Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 52:8

Αλλά φανερώθηκε ο Χριστός, η ειρήνη μας, ο οποίος αφαίρεσε την αμαρτία που βρισκόταν ανάμεσα (σε εμάς και τον Θεό), και μας προετοίμασε ώστε να συμφιλιωθούμε φιλικά με τον Πατέρα, ενώνοντάς μας μαζί Του μέσω του Εαυτού Του· διότι μέσω αυτού αποκτήσαμε την προσαγωγή. Όπως λοιπόν, λέει, αν ερχόταν κάποιος τρέχοντας και γρήγορος, αναγγέλλοντας ότι οι εχθροί έχουν συλληφθεί και εξαγγέλλοντας ειρήνη, φέρνοντας χαρμόσυνες ειδήσεις για αγαθά· έτσι και ο Σωτήρας των πάντων επισκέφθηκε τον κόσμο εν σαρκί, και έγινε για εμάς χορηγός ειρήνης προς τον Θεό και Πατέρα, αφού καταργήθηκε ο Σατανάς και ολόκληρη η παράταξή του παραμερίστηκε, και διότι έφτασε ο καιρός, κατά τον οποίο είναι δυνατόν σε όσους το επιθυμούν να γίνουν μέτοχοι κάθε καλού. Διότι θα ακολουθήσει οπωσδήποτε σε όσους πίστεψαν σε αυτόν και επέλεξαν να σκέφτονται και να πράττουν το θέλημά του, να έχουν την πιο άφθονη συμμετοχή στα ουράνια αγαθά και να γεμίζουν με κάθε αγαθή ελπίδα· διότι ο Σωτήρας είναι πλουσιόδωρος. «Διότι θα κάνω ακουστή τη σωτηρία σου, λέγοντας: Σιών, θα βασιλεύσει σε σένα ο Θεός, διότι υψώθηκε η φωνή αυτών που σε φυλούν, και με τη φωνή μαζί θα ευφρανθούν· διότι οφθαλμοί με οφθαλμούς θα ιδωθούν, όταν ο Κύριος ελεήσει τη Σιών». Ονομάζει λοιπόν Σιών πάλι σε αυτά, όχι κάποια επίγεια πόλη, αλλά μάλλον την αγία Του Εκκλησία, την οποία συγκρότησε από τους δύο λαούς. Διότι είναι γραμμένο: «Ευφρανθείτε, έθνη, μαζί με τον λαό του».

Η δε δύναμη των ιερών κηρυγμάτων ευαγγελίστηκε τη βασιλεία του Χριστού, και όλοι βρισκόμαστε υπό την εξουσία του. Διότι έχει εξαγγείλει λέγοντας: «Σιών, θα βασιλεύσει ο Θεός σου». Το πώς όμως θα βασιλεύσει, ή με ποιον τρόπο, ο ίδιος αμέσως το διευκρίνισε λέγοντας ότι: «Η φωνή εκείνων που σε φυλάσσουν υψώθηκε». Και αυτοί που φυλάσσουν θα πρέπει να είναι οι θεσπέσιοι μαθητές, δηλαδή γενικά όλοι όσοι γνωρίζουν και έχουν τη δύναμη να μυσταγωγούν, και οι οποίοι πείθουν όσους έχουν κληθεί να βαδίζουν ορθά, ώστε να μπορούν να επιτελούν το αγαθό με επιτυχία, να μένουν σταθεροί στην αγάπη προς τον Χριστό, και να κάνουν την ομολογία της πίστεώς τους σε αυτόν ορθή και αμώμητη. Αυτοί είναι οι καλοί ποιμένες, οι οποίοι φυλάσσουν για τον αρχιποίμενα των πάντων τα λογικά πρόβατα, και απομακρύνουν τις επιθέσεις των άγριων θηρίων. Τη δική τους φωνή λέει ότι υψώνεται, δηλαδή ότι ακούγεται παντού.

Διότι έχει ειπωθεί προς αυτούς μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Ανέβα σε υψηλό όρος, εσύ που ευαγγελίζεσαι τη Σιών, ύψωσε με δύναμη τη φωνή σου, εσύ που ευαγγελίζεσαι την Ιερουσαλήμ». Υψώστε την, μην φοβάστε. Διότι το αποστολικό κήρυγμα είναι ηχηρό και σε κανέναν απολύτως άγνωστο. Το ότι εξάλλου όλα θα εξελιχθούν ευνοϊκά για αυτούς, και θα ανταποκριθούν πρόθυμα στην κλήση εκείνοι προς τους οποίους θα απευθυνθεί ο λόγος τους, ενώ και οι ίδιοι θα χαρούν πάρα πολύ, βλέποντας τους καρπούς της δικής τους μυσταγωγίας, το καθιστά σαφές λέγοντας ότι: Μαζί με τη φωνή θα ευφρανθούν. Διότι ταυτόχρονα με το που θα μιλήσουν, λέει, θα ακολουθήσει και το πλήθος των μυσταγωγημένων, και χωρίς καθυστέρηση θα προστρέξουν στην πίστη αυτοί που παιδαγωγούνται.

