Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 54:9

Έτσι θα κατανοήσεις και τα εξής, δηλαδή, «Με μικρό θυμό απέστρεψα το πρόσωπό μου από εσένα, και με αιώνιο έλεος θα σε ελεήσω»· διότι βραχύς και περιορισμένος είναι ο καιρός της οργής, σε σύγκριση με το μέγεθος της ατελεύτητης φιλανθρωπίας που μας δόθηκε από τον Θεό· ο οποίος, βεβαίως, μας ελευθέρωσε από την εξουσία του σκότους και μας μετέφερε στη βασιλεία του Υιού της αγάπης Του εν φωτί. Και ως μέγα έλεος θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί αυτό που δόθηκε μέσω του Χριστού, το οποίο απαλλάσσει από κάθε ρύπο, απομακρύνει από την κόλαση και την καταδίκη, επαναφέρει στην οικειότητα με Αυτόν μέσω του αγιασμού, στεφανώνει με τα καυχήματα της υιοθεσίας, και καθιστά κληρονόμους της βασιλείας των ουρανών. <«Από το ύδωρ επί του Νώε ισχύει αυτό για εμένα· διότι ορκίστηκα σε αυτόν εκείνον τον καιρό για τη γη, ότι δεν θα οργιστώ πλέον εναντίον σου, ούτε με την απειλή εναντίον σου θα μετατοπιστούν τα όρη, και οι λόφοι δεν θα μετακινηθούν».

Έτσι ούτε το έλεός μου προς εσένα θα εκλείψει, ούτε η διαθήκη της ειρήνης μου πρόκειται να μετακινηθεί. Στα βιβλία του Μωυσή έχει γραφτεί σαφώς, ότι όταν όλη η γη παρεκτράπηκε σε αποστασία από τον Θεό, και παρασύρθηκε αχαλίνωτα σε πολύτροπη αμαρτία, και βυθίστηκε στα τέλματα της φιλοσαρκίας, ο Θεός των όλων, όντας δικαιολογημένα λυπημένος για αυτά ακριβώς τα έργα, είπε: «Δεν πρόκειται να παραμείνει το πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες», δηλαδή, επειδή διακατέχονται μόνο από σαρκικό φρόνημα. Αυτό όμως είναι βδελυρό και απεχθές σε Εκείνον, και γεμάτο από κάθε ακαθαρσία. Γι' αυτό τον λόγο, όπως λέει και ο μαθητής του Σωτήρα, «ούτε τον αρχαίο κόσμο λυπήθηκε, αλλά τους κατέστρεψε όλους εκ θεμελίων, επιφέροντας κατακλυσμό σε έναν κόσμο ασεβών»· και σώθηκε πανοικί μόνο ο Νώε, κερδίζοντας αυτό το δώρο εξαιτίας της ευπείθειας και της υπακοής του. Όταν δε κόπασε ο κατακλυσμός, και το πλήθος των υδάτων υποχώρησε, βγήκε από την κιβωτό, προσέφερε θυσία και, όπως λέει το ιερό Γράμμα, ο Θεός οσμίστηκε οσμή ευωδίας. Έπειτα υποσχέθηκε στον δίκαιο ότι δεν πρόκειται ποτέ ξανά να επιφέρει κατακλυσμό σε όλη τη γη. Επομένως, λέει, από τον καιρό του νερού επί Νώε ισχύει αυτό για εμένα, δηλαδή ορίστηκε το εξής, και έχει επικρατήσει πλέον σε εμένα η απόφαση να μην οργιστώ πια με όλη τη γη, ούτε βέβαια να έρθω σε αντιδικία εξαιτίας των ανθρώπινων σφαλμάτων, ορίζοντας μία καταδίκη εναντίον όλων.

