Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 55:5

Ιδού, έθνη τα οποία δεν σε γνώριζαν, θα σε επικαλεστούν· και λαοί, οι οποίοι δεν σε ήξεραν, σε εσένα θα καταφύγουν, ένεκα του Κυρίου του Θεού σου, του Αγίου του Ισραήλ, διότι σε δόξασε. Υποσχόμενος ότι «θα φάτε αγαθά, και η ψυχή σας θα εντρυφήσει σε αγαθά», καταδεικνύει αμέσως με ποιον τρόπο θα εκπληρωθεί σε αυτούς αυτό που έχει υποσχεθεί.

Διότι ο λόγος του δεν ανήκε στη σκιά του νόμου, αλλά, επειδή ο ίδιος ήταν ο νομοθέτης, μετέτρεπε το γράμμα προς την αλήθεια, και τους τύπους σε πνευματική φανέρωση· διότι ήταν άρχοντας, και είχε την εξουσία να προστάζει. Ότι δε ο προφητικός λόγος αναφέρεται στα έθνη, μπορεί κανείς να το κατανοήσει, και μάλιστα πολύ εύκολα, καθώς ο Θεός και Πατέρας απευθύνει τον λόγο προς τον ίδιο τον Υιό. Διότι λέει: Έθνη τα οποία δεν σε γνώριζαν θα σε επικαλεστούν, και λαοί που δεν σε ήξεραν θα καταφύγουν σε εσένα. Διότι όσοι παλαιότερα δεν γνώριζαν τον Χριστό, επειδή βρίσκονταν σε ομίχλη και σκοτάδι, τον επικαλέστηκαν, δηλαδή αναγνώρισαν ως Θεό τον Ιησού, και σε αυτόν κατέφυγαν, αποκαλώντας τον ελπίδα, και προστάτη, και πρόξενο σωτηρίας, και επικαλούμενοι αυτόν ως Θεό. Και για ποιον λόγο; Ένεκα του Κυρίου του Θεού σου, λέει, του αγίου του Ισραήλ, διότι σε δόξασε· διότι προσέρχονται στον Υιό δοξάζοντάς τον ως γεννηθέντα κατά φύση από τον Θεό και Πατέρα, και ως κατέχοντα τη δόξα εκείνου που τον γέννησε.

Έπειτα, επειδή το προφητικό πνεύμα είχε την ικανότητα της πρόγνωσης και προέβλεπε το μέλλον, δεν αγνόησε ότι οι Ιουδαίοι μεν θα κρατούσαν αυτά τα λόγια για τους εαυτούς τους, όμως δεν επρόκειτο να αποκομίσουν από αυτά καμία περαιτέρω ωφέλεια για την ψυχή τους. Γι' αυτό, στρέφει τον λόγο προς τα αλλόφυλα και αλλογενή 〈έθνη〉, στα οποία και υπόσχεται να δώσει επαγγελίες, λέγοντας με αυτά ακριβώς τα λόγια: 〈Ιδού, τον έδωσα ως μαρτύριο στα έθνη, άρχοντα και προστάζοντα στα έθνη. Έθνη, τα οποία δεν σε γνωρίζουν, θα σε επικαλεστούν, και λαοί, οι οποίοι δεν σε ξέρουν, σε εσένα θα καταφύγουν, ένεκα Κυρίου του Θεού σου, του Αγίου του Ισραήλ, διότι σε εδόξασε〉. Μέσα από αυτά, λοιπόν, παραπέμπει τους αναγνώστες σε εκείνον που έχει φανερωθεί προηγουμένως, για τον οποίο έχει ειπωθεί: «ότι εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε κάτι για αυτόν, θα δουν, και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει, θα κατανοήσουν», καθώς και το: «τον είδαμε, και δεν είχε ούτε είδος ούτε κάλλος». Για «αυτόν», λοιπόν, τον ίδιο λέει, για τον οποίο έχουν λεχθεί όλα αυτά: 〈τον έδωσα ως μαρτύριο στα έθνη〉. Γι' αυτό, επίσης, ευαγγελιζόμουν και προέτρεπα ‹τη στείρα, που παλαιότερα δεν γεννούσε, και εκείνη που δεν είχε άνδρα, να επεκτείνει και να πλατύνει τη σκηνή της›, επειδή ακριβώς συνέβη στο υποσχεθέν πρόσωπο να τα πάθει αυτά εξαιτίας των αμαρτιών του λαού μου. Ευλόγως 〈τον έδωσα ως μαρτύριο〉, όχι στον λαό των Ιουδαίων, αλλά 〈σε όλα τα έθνη〉 και 〈ως άρχοντα και προστάζοντα στα έθνη〉· διότι είναι φανερό σε εμένα, τον Θεό, ότι όλα τα 〈έθνη〉 θα τον υπακούσουν περισσότερο παρά ο λαός της περιτομής.

