Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 54:14

Διότι έχει θεμελιωθεί αιώνια από τον Χριστό. «Απέχε από την αδικία και δεν θα φοβηθείς, και ο τρόμος δεν θα σε πλησιάσει. Ιδού, προσήλυτοι θα περάσουν σε εσένα δι' εμού, και σε εσένα θα καταφύγουν.» Αφού είπε ότι θέτει στον περίβολό της εκλεκτούς λίθους, και όλους τους υιούς της διδαγμένους από τον Θεό, αμέσως δείχνει ότι η υπόσχεσή του έχει εκπληρωθεί. Διότι, τρόπον τινά, μυσταγωγεί όχι μέσω κάποιου μεσίτη, όπως παλαιότερα μέσω του Μωυσή ή άλλων αγίων προφητών, αλλά μάλλον μέσω του εαυτού του, δηλαδή με τη δική του φωνή. Διότι αυτό σήμαινε το «Θα είναι όλοι διδαγμένοι από τον Θεό». Έγραψε δε και ο σοφότατος Παύλος, ότι «Αφού ο Θεός μίλησε παλαιά στους πατέρες μας μέσω των προφητών με πολλούς τρόπους και σε πολλά μέρη, στις έσχατες αυτές ημέρες μίλησε σε εμάς μέσω του Υιού, τον οποίο έθεσε κληρονόμο των πάντων, μέσω του οποίου μάλιστα δημιούργησε και τους αιώνες». Επομένως, ο ίδιος ο Δημιουργός των αιώνων υφαίνει τις μυσταγωγίες για εκείνους που έχουν κληθεί μέσω αυτού στη χάρη της πίστεως. Γι' αυτό και η νύμφη που αναφέρεται στο Άσμα Ασμάτων λέει κάπου γι' αυτόν: «Ας με φιλήσει με τα φιλήματα του στόματός του». Διότι την ασπαζόταν βέβαια και παλαιότερα μέσω του στόματος των αγίων προφητών, καλώντας την σε ένωση μαζί του μέσω του αγιασμού και της δικαιοσύνης. Επειδή όμως ήλθε ως άνθρωπος από γυναίκα, έχουμε πλέον φιληθεί από τα φιλήματα του ίδιου του στόματός του.

Διότι μίλησε μαζί μας στόμα με στόμα. Όταν λοιπόν, λέει, απέχεις από κάθε άδικο και πονηρό πράγμα, τότε δεν θα φοβηθείς, και τρόμος δεν θα σε πλησιάσει· διότι θα είσαι απρόσβλητος από τους εχθρούς, και πέρα από κάθε φόβο, ακόμη και αν εξοπλίζονται εναντίον σου με σκοπό να σε καταστρέψουν κάποιοι από αυτούς που βρίσκονται στον κόσμο, έχοντας αποκτήσει πάρα πολύ μεγάλη δύναμη, δηλαδή οι αντίπαλες και πονηρές δυνάμεις, ή ίσως και τα ίδια τα κύματα της παράλογης και βδελυρής ηδονής, τα οποία παρασύρουν τους φιλαμαρτήμονες στον πυθμένα του άδη, και στο ίδιο το κατώτατο βάραθρο της απώλειας. Αξιόλογα λοιπόν είναι τα έπαθλα της δικαιοσύνης, και εξαιρετικά λαμπρά τα στεφάνια, ενώ η απόκτηση των πνευματικών χαρισμάτων είναι αξιοθαύμαστη για τους συνετούς. Και προσθέτει και κάτι άλλο: Ιδού, προσήλυτοι θα προσέλθουν σε σένα μέσω εμού, και σε σένα θα καταφύγουν. Και ως προσήλυτους εννοεί, είτε αυτούς που σε κάθε εποχή προσέρχονται στην πίστη και καλούνται από τα έθνη, είτε ίσως και τους ίδιους τους Ισραηλίτες, οι οποίοι τοποθετήθηκαν πίσω από τα έθνη, αν και είχαν την πρώτη θέση, και ενώ δέχονταν ως προσήλυτους αυτούς που επέστρεφαν στον Θεό από την ελληνική πλάνη, οι ίδιοι έγιναν προσήλυτοι των εθνών, όμως και αυτό έγινε διά του Χριστού. Διότι αυτό σημαίνει το «μέσω εμού». Επειδή δι' Αυτού γίνεται η επιστροφή και η κλήση όλων, καθώς και η προσέλευση προς τον Θεό και Πατέρα. «Διότι κανείς δεν έρχεται», λέει, «προς τον Πατέρα, παρά μόνο δι' εμού».