Και αυτό αποτελεί χαρά για όσους έχουν λάβει την εντολή να διδάσκουν. Γράφει, λοιπόν, ο Παύλος προς εκείνους που πίστεψαν μέσω αυτού, ότι αποτελούν «χαρά και στέφανό μου». Το ότι, εξάλλου, στις μυσταγωγίες των αγίων ακολουθούσε τις περισσότερες φορές η υπακοή των μυσταγωγουμένων, θα μπορούσε κανείς να το διαπιστώσει σε πολλά σημεία, ερευνώντας την αγία και θεόπνευστη Γραφή. Διότι οι θεσπέσιοι μαθητές κήρυτταν στα Ιεροσόλυμα στα πλήθη των Ιουδαίων· και, όπως είναι γραμμένο στις Πράξεις των Αποστόλων: «Προστέθηκαν σε μία ημέρα τρεις χιλιάδες άνδρες». Επίσης, και ο θεσπέσιος Παύλος, όντας φυλακισμένος μαζί με τον μακάριο Σίλα, υμνούσαν τα μεσάνυχτα τον Θεό. Όταν δε ένας άγιος άγγελος εμφανίστηκε στο δεσμωτήριο και έλυσε τα δεσμά όλων, ο δεσμοφύλακας, κυριευμένος από φόβο, θέλησε να αυτοκτονήσει· αλλά, όταν ο Παύλος φώναξε: «Μην κάνεις κανένα κακό στον εαυτό σου· διότι όλοι είμαστε εδώ», εκείνος θαύμασε το παράδοξο γεγονός και βαπτίστηκε μαζί με όλο τον οίκο του. Το ότι, μάλιστα, το γεγονός αυτό αποτέλεσε για εκείνον αφορμή μεγάλης χαράς, πώς είναι δυνατόν να το αμφισβητήσει κανείς; Επομένως, λέει, αμέσως μετά τη μυσταγωγία αυτών που καλούνται, θα ακολουθεί η υπακοή τους. Και τα μάτια σου θα δουν κατά πρόσωπο, όταν ο Κύριος ελεήσει τη Σιών. Και ποιον θα δουν, παρά τον χορηγό της σωτηρίας, δηλαδή τον Χριστό; Διότι ο Λόγος σαρκώθηκε, και μάρτυρας αυτού είναι ο Ψαλμωδός, όταν λέει: «Ο Θεός θα έλθει φανερά, ο Θεός μας, και δεν θα σιωπήσει».

Δηλαδή αυτό που είπα, ότι «όλοι μαζί με μια φωνή θα ευφρανθούν», και αυτό θα το δεις με τα ίδια σου τα μάτια, λέει, εκείνο τον καιρό κατά τον οποίο ο Κύριος θα ελεήσει τη Σιών, χορηγώντας σε όλους τη χάρη διά της πίστεως και την άφθονη απόλαυση των επουράνιων αγαθών. <Ας ξεσπάσουν μαζί σε ευφροσύνη τα έρημα μέρη της Ιερουσαλήμ, διότι ο Κύριος την ελέησε και λύτρωσε την Ιερουσαλήμ. Και θα αποκαλύψει ο Κύριος τον άγιο βραχίονά του ενώπιον όλων των εθνών, και θα δουν όλα τα πέρατα της γης τη σωτηρία που προέρχεται από τον Θεό.> Το «να ξεσπάσουν σε ευφροσύνη» θα μπορούσε να σημαίνει το να χρησιμοποιούν τη φωνή τους, αναπέμποντας ευχαριστήριες ωδές και φροντίζοντας να μελετούν τις δοξολογίες, με τις οποίες ευφραίνεται ο Θεός. Έχει γραφτεί άλλωστε στο βιβλίο των Ψαλμών: «Και η γλώσσα μου θα μελετά τη δικαιοσύνη σου, όλη την ημέρα τον έπαινό σου»· και για εκείνους που θέλουν να το πράττουν αυτό, το έργο αυτό θα αποτελεί πηγή ευφροσύνης. Επειδή όμως λέει ότι αυτό πρέπει να το πράξουν τα «έρημα της Ιερουσαλήμ», αναφέρουμε αναγκαστικά το εξής, θέλοντας να καταστήσουμε σαφή την έννοια των προκειμένων.

