατε, και για τις ανομίες σας απέπεμψα τη μητέρα σας. Διότι ήλθα και δεν υπήρχε άνθρωπος, κάλεσα και δεν υπήρχε κανείς να υπακούσει», καθώς μέσω αυτών ο Λόγος δηλώνει ξεκάθαρα την έλευση του Κυρίου στους ανθρώπους, μετά την οποία «πουλήθηκαν για τις αμαρτίες τους» «χωρίς αντάλλαγμα», μη λαμβάνοντας απολύτως τίποτα σε αντάλλαγμα για τη δική τους απώλεια.

Πλην όμως, ακόμη και μετά από τόσα, ο Λόγος, ανακαλώντας τους προς σωτηρία, υπόσχεται να τους «λυτρώσει», εάν θελήσουν να προστρέξουν σε αυτόν και να αποδεχθούν τη χάρη του Χριστού, και ότι θα «λυτρωθούν» «όχι με ασήμι»· διότι η αιχμαλωσία τους δεν ήταν σωματική, ώστε να τύχουν της ελευθερίας μέσω σωματικών λύτρων, επειδή είχαν «πουληθεί» ως προς τις ψυχές. Γι' αυτόν τον λόγο έμελλε να «μην λυτρωθούν με ασήμι», αλλά προφανώς «με το τίμιο αίμα του Χριστού». Στη συνέχεια αυτών, κατηγορεί τον «λαό» των Ιουδαίων, ο οποίος παλαιότερα «είχε κατεβεί στην Αίγυπτο» με δική του προαίρεση και έπειτα «απήχθη στους Ασσυρίους με τη βία» και κατ' ανάγκην. Αντί δε του: «οδηγήθηκαν με τη βία», ο Σύμμαχος λέει: «και ο Ασσούρ τον καταδυνάστευσε χωρίς λόγο». Αλλά παλαιότερα, λέει, έγινε υποχείριος στους «Αιγυπτίους» και έπειτα στους «Ασσυρίους», τώρα όμως, κατά την παρουσία μου, με άλλο τρόπο «πουλήθηκαν δωρεάν». Γι' αυτό και προστίθεται: «και τώρα τι θα γίνει εδώ;» ή κατά τους υπόλοιπους ερμηνευτές: «και τώρα τι υπάρχει εδώ για μένα;». Διότι, λέει, δεν βρίσκω τίποτα «εδώ» ανάμεσά τους, πράγμα που δηλωνόταν και πιο πάνω όταν έλεγε: «διότι ήλθα και δεν υπήρχε άνθρωπος, κάλεσα και δεν υπήρχε κάποιος να υπακούσει».

Εξέγερσου, εξέγερσου, Σιών, ντύσου τη δύναμή σου, Σιών, και ντύσου τη δόξα σου, Ιερουσαλήμ, αγία πόλη· διότι δεν πρόκειται πλέον να περάσει μέσα από εσένα απερίτμητος και ακάθαρτος. Τίναξε από πάνω σου το χώμα και σήκω, κάθισε, Ιερουσαλήμ, βγάλε τα δεσμά από τον τράχηλό σου, αιχμάλωτη θυγατέρα της Σιών. Διότι αυτά λέει ο Κύριος: Πουληθήκατε δωρεάν και δεν θα λυτρωθείτε με αργύρια. Έτσι λέει ο Κύριος: Στην Αίγυπτο κατέβηκε ο λαός μου αρχικά για να κατοικήσει εκεί ως ξένος, και στους Ασσυρίους οδηγήθηκαν με τη βία· και τώρα τι κάνετε εδώ; αυτά λέει ο Κύριος: Επειδή ο λαός μου συνελήφθη δωρεάν, απορείτε και θρηνείτε ... γι' αυτό ο λαός μου θα γνωρίσει το όνομά μου εκείνη την ημέρα, διότι εγώ είμαι αυτός που ομιλεί, παρίσταμαι ως ωραιότητα πάνω στα όρη, ... ως αυτός που φέρνει χαρμόσυνες ειδήσεις για αγαθά, διότι θα κάνω ακουστή τη σωτηρία σου ... διότι η φωνή των φρουρών σου υψώθηκε, και με τη φωνή αυτή όλοι μαζί θα ευφρανθούν· διότι θα δουν κατάματα, όταν ο Κύριος ελεήσει τη Σιών. Ας ξεσπάσουν σε ευφροσύνη όλα μαζί τα ερημωμένα μέρη της Ιερουσαλήμ, διότι ο Κύριος την ελέησε και λύτρωσε την Ιερουσαλήμ. Και ο Κύριος θα αποκαλύψει τον άγιο βραχίονά του ενώπιον όλων των εθνών ...