Ας κλάψουμε λοιπόν ενώπιον του Θεού μας, για να βρούμε ευσπλαχνία από αυτόν. Όσο έχουμε καιρό, ας λυπηθούμε τον εαυτό μας και ας εξευμενίσουμε τον Κύριο. Ο αγώνας μας δεν αφορά χρήματα, τα οποία, ακόμη και αν κάποιος τα χάσει, μπορεί πάλι να αποκτήσει άλλα στη θέση τους. Ο κίνδυνος αφορά την ψυχή, την οποία αν χάσουμε, δεν μπορούμε πλέον να την επαναφέρουμε· σύμφωνα με το γεγραμμένο: Τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος, αν κερδίσει ολόκληρο τον κόσμο, αλλά ζημιωθεί την ψυχή του; Ή τι αντάλλαγμα θα δώσει ο άνθρωπος για την ψυχή του; Διότι πρόκειται να έλθει ο Υιός του ανθρώπου μέσα στη δόξα του, και τότε θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. Εάν λοιπόν υπάρχει ανταπόδοση, και κανένα από τα έργα μας δεν μπορεί να μείνει κρυφό από τον Θεό, γιατί δεν εργαζόμαστε το αγαθό, ώστε να μας ανταποδοθεί το αγαθό, και γιατί δεν απέχουμε από το κακό, ώστε να μη μας καταλάβουν τα κακά, καθώς είναι γραμμένο: Να απέχεις από το άδικο, και δεν θα φοβηθείς, και τρόμος δεν θα σε πλησιάσει;

Διότι αυτό τους υποσχέθηκε λέγοντας: «Την δική μου ειρήνη σας δίνω, την δική μου ειρήνη σας αφήνω». Στα οποία προσθέτει: «και με δικαιοσύνη θα οικοδομηθείς»· διότι, σύμφωνα με το απολύτως δίκαιο, ο ίδιος ο οικοδόμος των πάντων, η σοφία του Θεού, προσαρμόζοντας τους «ζωντανούς» και στέρεους «λίθους» στην οικοδομή, άλλους μεν έκανε επάλξεις, άλλους έθετε ως θεμέλια, άλλους τοποθετούσε στους περιβόλους, και άλλους μεν τους ξεχώριζε για τον ναό της πόλης, άλλους για τα ενδότερα του ναού, και με άλλους κοσμούσε την υπόλοιπη πόλη. Γι' αυτό έχει λεχθεί: «και με δικαιοσύνη θα οικοδομηθείς»· και αυτά μεν είναι τα όσα έχει υποσχεθεί ο Θεός στην Εκκλησία του. Στη συνέχεια, όμως, δίνει παραγγελία στην ίδια, λέγοντας: «Απέχε από το άδικο και δεν θα φοβηθείς, και τρόμος δεν θα σε πλησιάσει»· διότι τα μεν προηγούμενα θα γίνουν σε εσένα από τη δική μου χάρη με αυτόν τον τρόπο, εάν όμως αγωνιάς μήπως τυχόν σε βρει φόβος εξαιτίας κάποιας εχθρικής επίθεσης, πάρε θάρρος από το δικό μου παράγγελμα: διότι εάν πράξεις αυτά, δεν θα σου συμβούν εκείνα, εάν όμως δεν τηρήσεις το παράγγελμα, να μέμφεσαι τον εαυτό σου όταν περιπέσεις σε ανθρώπινους φόβους.

Γι' αυτό σε διαβεβαιώνω και λέω: «απέχε από το άδικο και δεν θα φοβηθείς, και τρόμος δεν θα σε πλησιάσει», αλλά και εφόσον παραμένεις κοντά μου και θεοσεβείς σύμφωνα με τον πρέποντα λόγο, «προσήλυτοι θα προσέλθουν σε εσένα», όχι χωρίς τη δική μου βουλή· διότι «μέσω εμού και» αυτοί «θα παροικήσουν». Θα μπορούσες δε να ονομάσεις «προσηλύτους», μετά τα προαναφερθέντα τάγματα της Εκκλησίας, εκείνους που δεν προσέρχονται στα πλήθη με γνήσιο ούτε με καθαρό τρόπο· για τους οποίους λέει ότι θα «παροικήσουν», αλλά δεν θα κατοικήσουν μόνιμα σε αυτήν, εξαιτίας του ότι πραγματοποιούν την είσοδό τους σαν περαστικοί. Γι' αυτό έχει λεχθεί στους άριστους: «Ιδού, προσήλυτοι θα προσέλθουν σε εσένα μέσω εμού και θα παροικήσουν σε εσένα και σε εσένα θα καταφύγουν»· διότι τέτοιοι άνθρωποι προσέρχονται έχοντας ανάγκη καταφυγής, άλλοι έχοντας ανάγκη προστασίας, άλλοι βοήθειας, και άλλοι για κάποια άλλη υπόθεση, γι' αυτό και τους ονόμασε «προσηλύτους» και είπε ότι θα «παροικήσουν», κατά τρόπο που αρμόζει στην προαίρεση αυτών των ανθρώπων.