Η δε 〈μαρτυρία〉 του ήταν το κήρυγμα σχετικά με αυτόν, όπως ακριβώς δίδαξε ο ίδιος λέγοντας: «πρέπει να κηρυχθεί αυτό το ευαγγέλιο σε όλη την οικουμένη ως 〈μαρτυρία〉 σε όλα τα 〈έθνη〉». Έπειτα, στο πρόσωπο αυτού που προφητεύεται, αναφωνεί το Πνεύμα λέγοντας: 〈έθνη, τα οποία δεν σε γνωρίζουν, θα σε επικαλεστούν, και λαοί, οι οποίοι δεν σε ξέρουν, σε σένα θα καταφύγουν〉. Και όλα αυτά θα γίνουν, λέγει, 〈ένεκα του Κυρίου του Θεού σου, του Αγίου του Ισραήλ, διότι σε δόξασε〉.

Ψ. ΚΗ΄. Ακούστε με, και θα φάτε αγαθά, και η ψυχή σας θα εντρυφήσει σε αγαθά. Προσέξτε με τα ώτα σας και ακολουθήστε τις οδούς μου· εισακούστε με, και η ψυχή σας θα ζήσει μέσα σε αγαθά, και θα συνάψω μαζί σας αιώνια διαθήκη, τα όσια του Δαβίδ τα πιστά. Ιδού, τον έδωσα ως μαρτυρία στα έθνη, άρχοντα και προστάζοντα στα έθνη· ιδού, έθνη τα οποία δεν σε γνωρίζουν θα σε επικαλεστούν, και λαοί που δεν σε ξέρουν θα καταφύγουν σε σένα, ένεκα του Κυρίου του Θεού σου, του αγίου του Ισραήλ, διότι σε δόξασε. Με αυτά τα λεγόμενα ο λόγος μας δίνει να κατανοήσουμε, υποσχόμενος πνευματικές τροφές, θεία και ουράνια απόλαυση, και επιπλέον ζωή, όχι την αδιάφορη της σάρκας, αλλά την αιώνια της ψυχής. Επιπλέον υπόσχεται στους ίδιους ότι θα συνάψει αιώνια διαθήκη, η οποία, όπως λέει, θα περιλαμβάνει τα πιστά και όσια του Δαβίδ. Ποια θα μπορούσε λοιπόν να είναι αυτή, μετά την προσωρινή του Μωυσή, η νέα και αιώνια διαθήκη που προφητεύεται ότι θα δοθεί σε αυτούς προς τους οποίους απευθύνεται ο λόγος; Είναι η καινή γραφή των ιερών Ευαγγελίων, που περιέχει τα όσια του Δαβίδ μέσω του Ιησού που γεννήθηκε από το σπέρμα του, του Χριστού του Θεού· και λέγει ότι ο Θεός έχει δώσει αυτόν ως μαρτυρία, όχι στον Ισραήλ, αλλά στα έθνη, για να άρχει σε αυτά και να τους δίνει προστάγματα, και όχι στον προηγούμενο λαό της περιτομής.

Αυτά δε τα έθνη, τα οποία προηγουμένως καθόλου δεν τον γνώριζαν, όταν αναγνώρισαν ότι είναι Υιός του Θεού, τον επικαλέστηκαν ως Σωτήρα και Θεό· αλλά και εμείς, που ποτέ πριν δεν τον είχαμε γνωρίσει, καταφύγαμε σε αυτόν, έχοντας ξεφύγει από την προηγούμενη πλάνη και από τη δουλεία υπό τις αντίπαλες ενέργειες. Αυτά δε, λέει η προφητεία, θα γίνουν εξαιτίας του Κυρίου του Θεού του, επειδή τον εδόξασε. Είναι δε σαφές πώς τον δόξασε ο Πατέρας, σύμφωνα με τη φωνή που ακούστηκε προς αυτόν από τον ουρανό, η οποία έλεγε: «και δόξασα, και πάλι θα δοξάσω». Πρόσεξε δε μήπως είναι συγγενικά με τα ρητά εδώ που αναφέρουν ότι: «έθνη τα οποία δεν σε γνωρίζουν θα σε επικαλεστούν, και λαοί που δεν σε γνώρισαν θα καταφύγουν σε σένα», τα όσα αναφέρονται στο προηγούμενο κεφάλαιο, όπου λεγόταν ότι: «εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε τίποτα περί αυτού θα δουν, και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει θα κατανοήσουν».

Έθνη τα οποία δεν σε γνωρίζουν θα σε επικαλεστούν, και λαοί οι οποίοι δεν σε ξέρουν θα καταφύγουν σε σένα, για χάρη του Κυρίου του Θεού σου, του Αγίου σου Ισραήλ, διότι σε δόξασε«.