Και «αγαθά» «ευαγγελίζονταν», τα όντως «αγαθά», διακηρύσσοντας τους μακαρισμούς τους οποίους ο Σωτήρας παρέδιδε μέσω της ευαγγελικής διδασκαλίας. «Έλεγε» λοιπόν το κήρυγμα «στη Σιών», δηλαδή στο θεοσεβές πολίτευμα και στον αποστολικό χορό: «Θα βασιλεύσει ο Θεός σου», γι' αυτό και διακήρυτταν τη βασιλεία των ουρανών σε όλους τους ανθρώπους. Και αντί του: «η φωνή αυτών που σε φυλάνε υψώθηκε», ο Σύμμαχος είπε: «η φωνή των σκοπών σου ύψωσε φωνή» και πρόσθεσε: «όλοι μαζί θα αινέσουν· διότι οφθαλμοφανώς θα δουν όταν ο Κύριος επιστρέψει στη Σιών», όπου πάλι και εδώ το θεοσεβές πολίτευμα ονομάζεται «Σιών», ενώ σύμφωνα με τον Ακύλα λέει: «η φωνή των σκοπών σου ύψωσε φωνή, όλοι μαζί θα αγαλλιάσουν· διότι θα δουν οφθαλμόν με οφθαλμόν», και σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα: «η φωνή των σκοπών σου ύψωσε φωνή, για τον οποίο θα αινέσουν· διότι θα δουν οφθαλμόν με οφθαλμόν». Και «σκοπούς» εδώ ο λόγος ονομάζει τους μαθητές και αποστόλους του Σωτήρα μας. Διότι, όπως ακριβώς ονομάζονταν «σκοποί» του λαού της περιτομής οι προφήτες που αναδείχθηκαν ανάμεσά τους, έτσι και τώρα, της νέας και καινής Σιών, δηλαδή της Εκκλησίας του Θεού και του θεοσεβούς πολιτεύματος, οι απόστολοι του Σωτήρα μας έχουν γίνει «σκοποί» και φύλακες, οι οποίοι, έχοντας γίνει «οφθαλμοφανώς» αυτόπτες και αυτήκοοι του Σωτήρα, «ύψωσαν» τη «φωνή» τους ώστε να γίνει αυτή ξακουστή σε όλα τα έθνη.

Ο ίδιος ο Κύριος, ομολογώντας ξεκάθαρα μέσα από αυτά την παρουσία Του ανάμεσα στους ανθρώπους, ελέγχει τον λαό των Ιουδαίων, επειδή δεν πρόκειται να Τον δεχτούν όταν έλθει ούτε να Τον υπακούσουν όταν τους καλέσει. Και αυτό, σαν να απολογείται, διδάσκει ότι υπήρξε η αιτία της δικής τους αποβολής· διότι, λέγει, εφόσον «ήλθα και δεν υπήρχε» ανάμεσά σας «άνθρωπος, και κάλεσα και δεν υπήρχε κανείς που να υπακούει», γι' αυτό, λέγει, «πουληθήκατε εξαιτίας των αμαρτιών σας», καθόσον εσείς οι ίδιοι, από μόνοι σας, γίνατε αποστάτες της δικής μου κλήσης, και όχι επειδή εγώ σας έδωσα «διαζύγιο» (βιβλίον αποστασίου). Είναι δε σαφές ότι αυτά απευθύνονται προς τον λαό της περιτομής. Συγχρόνως δε τους φανερώνει όσα τόλμησαν κατά το πάθος, λέγοντας: «Έδωσα την πλάτη μου σε μαστιγώσεις, και τα μάγουλά μου σε ραπίσματα», και τα όσα ακολουθούν. Αλλά αυτά θα τύχουν της προσήκουσας ερμηνείας με την κατάλληλη ευκαιρία. 〈Από τον ίδιο〉. «Αυτά λέγει ο Κύριος: εξαιτίας σας το όνομά μου βλασφημείται ανάμεσα στα έθνη. Γι' αυτό ο λαός μου θα γνωρίσει 〈το όνομά μου〉 κατά την ημέρα εκείνη, ότι εγώ είμαι αυτός που ομιλεί. Παρουσιάζομαι σαν την ωραιότητα πάνω στα βουνά, σαν τα πόδια εκείνου που φέρνει το χαρμόσυνο άγγελμα της ειρήνης, σαν εκείνον που ευαγγελίζεται αγαθά, διότι θα κάνω ξακουστή τη σωτηρία σου, λέγοντας: Σιών, ο Θεός σου θα βασιλεύσει. Υψώθηκε η φωνή των φρουρών σου, και με τη φωνή αυτή όλοι μαζί θα ευφρανθούν· διότι θα δουν κατά πρόσωπο (οφθαλμόν προς οφθαλμόν), όταν ο Κύριος ελεήσει τη Σιών».

