Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 54:7

Διότι παλαιά ο Θεός ήταν γνωστός μόνο στην Ιουδαία. Επειδή όμως έχει κληθεί μέσω της πίστεως στην επίγνωσή Του το πλήθος των εθνών, σε Αυτόν πλέον θα καμφθεί κάθε γόνυ, και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει ότι Κύριος είναι ο Ιησούς Χριστός, εις δόξαν του Θεού Πατρός. Θεός λοιπόν σε όλη τη γη θα ονομαστεί Εκείνος που μας λύτρωσε και μας απάλλαξε από τη σκαιότητα του διαβόλου, και μας έθεσε υπό τα δικά Του σκήπτρα. Και αυτό το διδάσκει ο μακάριος Δαβίδ λέγοντας άλλοτε μεν ότι «Όλα τα έθνη, χτυπήστε τα χέρια, αλαλάξτε στον Θεό του Ιακώβ· διότι ο Κύριος είναι ύψιστος, φοβερός, βασιλιάς μέγας σε όλη τη γη»· άλλοτε δε πάλι, «Ο Κύριος εβασίλευσε, ας αγαλλιάσει η γη.» <Δεν σε κάλεσε ο Κύριος σαν γυναίκα εγκαταλελειμμένη και λιγόψυχη, ούτε σαν γυναίκα μισημένη από τη νεότητά της, είπε ο Θεός· Για μικρό χρόνο σε εγκατέλειψα, αλλά με μεγάλο έλεος θα σε ελεήσω. Με μικρό θυμό απέστρεψα το πρόσωπό μου από εσένα, και με αιώνιο έλεος θα σε ελεήσω, είπε ο Κύριος που σε λυτρώνει.> Είναι συνήθεια στη θεόπνευστη Γραφή να αποκαλεί εγκαταλελειμμένη γυναίκα εκείνη που για κάποιες αιτίες έχει εκδιωχθεί, στην οποία δινόταν σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή και έγγραφο διαζυγίου από τον σύζυγό της, και μισημένη πάλι εκείνη που έχει κατηγορηθεί για ανάρμοστη και άσεμνη ζωή.

Τη μητέρα των Ιουδαίων, λοιπόν, η οποία εκπόρνευσε, δικαιολογημένα την αποκαλεί εγκαταλελειμμένη γυναίκα, ολιγόψυχη και μισημένη από τη νεότητά της. Απευθύνεται δε προς τα έθνη, και λέει ότι αυτά δεν έχουν κληθεί προς επίγνωση του Χριστού με τον ίδιο τρόπο που βεβαίως έχει κληθεί η εγκαταλελειμμένη, ολιγόψυχη και από τη νεότητά της μισημένη γυναίκα. Διότι είναι πάρα πολύ μεγάλη η διαφορά της κλήσεως. Διότι στη μεν Συναγωγή των Ιουδαίων επήλθε πώρωση εν μέρει, όπως λέει ο πάνσοφος Παύλος: σκοτίστηκαν δε και τα μάτια τους για να μη βλέπουν, και συγκάμφθηκε η πλάτη τους, δηλαδή, είχαν τον νου τους να κοιτάζει πάντοτε κάτω και να εστιάζει στα γήινα πράγματα. Σε αυτούς όμως που προέρχονται από τα έθνη δεν συνέβη τίποτα τέτοιο. Διότι δεν σκοτίστηκαν τα μάτια τους, αλλά μάλλον φωτίστηκαν, και δεν συγκάμφθηκε η πλάτη τους, αλλά ανορθώθηκε νοητώς, ούτε διασώθηκε σε αυτούς μόνο το υπόλειμμα του συνόλου, όπως ακριβώς και στον Ισραήλ, αλλά αντίθετα ολόκληρο το πλήθος τους σαγηνεύτηκε μέσω του Χριστού, και οδηγήθηκε προς τη σωτηρία, και απαλλάχθηκε από τις αιτίες της πλάνης, και διέφυγε από την επήρεια των παγίδων της αμαρτίας. Έχει κληθεί λοιπόν, όχι κατ' αυτόν τον τρόπο, όπως η απορριπτέα και μισημένη γυναίκα. Αλλά λέει: «Για λίγο χρόνο σε εγκατέλειψα, και με μεγάλο έλεος θα σε ελεήσω».