Έλεγα δε ακόμη και πρόσθετα ότι και σε άλλους λόγους ο Ησαΐας βοά: Ακούστε τους λόγους μου, και θα ζήσει η ψυχή σας, και θα συνάψω μαζί σας αιώνια διαθήκη, τα όσια του Δαβίδ τα πιστά. Ιδού, τον έδωσα ως μάρτυρα στα έθνη. Έθνη που δεν σε γνωρίζουν θα σε επικαλεστούν, λαοί που δεν σε ξέρουν θα καταφύγουν σε σένα, ένεκα του Θεού σου, του αγίου του Ισραήλ, διότι σε εδόξασε. Αυτόν τον ίδιο τον νόμο εσείς ατιμάσατε και τη νέα άγια διαθήκη του την περιφρονήσατε, και ούτε τώρα την αποδέχεστε ούτε μετανοείτε για όσα κακά πράξατε. Διότι ακόμη τα αυτιά σας είναι φραγμένα, τα μάτια σας είναι τυφλωμένα και έχει παχύνει η καρδιά σας. Κράζει ο Ιερεμίας, και ούτε έτσι ακούτε· είναι παρών ο νομοθέτης, και δεν τον βλέπετε· οι φτωχοί ευαγγελίζονται, οι τυφλοί βλέπουν, και δεν καταλαβαίνετε. Υπάρχει πλέον ανάγκη δεύτερης περιτομής, και εσείς υπερηφανεύεστε για τη σάρκα. Ο νέος νόμος θέλει να τηρείτε το σάββατο διαπαντός, και εσείς, μένοντας σε αργία μία ημέρα, νομίζετε ότι είστε ευσεβείς, μη κατανοώντας γιατί σας διατάχθηκε· και εάν φάτε άζυμο άρτο, λέτε ότι έχετε εκπληρώσει το θέλημα του Θεού. Δεν ευαρεστείται σε αυτά Κύριος ο Θεός μας. Εάν κάποιος ανάμεσά σας είναι επίορκος ή κλέφτης, ας σταματήσει· εάν κάποιος είναι μοιχός, ας μετανοήσει, και έτσι έχει τηρήσει τα τρυφερά και αληθινά σάββατα του Θεού· εάν κάποιος δεν έχει καθαρά χέρια, ας πλυθεί, και είναι καθαρός.

Ιδού, τον έδωσα ως μάρτυρα στα έθνη, άρχοντα και προστάζοντα στα έθνη. Έθνη, τα οποία δεν σε γνωρίζουν, θα σε επικαλεστούν, και λαοί, οι οποίοι δεν σε ξέρουν, σε σένα θα καταφύγουν, χάριν του Θεού σου, του αγίου του Ισραήλ, διότι σε δόξασε. Ζητήστε τον Θεό και, όταν τον βρείτε, επικαλεστείτε τον, εφόσον είναι κοντά σας. Ας εγκαταλείψει ο ασεβής τους δρόμους του και ο άνομος άνδρας τις βουλές του, και ας επιστρέψει στον Κύριο, και θα ελεηθεί, διότι θα συγχωρήσει άφθονα τις αμαρτίες σας. Διότι οι βουλές μου δεν είναι σαν τις δικές σας βουλές, ούτε οι οδοί μου σαν τις δικές σας οδούς, αλλά όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, τόσο απέχει η δική μου οδός από τη δική σας οδό και τα διανοήματά σας από τη δική μου διάνοια. Διότι, όπως ακριβώς κατεβαίνει το χιόνι ή η βροχή από τον ουρανό και δεν επιστρέφει πίσω, μέχρις ότου ποτίσει άφθονα τη γη και την κάνει να γεννήσει και να βλαστήσει και να δώσει σπόρο στον σπορέα και άρτο για βρώση, έτσι θα είναι και ο λόγος μου, ο οποίος θα εξέλθει από το στόμα μου· δεν πρόκειται να επιστρέψει, μέχρις ότου συντελεστούν όλα όσα θέλησα, και θα ευοδώσω τα προστάγματά μου. Διότι με ευφροσύνη θα εξέλθετε και με χαρά θα διδαχθείτε· διότι τα όρη και οι λόφοι θα αναπηδήσουν από χαρά υποδεχόμενα εσάς, και όλα τα δέντρα των αγρών θα χειροκροτήσουν με τα κλαδιά τους, και αντί για αγκαθωτό θάμνο θα αναβλαστήσει κυπαρίσσι, και αντί για κόνυζα θα αναβλαστήσει μυρτιά, και θα αποτελεί για τον Κύριο όνομα και σημείο αιώνιο, και δεν θα εκλείψει.