Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 55:7

Διότι, εάν «κάθε καλή δωρεά και κάθε τέλειο δώρημα κατεβαίνει από άνωθεν, από τον Πατέρα των φώτων», πώς δεν θα ήταν πολύ περισσότερο η επίγνωση του Χριστού ένα δώρο της δεξιάς του Πατρός; Και η κατανόηση της αλήθειας πώς δεν θα νοούνταν ανώτερη από κάθε άλλη χάρη; Διότι όσο περισσότερο φαίνεται ότι είναι πρόξενος των ανώτατων αγαθών, τόσο περισσότερο θα ταίριαζε να εξαρτάται από τη θεία γενναιοδωρία. Ο Πατέρας όμως δεν δίνει στους ακάθαρτους την επίγνωση του Χριστού, ούτε χορηγεί την ωφελιμότατη χάρη του Πνεύματος σε εκείνους που έχουν συνηθίσει να απομακρύνονται παρασυρόμενοι σε άτοπες απείθειες· διότι δεν έπρεπε το πολύτιμο μύρο να χυθεί στον βούρκο. Γι' αυτό και ο μακάριος προφήτης Ιερεμίας προστάζει, δια βοής, ότι εκείνοι που θέλουν να πλησιάσουν τον Χριστό μέσω της πίστης πρέπει προηγουμένως να καθαριστούν μέσω των επιθυμιών για κάθε καλό έργο: «Ζητήστε τον Θεό, και όταν τον βρείτε επικαλεστείτε τον· και όταν σας πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο ασεβής την οδό του και ο παράνομος άνδρας τις βουλές του, και ας επιστρέψει στον Κύριο, και θα ελεηθεί, διότι θα συγχωρήσει πλουσιοπάροχα τις αμαρτίες σας». Βλέπεις πώς λέει ότι πρέπει προηγουμένως να απομακρυνθούμε από την παλαιά οδό, και να εγκαταλείψουμε τα παράνομα σχέδια, ώστε να λάβουμε την άφεση των αμαρτιών, προφανώς μέσω της πίστης στον Χριστό. Διότι δικαιωθήκαμε όχι «από έργα του νόμου», αλλά με τη δική Του χάρη, και με την αμνησικακία που μας δωρήθηκε άνωθεν.

Διότι έπρεπε, λένε, να είναι παρών ανάμεσα σε αυτούς που γιορτάζουν ο θαυματουργός, επιδιώκοντας περισσότερο την ευχαρίστηση της τέρψης, και όχι οπωσδήποτε την ωφέλεια από τον θαυμασμό. Ενώ όμως έχουν ενδυθεί τη δόξα των νομομαθών και νομίζουν ότι έχουν εκπαιδευτεί στα ιερά γράμματα όχι σε μέτριο βαθμό, λησμονούν την προφητική φωνή, η οποία λέει τα εξής: «Ζητήστε τον Θεό, και όταν τον βρείτε επικαλεστείτε τον. Όταν σας πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο ασεβής τον δρόμο του και ο άνομος άνδρας τις βουλές του, και ας επιστρέψει προς τον Κύριο, και θα ελεηθεί». Βλέπεις πώς δεν αρκεί για τη σωτηρία μόνο το να ζητά κανείς, αλλά, αφού τον βρουν, είναι ανάγκη και να επιστρέψουν, δηλαδή μέσω της υπακοής και της πίστεως; Έτσι έπρεπε να διασωθεί ο αμαθής και δύστροπος λαός των Ιουδαίων. Επειδή όμως και σε αυτό συλλαμβάνονται να φέρονται με πολλή ασυνεσία, δικαιολογημένα λοιπόν θα ακούσουν: «Πώς λέτε ότι εμείς είμαστε σοφοί και ο λόγος του Κυρίου είναι μαζί μας; Μάταια έγινε ψευδής η γραφίδα των γραμματέων. Ντροπιάστηκαν οι σοφοί, τρόμαξαν, πιάστηκαν. Ποια σοφία υπάρχει σε αυτούς; Διότι αποδοκίμασαν τον λόγο του Κυρίου». Διότι πώς δεν τον αποδοκίμασαν, αφού δεν τον αποδέχτηκαν; Ή πώς δεν τον ατιμάζουν, όταν δεν παραιτούνται από το να λένε για αυτόν με αναίδεια το: «Πού είναι εκείνος;»;