Διότι στις περασμένες γενεές, όπως λέει ο μαθητής του Χριστού, ο Θεός επέτρεψε στα έθνη να πορεύονται στους δικούς τους δρόμους· και αυτό, νομίζω, είναι η εγκατάλειψη για μικρό χρονικό διάστημα. Διότι, έστω κι αν φαίνεται πως διήρκεσε για μεγάλα χρονικά διαστήματα, παρόλα αυτά περιορίζεται στο ελάχιστο. Πολλαπλάσιος, επομένως, είναι ο καιρός του ελέους, και εκτείνεται σε απέραντους αιώνες.

Επιμένοντας δε ο λόγος στις επαγγελίες προς την έρημο, προσθέτει: 〈όχι ως γυναίκα εγκαταλελειμμένη και λιγόψυχη σε κάλεσε ο Κύριος, ούτε ως γυναίκα που μισήθηκε από τη νεότητά της, είπε ο Θεός σου〉, σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: 〈διότι ως γυναίκα κατώδυνη και εγκαταλελειμμένη στο πνεύμα σε κάλεσε ο Κύριος, και ως γυναίκα της νεότητας όταν αποδιώχνεται, είπε ο Θεός· για μια μικρή στιγμή σε εγκατέλειψα και με μεγάλους οικτιρμούς θα σε συνάξω, σε παροξυσμό οργής έκρυψα το πρόσωπό μου για λίγο από εσένα και με αιώνιο έλεος σε σπλαχνίστηκα〉.

Αλλά, προς το παρόν, με αυτά η άλλοτε χήρα και έρημη, αφού περιβλήθηκε με άνθη χάριτι Θεού, έγινε αληθινά «σαν κρίνος», όπως λέει η προφητεία, και αφού φόρεσε τη νυφική στολή και περιβλήθηκε το στεφάνι της ευπρέπειας, διδάσκεται από τον Ησαΐα να χορεύει, προσφέροντας ευχαριστίες στον βασιλιά Θεό με εύφημες φωνές. Ας την ακούσουμε να λέει: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και χιτώνα ευφροσύνης· μου φόρεσε μίτρα σαν σε νυμφίο, και με στόλισε με κοσμήματα σαν νύφη. Και όπως η γη που βλαστάνει το άνθος της, και όπως ο κήπος κάνει να βλαστήσουν τα σπέρματά του, έτσι ο Κύριος Θεός ανέτειλε δικαιοσύνη και αγαλλίαση ενώπιον όλων των εθνών». Με αυτά, λοιπόν, εκείνη χορεύει· αλλά με ποια λόγια την ανταμείβει και ο Νυμφίος, ο ουράνιος Λόγος, ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός, άκουσε τον Κύριο που λέει: «Μη φοβάσαι που ντροπιάστηκες, ούτε να εντραπείς που χλευάστηκες· διότι θα ξεχάσεις την αιώνια αισχύνη και δεν θα θυμηθείς πλέον το όνειδος της χηρείας σου. Όχι ως γυναίκα εγκαταλελειμμένη και απελπισμένη σε κάλεσε ο Κύριος, ούτε ως γυναίκα μισημένη από τη νεότητά της. Είπε ο Θεός σου: Για μικρό χρονικό διάστημα σε εγκατέλειψα, αλλά με μέγα έλεος θα σε ελεήσω· με λίγο θυμό απέστρεψα το πρόσωπό μου από εσένα, αλλά με αιώνιο έλεος θα σε ελεήσω, είπε ο Κύριος που σε λύτρωσε».

