Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 55:2

Γίνετε λοιπόν για μένα δίκαιοι, λέει, ώστε να γίνετε μέτοχοι του κλήρου που έχει υποσχεθεί και, βέβαια, θα δοθεί στον κατάλληλο καιρό σε εκείνους που λατρεύουν τον Θεό. <Οι διψασμένοι, πορευθείτε προς το νερό· και όσοι δεν έχετε χρήματα, βαδίστε, αγοράστε και πιείτε χωρίς χρήματα και χωρίς αντίτιμο κρασί και πάχος. Γιατί πληρώνετε με άργυρο, και ο κόπος σας δεν οδηγεί σε χορτασμό; Ακούστε, και θα φάτε αγαθά, και η ψυχή σας θα εντρυφήσει στα αγαθά. Προσέξτε με τα αυτιά σας, και ακολουθήστε τις οδούς μου. Ακούστε με, και η ψυχή σας θα ζήσει μέσα στα αγαθά.> Ο θεσπέσιος Δαβίδ, φωτιζόμενος από τη δαδουχία του Πνεύματος, έψαλλε τις μελωδίες προς τον Θεό, λέγοντας για τον Σωτήρα όλων μας Χριστό: «Πόσο επλήθυνας το έλεός σου, Θεέ! οι δε υιοί των ανθρώπων θα ελπίσουν κάτω από τη σκέπη των πτερύγων σου.

Και ομολογουμένως, η άφθονη παροχή των χαρισμάτων του Χριστού ευφραίνει την ψυχή και γίνεται για αυτήν νοητός οίνος. Αλλά και στέαρ, δηλαδή τροφή· διότι την στερεώνει και την καθιστά πολύ ισχυρή. Δεν είναι απίθανο δε να πούμε ότι το νόημα των προκείμενων στίχων υπαινίσσεται και το μυστήριο του Χριστού. Διότι εκείνοι που πίνουν το ζωντανό νερό, δηλαδή εκείνοι που πλούτισαν με τη χάρη του Πνεύματος συμμετέχοντας σε αυτό και το αγόρασαν μέσω της πίστης, θα γίνουν μέτοχοι και του οίνου και του στέατος, δηλαδή του αγίου σώματος και του αίματος του Χριστού. Έπειτα σε αυτά προσθέτει: Γιατί ξοδεύετε αργύρια, και ο κόπος σας δεν οδηγεί σε χορτασμό; Διότι οι σοφοί των Ελλήνων, σύμφωνα μάλλον με τη δική τους γνώμη, έχοντας λάβει το πνεύμα του κόσμου και μιλώντας μέσω του Βεελζεβούλ, έχουν πλανήσει την οικουμένη, έχοντας συγγράψει εκθέσεις δογμάτων που δεν είναι αληθινά, αλλά μάλλον ασύστατα και ψευδή, μιλώντας από τη δική τους καρδιά και όχι από το στόμα του Κυρίου, όπως ακριβώς έχει γραφτεί.

Όμως, επειδή δεν είχαν τη γνώση της αλήθειας ούτε το θείο και ουράνιο φως, οι πλανεμένοι προσέρχονταν στη μάθηση των ολέθριων δογμάτων, προσφέροντας πάρα πολλά χρήματα σε εκείνους που υπόσχονταν να τους τα διδάξουν. Αλλά αυτά, λέει, γιατί τα αγοράζετε με ασήμι; Διότι ποια είναι η ωφέλεια από το να θέλει κανείς να γνωρίζει το ψεύδος που αλείφεται σαν με μέλι από την ευφράδεια κάποιων, και ένα φθοροποιό μάθημα που προσφέρεται με λαμπρότητα λέξεων, και το ψεύδος που είναι συσσωρευμένο σαν βούρκος μέσα σε ένα χρυσό σκεύος; Εμείς, όμως, έχουμε τον θησαυρό του Χριστού μέσα σε πήλινα σκεύη. Γιατί λοιπόν αγοράζετε αυτά, λέει, με ασήμι; Και ο κόπος σας, που θα κάνατε κοπιάζοντας για να τα μάθετε, δεν θα οδηγήσει σε χορτασμό, δηλαδή δεν αρκεί για να θρέψει και να ζωοποιήσει την ψυχή. Διότι η συλλογή των ολέθριων δογμάτων περισσότερο την αδικεί παρά την ωφελεί. Σωστά λοιπόν λέει και ο πάνσοφος Παύλος: «Πού είναι ο σοφός; Πού είναι ο γραμματέας; Πού είναι ο συζητητής αυτού του αιώνα;»