Το δε «πόσο ωραία πάνω στα βουνά, σαν τους πόδες εκείνου που ευαγγελίζεται μήνυμα ειρήνης, σαν εκείνον που ευαγγελίζεται αγαθά, ότι θα κάνω ακουστή τη σωτηρία σου, λέγοντας, Σιών, θα βασιλεύσει ο Θεός σου», το απέδωσαν σαφέστερα οι υπόλοιποι ερμηνευτές, ο μεν Ακύλας λέγοντας: «πόσο ωραιώθηκαν πάνω στα βουνά οι πόδες εκείνου που ευαγγελίζεται, που κάνει να ακουστεί η ειρήνη, που ευαγγελίζεται το αγαθό, που κάνει να ακουστεί η σωτηρία, που λέει στη Σιών, εβασίλευσε ο Θεός σου», και ο Σύμμαχος λέγοντας: «πόσο ευπρεπείς πάνω στα βουνά είναι οι πόδες εκείνου που ευαγγελίζεται, που κάνει ακουστή την ειρήνη, που ευαγγελίζεται αγαθά, που κάνει ακουστή τη σωτηρία, που λέει στη Σιών, εβασίλευσε ο Θεός σου». Αντί δε του «η φωνή αυτών που σε φυλάσσουν υψώθηκε, και με τη φωνή τους όλοι μαζί θα ευφρανθούν· διότι θα δουν οφθαλμό προς οφθαλμό», ο μεν Σύμμαχος το ερμήνευσε ως εξής: «φωνή των σκοπών σου, ύψωσαν φωνή, όλοι μαζί θα αινέσουν· διότι οφθαλμοφανώς θα δουν». Θα μπορούσαν δε σε αυτά τα χωρία να ονομαστούν «σκοποί» οι ιεροί απόστολοι του Σωτήρος ημών, οι οποίοι, αφού είδαν «οφθαλμοφανώς» αυτόν που είχε προφητευτεί, ύψωσαν τη φωνή τους κηρύττοντας σε όλη την οικουμένη.

Εξέγερσου, εξέγερσου, Σιών, ντύσου τη δύναμή σου, Σιών, και ντύσου τη δόξα σου, Ιερουσαλήμ, αγία πόλη· διότι δεν πρόκειται πλέον να περάσει μέσα από εσένα απερίτμητος και ακάθαρτος. Τίναξε από πάνω σου το χώμα και σήκω, κάθισε, Ιερουσαλήμ, βγάλε τα δεσμά από τον τράχηλό σου, αιχμάλωτη θυγατέρα της Σιών. Διότι αυτά λέει ο Κύριος: Πουληθήκατε δωρεάν και δεν θα λυτρωθείτε με αργύρια. Έτσι λέει ο Κύριος: Στην Αίγυπτο κατέβηκε ο λαός μου αρχικά για να κατοικήσει εκεί ως ξένος, και στους Ασσυρίους οδηγήθηκαν με τη βία· και τώρα τι κάνετε εδώ; αυτά λέει ο Κύριος: Επειδή ο λαός μου συνελήφθη δωρεάν, απορείτε και θρηνείτε ... γι' αυτό ο λαός μου θα γνωρίσει το όνομά μου εκείνη την ημέρα, διότι εγώ είμαι αυτός που ομιλεί, παρίσταμαι ως ωραιότητα πάνω στα όρη, ... ως αυτός που φέρνει χαρμόσυνες ειδήσεις για αγαθά, διότι θα κάνω ακουστή τη σωτηρία σου ... διότι η φωνή των φρουρών σου υψώθηκε, και με τη φωνή αυτή όλοι μαζί θα ευφρανθούν· διότι θα δουν κατάματα, όταν ο Κύριος ελεήσει τη Σιών. Ας ξεσπάσουν σε ευφροσύνη όλα μαζί τα ερημωμένα μέρη της Ιερουσαλήμ, διότι ο Κύριος την ελέησε και λύτρωσε την Ιερουσαλήμ. Και ο Κύριος θα αποκαλύψει τον άγιο βραχίονά του ενώπιον όλων των εθνών ...