Ευφράνσου, στείρα, εσύ που δεν γεννάς, ... διότι πολλά είναι τα τέκνα της έρημης, περισσότερα από εκείνης που έχει τον άνδρα, λέει ο Κύριος. Πλάτυνε τον τόπο της σκηνής σου και των αυλαιών σου, στήσε, μην τσιγκουνευτείς, μάκρυνε τα σχοινιά σου, και τους πασσάλους σου στερέωσε δυνατά, απλώσου ακόμη προς τα δεξιά και προς τα αριστερά· και το σπέρμα σου θα κληρονομήσει έθνη, και θα κατοικήσεις σε πόλεις ερημωμένες. Μη φοβάσαι που ντροπιάστηκες, ούτε να ντραπείς επειδή ονειδίστηκες, διότι θα ξεχάσεις την αιώνια ντροπή, και τον ονειδισμό της χηρείας σου δεν θα τον θυμηθείς πια. Διότι ο Κύριος που σε έπλασε, το όνομά Του είναι Κύριος Σαβαώθ· και εκείνος που σε λύτρωσε, είναι ο ίδιος ο Θεός του Ισραήλ, που θα ονομαστεί σε όλη τη γη. Δεν σε κάλεσε ο Κύριος σαν γυναίκα εγκαταλελειμμένη, ούτε σαν γυναίκα μισημένη από τη νεότητά της, είπε ο Θεός σου. Για μικρό χρονικό διάστημα σε εγκατέλειψα, και με έλεος μεγάλο θα σε ελεήσω. ... και με έλεος αιώνιο σε ελέησα, είπε ο Κύριος που σε λύτρωσε. Από την εποχή του ύδατος επί Νώε ισχύει αυτό για εμένα, καθώς του ορκίστηκα εκείνον τον καιρό, ότι δεν θα θυμώσω με τη γη πλέον εξαιτίας σου, ούτε με την απειλή μου θα μετακινηθούν τα όρη ... έτσι ούτε το δικό μου έλεος προς εσένα θα εκλείψει, ούτε η διαθήκη της ειρήνης σου πρόκειται να αλλάξει· διότι αυτό είπε ο Κύριος, ο Οποίος είναι ίλεως απέναντί σου.

Πότε θα ακούσεις από τον Θεό: «Ξύπνα, ξύπνα, σήκω εσύ που ήπιες το ποτήρι της οργής μου και το κύπελλο της πτώσης. Ντύσου τη δύναμή σου, ντύσου τη δόξα σου. Τίναξε από πάνω σου το χώμα και σήκω. Βγάλε τα δεσμά από τον τράχηλό σου· πλάτυνε τον τόπο της σκηνής σου και των παραπετασμάτων σου. Μη φοβάσαι που ντροπιάστηκες, ούτε να εντραπείς που χλευάστηκες και χτύπησαν τα χέρια τους εναντίον σου όλοι οι διαβάτες του δρόμου, σφύριξαν και κούνησαν τα κεφάλια τους και είπαν "αυτή είναι η πόλη, το στεφάνι της δόξας και η χαρά όλης της γης;" και "πώς κάθισε σαν χήρα αυτή που ήταν γεμάτη από λαούς και η άρχουσα των χωρών έγινε υποτελής σε φόρους;" Διότι είπε ο Θεός σου "για λίγο χρόνο σε εγκατέλειψα, και με έλεος μεγάλο θα σε σπλαχνιστώ. Με λίγη οργή απέστρεψα το πρόσωπό μου, και με έλεος αιώνιο θα σε ελεήσω." Ή λοιπόν θα ψάλεις σαν τον Δαβίδ προς τον Θεό: "Ανάλογα με το πλήθος των οδυνών στην καρδιά μου, οι παρηγοριές σου εύφραναν την ψυχή μου." Ποιος νέος Μωυσής θα σταθεί δίπλα σου, ή ποιος Ζοροβάβελ θα εμφανιστεί για να σε επαναφέρει; Και πότε θα μπορέσεις να συνάξεις τα τέκνα σου από τους τέσσερις ανέμους, ανάμεσα στα οποία σκορπιστήκαμε, με τον ίδιο τρόπο που τα φιλόστοργα πουλιά μαζεύουν κάτω από τις φτερούγες τους τα δικά τους νεοσσά;