«Δεν μώρανε ο Θεός τη σοφία αυτού του κόσμου;» Και πάλι: Επειδή δηλαδή, ενώ υπήρχε η σοφία του Θεού, ο κόσμος δεν γνώρισε τον Θεό μέσω της σοφίας, ευδόκησε ο Θεός μέσω της «μωρίας» του κηρύγματος να σώσει αυτούς που πιστεύουν. Ως μωρία του κηρύγματος ονομάζει την απλότητα του λόγου που υπάρχει στη θεόπνευστη Γραφή. Αφήνοντας, λοιπόν, τον μάταιο κόπο και το να συλλέγετε ακαρπία, και το να ανέχεστε να δαπανάτε κόπους σε ανωφελή πράγματα, ακούστε με καλύτερα, και θα γευθείτε αγαθά, δηλαδή τα ευαγγελικά, με τα οποία εξαιρετικά πολύ, λέει, θα εντρυφήσει η ψυχή σας. Εκεί υπάρχει η αληθινή γνώση του κατά φύση Θεού, και η διδαχή κάθε αρετής και αγιοπρεπούς κοσμιότητας, καθώς και η σύνεση, που διακρίνει με θαυμαστό και ορθό τρόπο καθετί που πρέπει να πραχθεί, και που καθιστά τον νου δημιουργό της αγαθοεργίας· ώστε αφενός μεν να αγαπά να προσκολλάται σε όλα τα πνευματικά, αφετέρου δε να απομακρύνεται από όσα είναι αποδοκιμαστέα και αποτελούν αίτια της φαυλότητας, όντας ισχυρά ενδυναμωμένος. Προσέξτε, λοιπόν, με τα αυτιά σας· δηλαδή, με ευθύτητα και υπακοή, ακολουθήστε τις οδούς μου. Διότι και ο Χριστός είπε: «Όποιος θέλει να έρθει οπίσω μου, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, και ας σηκώσει τον σταυρό του, και ας με ακολουθεί». Πρέπει, επομένως, όσοι είναι δικοί Του να σπεύδουν να ακολουθήσουν τα ίχνη Του. Και τι θα αποκομίσουν όσοι θέλουν να το πράξουν αυτό; Θα ζήσει, λέει, η ψυχή σας απολαμβάνοντας αγαθά.

Ιδού, έθνη τα οποία δεν σε γνώριζαν, θα σε επικαλεστούν· και λαοί, οι οποίοι δεν σε ήξεραν, σε εσένα θα καταφύγουν, ένεκα του Κυρίου του Θεού σου, του Αγίου του Ισραήλ, διότι σε δόξασε. Υποσχόμενος ότι «θα φάτε αγαθά, και η ψυχή σας θα εντρυφήσει σε αγαθά», καταδεικνύει αμέσως με ποιον τρόπο θα εκπληρωθεί σε αυτούς αυτό που έχει υποσχεθεί.

Λοιπόν, αδελφοί, να χαίρεστε πάντοτε εν Κυρίω, και πάλι θα το πω, να χαίρεστε. Διότι πλησίασε η απολύτρωσή σας, και την σωτηρία σας την προσμένει η επουράνια στρατιά των αγγέλων. Και ήδη ακούγεται η φωνή εκείνου που βοά στην έρημο: Ετοιμάστε την οδό του Κυρίου. Ο δε προφήτης βοά: Οι διψασμένοι, πορευθείτε προς το νερό. Και αμέσως παρακάτω: Ακούστε με και θα φάτε τα αγαθά, και η ψυχή σας θα εντρυφήσει στα αγαθά. Και σε λίγο θα ακούσετε το αγαθό ανάγνωσμα να λέει: Φωτίζου, η νέα Ιερουσαλήμ, διότι έφτασε το φως σου. Για αυτήν την Ιερουσαλήμ έχει πει ο προφήτης: Και μετά από αυτά θα ονομαστείς πόλη δικαιοσύνης, πιστή μητρόπολη, η Σιών, εξαιτίας του νόμου που εξήλθε από τη Σιών και του λόγου του Κυρίου από την Ιερουσαλήμ, ο οποίος από εκεί ξεχύθηκε σαν βροχή σε ολόκληρη την οικουμένη.