Εκείνος που επιδιώκει κακή πλεονεξία για τον οίκο του, και για να στήσει τη φωλιά του.» «Αλίμονο σε εκείνους που συνδέουν οικία με οικία και ενώνουν αγρό με αγρό, για να αφαιρέσουν κάτι από τον πλησίον τους.» «Τα αρπαγμένα από τον φτωχό βρίσκονται στους οίκους σας. Γιατί εσείς αδικείτε τον λαό μου και καταντροπιάζετε το πρόσωπο των φτωχών, λέγει ο Κύριος;» —«Εγώ τους παρέδωσα στο χέρι σου· εσύ όμως δεν τους έδειξες έλεος.» —«Όταν απλώνετε τα χέρια σας, θα αποστρέφω τους οφθαλμούς μου από εσάς. Διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα.» —«Εξαιτίας σας το όνομά μου βλασφημείται ανάμεσα στα έθνη.» —«Οι άδικοι θα κλυδωνίζονται όπως η ταραγμένη θάλασσα, και δεν θα μπορούν να αναπαυθούν.» —«Απέχε από το άδικο, και δεν θα φοβηθείς, και ο τρόμος δεν θα σε πλησιάσει.» «Αυτό ήταν το ανόμημα των Σοδόμων, ότι ζούσε σπαταλώντας με υπερηφάνεια και αφθονία άρτων και με ευμάρεια οίνου, αυτή και οι θυγατέρες της, και δεν στήριξαν το χέρι του φτωχού και του πένητα, αλλά μεγαλαυχούσαν και διέπραξαν ανόμημα ενώπιόν μου.» «Λαός που καταπιέζει αδικώντας και αρπάζει λεία, καταδυναστεύοντας τον φτωχό και τον πένητα, και δεν συμπεριφέρεται προς τον προσήλυτο με δικαιοσύνη.» «Η μητέρα σου ήταν μικρό λιονταριών, βρέθηκε ανάμεσα σε λιοντάρια· πλήθυνε τα μικρά της, και όταν μεγάλωσε το μικρό της, έγινε λιοντάρι· έμαθε να αρπάζει λεία.» «

Απομακρύνσου από αυτούς και άλλαξε πορεία. Διότι δεν πρόκειται να κοιμηθούν, εάν δεν κάνουν κάποιο κακό. Σε δρόμους ασεβών μην εισέλθεις, ούτε να αναζητήσεις δρόμους παρανόμων.» «Αγκάθια και παγίδες βρίσκονται στους στραβούς δρόμους· όποιος όμως προφυλάσσει την ψυχή του, θα μείνει μακριά από αυτά.» «Γιε μου, μην ζηλέψεις τους κακούς ανθρώπους, ούτε να επιθυμήσεις να είσαι μαζί τους. Διότι ψέματα μηχανεύεται η καρδιά τους, και βάσανα λαλούν τα χείλη τους.» «Μην γίνεσαι σύντροφος με άνθρωπο θυμώδη· και μην συναναστρέφεσαι με οργίλο φίλο, μήπως και μάθεις τους τρόπους του και βάλεις θηλιά στην ψυχή σου.» «Απομακρυνθείτε, βγείτε από εκεί, και μην αγγίζετε τίποτα ακάθαρτο. Βγείτε από ανάμεσά τους, διαχωριστείτε εσείς που φέρετε τα σκεύη του Κυρίου.» «Απέχε από το άδικο, και δεν θα φοβηθείς, και τρόμος δεν θα σε πλησιάσει.» «Εκείνος που αγγίζει πίσσα θα μολυνθεί, και εκείνος που συναναστρέφεται με υπερήφανο θα του μοιάσει.» «Σας παρακαλώ, αδελφοί, να προσέχετε εκείνους που προκαλούν τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα, αντίθετα προς τη διδασκαλία που εσείς διδαχθήκατε, και να απομακρύνεστε από αυτούς.»