Έπειτα προσθέτει ότι «όπως στην εποχή του Νώε ορκίστηκα» να μην καταστρέψω πλέον με κατακλυσμό αυτούς που βρίσκονται στη γη, έτσι και τώρα για σένα με όρκο διαβεβαιώνω τον λαό μου «ότι δεν θα οργιστώ πλέον μαζί σου· διότι τα όρη θα σαλευτούν και οι λόφοι θα ταραχθούν, το δε έλεός μου δεν θα αποστραφεί από εσένα ούτε η διαθήκη της ειρήνης μου θα μετακινηθεί, είπε ο Κύριος που σε σπλαχνίζεται». Διότι γρηγορότερα «τα όρη θα μετακινηθούν» από τα θεμέλιά τους «και οι λόφοι θα ταραχθούν», παρά το δικό μου «έλεος θα απομακρυνθεί». Και αυτά τα υπόσχεται ο Λόγος στο θεοσεβές πολίτευμα, το οποίο παλαιότερα μεν υπήρχε μεταξύ των Ιουδαίων, αλλά αφού εξέπεσε από αυτούς, μεταβιβάστηκε στην Εκκλησία «που προέρχεται από τα έθνη». Και «διαθήκη ειρήνης» υπόσχεται σε αυτήν, λέγοντας: «ούτε η διαθήκη της ειρήνης μου δεν πρόκειται να μετακινηθεί».

Ευφράνσου, στείρα, εσύ που δεν γεννάς, ... διότι πολλά είναι τα τέκνα της έρημης, περισσότερα από εκείνης που έχει τον άνδρα, λέει ο Κύριος. Πλάτυνε τον τόπο της σκηνής σου και των αυλαιών σου, στήσε, μην τσιγκουνευτείς, μάκρυνε τα σχοινιά σου, και τους πασσάλους σου στερέωσε δυνατά, απλώσου ακόμη προς τα δεξιά και προς τα αριστερά· και το σπέρμα σου θα κληρονομήσει έθνη, και θα κατοικήσεις σε πόλεις ερημωμένες. Μη φοβάσαι που ντροπιάστηκες, ούτε να ντραπείς επειδή ονειδίστηκες, διότι θα ξεχάσεις την αιώνια ντροπή, και τον ονειδισμό της χηρείας σου δεν θα τον θυμηθείς πια. Διότι ο Κύριος που σε έπλασε, το όνομά Του είναι Κύριος Σαβαώθ· και εκείνος που σε λύτρωσε, είναι ο ίδιος ο Θεός του Ισραήλ, που θα ονομαστεί σε όλη τη γη. Δεν σε κάλεσε ο Κύριος σαν γυναίκα εγκαταλελειμμένη, ούτε σαν γυναίκα μισημένη από τη νεότητά της, είπε ο Θεός σου. Για μικρό χρονικό διάστημα σε εγκατέλειψα, και με έλεος μεγάλο θα σε ελεήσω. ... και με έλεος αιώνιο σε ελέησα, είπε ο Κύριος που σε λύτρωσε. Από την εποχή του ύδατος επί Νώε ισχύει αυτό για εμένα, καθώς του ορκίστηκα εκείνον τον καιρό, ότι δεν θα θυμώσω με τη γη πλέον εξαιτίας σου, ούτε με την απειλή μου θα μετακινηθούν τα όρη ... έτσι ούτε το δικό μου έλεος προς εσένα θα εκλείψει, ούτε η διαθήκη της ειρήνης σου πρόκειται να αλλάξει· διότι αυτό είπε ο Κύριος, ο Οποίος είναι ίλεως απέναντί σου.

Όπως ακριβώς κατέστρεψε. Τι λοιπόν; Δεν κατοικείται; Όπως, λοιπόν, αυτό λέγεται καθ' υπερβολήν, έτσι και όταν λέει: «Όπως ορκίστηκα για τα ύδατα επί του Νώε», λέγεται καθ' υπερβολήν. Έπειτα, επιμένει συνεχώς στα ίδια λόγια. Για ποιον λόγο;