Η προφητεία που έχουμε στα χέρια μας αναφέρεται στον ίδιο τον Χριστό του Θεού, λέγοντας: 〈Οι διψασμένοι, πηγαίνετε στο νερό〉. Έπειτα, υποδηλώνοντας τη χάρη που δωρήθηκε δωρεάν στους ανθρώπους μέσω του Σωτήρα, λέει: 〈και όσοι δεν έχετε αργύριο, πηγαίνετε, αγοράστε και πιείτε χωρίς αργύριο〉. Αντί δε του χωρίου: 〈και τιμής οίνου και στέαρ, ίνα τιμάσθε αργυρίου〉, ο Σύμμαχος λέει 〈και χωρίς αντάλλαγμα κρασί〉 〈και γάλα〉, και ο Ακύλας παρομοίως το απέδωσε 〈κρασί και γάλα〉, έτσι ώστε το θείο λόγιο να υπόσχεται σε όσους 〈διψούν〉 όχι μόνο 〈νερό〉, αλλά 〈και κρασί και γάλα〉. Το μεν 〈νερό〉, λοιπόν, ‹από την πηγή του σωτηρίου› δηλώνει το ευαγγελικό κήρυγμα, ενώ το 〈κρασί και γάλα〉 υποδηλώνει το μυστήριο της εν Χριστώ αναγέννησης. Διότι ‹όσοι αναγεννώνται εξ ύδατος και πνεύματος› τρέφονται «ως αρτιγέννητα βρέφη» ‹με το λογικό› ‹〈γάλα〉› και μεταλαμβάνουν το 〈κρασί〉 της Καινής Διαθήκης. Δεν πρέπει δε να αγνοούμε, ότι κατά το παρελθόν σε όσους αναγεννώνταν εν Χριστώ προσφερόταν μυστικό 〈γάλα〉 μαζί με το σώμα και το αίμα της Καινής Διαθήκης. Λένε μάλιστα ότι μέχρι και σήμερα αυτό το έθιμο διασώζεται σε ορισμένες εκκλησίες, όμως ακόμη και αν δεν γίνεται σωματικά, τουλάχιστον κατά τη διάνοια το μυστικό αίμα του Χριστού προσφέρεται και αντί για 〈κρασί〉 και αντί για 〈γάλα〉 σε όσους αξιώνονται την εν Χριστώ αναγέννηση.

Γιατί δε καταναλώνετε 〈τον κόπο σας〉, ασχολούμενοι με άλλα πράγματα, από τα οποία δεν είναι δυνατόν να τραφεί η ψυχή ούτε να απολαύσει τροφή 〈μέχρι χορτασμού〉; Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, έχει λεχθεί: 〈γιατί ζυγίζετε ασήμι όχι για άρτους και τους κόπους σας όχι για χορτασμό;〉· θα κατανοήσεις δε εκείνους που αγοράζουν με 〈ασήμι〉 τον 〈άρτο〉 της ψυχής, αν στρέψεις την προσοχή σου σε αυτούς που προσφέρουν χρήματα στους ‹σοφούς αυτού του αιώνα›, οι οποίοι υπόσχονται κάποια λογική διδασκαλία, ή και σε αυτούς που πωλούν έναντι αμοιβής την παράδοση των ιουδαϊκών αναγνωσμάτων στους μαθητές τους. Στη συνέχεια αυτών, προτρέπει να 〈κλίνουν τα ώτα〉, με το να κατανοούν και να καθιστούν τις ακοές της ψυχής υπάκουες στα λεγόμενα. Γι' αυτό λέει: 〈ακούστε και θα φάτε αγαθά, και θα εντρυφήσει σε αγαθά η ψυχή σας〉· διότι, εκτός από τα προηγούμενα, λέει ότι ελπίδα άλλων 〈αγαθών〉 και ένθεη απόλαυση αποταμιεύεται στις ψυχές εκείνων που υπακούουν. Επειδή ρητώς προβάλλει την παροχή ‹των μελλόντων 〈αγαθών〉› όχι στα σώματα, αλλά στις ψυχές. Σε αυτά προσθέτει λέγοντας: 〈προσέξτε με τα ώτα σας και ακολουθήστε τις οδούς μου〉, σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: 〈κλίνατε〉, λέει, 〈το ους σας και έλθετε προς εμένα〉, αλλά και 〈εισακούστε με, και θα ζήσει μέσα σε αγαθά η ψυχή σας〉, και όλα αυτά τα υπόσχεται στις ψυχές.

Και θα σε καταστήσει ο Κύριος κεφαλή και όχι ουρά, και θα δώσει τη βροχή στη γη σου στην κατάλληλη εποχή.» «Είπε ο Σαμουήλ: Μήπως είναι αρεστά στον Κύριο τα ολοκαυτώματα και οι θυσίες, όσο το να υπακούει κανείς στη φωνή του Κυρίου; Ιδού, η υπακοή είναι ανώτερη από τη θυσία.» «Η υπακοή σου με αύξησε χαρίζοντάς μου ευρυχωρία.» «Τις οδούς του φύλαξα, και δεν θα παρεκκλίνω από τις εντολές του, για να μην πεθάνω.» «Εάν ακούσουν και υπηρετήσουν, θα ολοκληρώσουν τις ημέρες τους μέσα σε αγαθά, και τα έτη τους μέσα σε ευπρέπεια.» «Η εντολή του Κυρίου είναι τηλαυγής, φωτίζοντας τους οφθαλμούς.» «Η δικαιοσύνη του θα είναι επί τους υιούς των υιών σε όσους φυλάσσουν τη διαθήκη του.» «Μακάρι να κατευθύνονταν οι οδοί μου στο να φυλάξω (τις εντολές).» «Ο νόμος σου είναι αλήθεια.» «Όλοι οι λόγοι του Κυρίου είναι δοκιμασμένοι στο πυρ. Και υπερασπίζεται όσους τον ευλαβούνται.» «Τέλος του λόγου, άκουσε το παν: τον Θεό να φοβάσαι, και τις εντολές του να φυλάσσεις.» «Το πρόσταγμα του Κυρίου είναι πηγή ζωής.» «Εκείνοι που αγαπούν τον νόμο, θα περιβάλουν τον εαυτό τους με τείχος.» «Τάδε λέγει ο Κύριος: Εάν πορεύεσαι στις οδούς μου, και τηρείς τα προστάγματά μου, εσύ θα κρίνεις τον οίκο μου.» «Ακούστε με, και θα φάτε αγαθά, και ας εντρυφήσει στα αγαθά η ψυχή σας.» «Είναι προτιμότερος αυτός που υστερεί σε σύνεση αλλά έχει φόβο Θεού, παρά εκείνος που περισσεύει σε φρόνηση και παραβαίνει τον νόμο.» «Τίποτα δεν είναι πιο γλυκό από το να προσέχει κανείς στις εντολές του Κυρίου.» «Εκείνος που αναζητά τον νόμο, θα χορτάσει από αυτόν.» «

«Όσοι δε τον αναζητούν ορθά, θα βρουν ειρήνη.» «Όσο υπάρχει ακόμη καιρός, εκζητήστε τον Κύριο.» «Τήρησε το έλεος και τη δικαιοσύνη, και να πλησιάζεις πάντοτε τον Θεό σου.» «Ακούστε με, και θα γευθείτε αγαθά, και η ψυχή σας θα εντρυφήσει στα αγαθά.» «Θα καταισχυνθούν όλοι όσοι αποκόπτουν τον εαυτό τους από τον Κύριο.» «Εκζητήστε με με όλη την καρδιά σας, και θα αποκαλυφθώ σε εσάς.» «Σε αυτούς που τον εκζητούν, ο Θεός γίνεται μισθαποδότης.» «Πλησιάστε τον Θεό, και θα σας πλησιάσει.» Είναι αδύνατον να παρεκκλίνουν από τη δίκαιη οδό, αν δεν νοσήσουν οι ψυχές τους από τη λήθη του Θεού.