«Όταν δε πλησιάζει σε σας, ας εγκαταλείψει ο ασεβής την οδό του, και ο άνομος άνδρας τις βουλές του, και ας επιστρέψει προς τον Κύριο, και θα ελεηθεί, διότι θα συγχωρήσει άφθονα τις αμαρτίες σας.» Καθιστώντας ξεκάθαρη την οδό της πίστεως προς αυτόν, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός είπε κάπου προς τους Ιουδαίους: «Μη γογγύζετε μεταξύ σας. Κανείς δεν μπορεί να έλθει προς εμένα, εάν ο Πατέρας που με έστειλε δεν τον ελκύσει.» Εισάγεται δε και το ίδιο το πρόσωπο του Πατρός να λέει τα εξής προς τον Υιό: «Κάθου εκ δεξιών μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδών σου.» Διότι αυτούς που ήταν κάποτε εχθροί και είχαν πλανηθεί και λάτρευαν τα στοιχεία του κόσμου και ήταν αναπόδραστα εγκλωβισμένοι στις παγίδες της αμαρτίας, τους υπέταξε ο Πατέρας στον Υιό. Και βεβαίως κανείς δεν θα μπορούσε να πει ότι του αποδίδει αυτό το έργο επειδή τάχα αδυνατεί. Διότι αυτός ενεργεί τα πάντα, και ο ίδιος είναι η πανσθενής και ισχυρότατη δεξιά του Γεννήτορος. Επειδή όμως το μέτρο της ανθρωπότητας τον κάλεσε οικονομικώς στο να πρέπει να λάβει, για τον λόγο αυτό λέγεται ότι ο Πατέρας υποτάσσει τους πάντες στον Υιό, ως στην ίδια του τη δύναμη και σοφία· διότι μέσω αυτού δυναμώνει το ασθενές και καθιστά σοφό το ασύνετο. Και κανείς συνετός δεν θα μπορούσε ποτέ να νομίσει ότι ο Υιός στερούνταν της δύναμης να υποτάξει κάποιον στον εαυτό του, αλλά μάλλον θα αναλογιστεί ότι τα πάντα, όπως ακριβώς ανέφερα προηγουμένως, ο Θεός και Πατέρας τα κατεργάζεται μέσω αυτού.

Διότι είναι γραμμένο: «Θα επικαλεστώ τον Κύριο υμνώντας, και θα σωθώ από τους εχθρούς μου.» Και όταν τον βρει και βρεθεί κοντά του, ας εγκαταλείψει ο ασεβής τον δρόμο του και ο άνομος άνθρωπος τις βουλές του, και ας επιστρέψει στον Κύριο, και θα ελεηθεί. Διότι εκείνοι που γενικώς αξιώθηκαν την κλήση και την επιστροφή, προσδοκώντας τη μέθεξη των δωρεών Του, οφείλουν να απομακρυνθούν από τις παλαιές συνήθειες, από τον φαύλο δρόμο, από τη ροπή προς την αμαρτία και από τη σαρκική φιληδονία. Διότι θα ελεηθεί όποιος κάνει κατ' αυτόν τον τρόπο την επιστροφή από αληθινή καρδιά, επειδή ο Θεός θα συγχωρήσει άφθονα τις αμαρτίες σας. Και τη φράση «άφθονα», τη λέει αντί της φράσης «εντελώς και ολοκληρωτικά»· «διότι όπου επλεόνασε η αμαρτία, υπερπερίσσευσε η χάρη», σύμφωνα με τα γεγραμμένα· διότι κανένα από τα σφάλματά σας δεν είναι δύσκολο να ξεπλυθεί, εφόσον ο Θεός θέλει να τα καθαρίσει. Διότι είναι γραμμένο για τον Σωτήρα όλων μας Ιησού Χριστό, ότι: «Ιδού, αυτός έρχεται σαν φωτιά χωνευτηρίου, και σαν καθαριστικό βότανο όσων πλένουν. Και θα καθίσει για να χωνεύσει και να καθαρίσει, όπως καθαρίζεται το ασήμι και το χρυσάφι.» Διότι μας βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο και φωτιά.

Διότι κατά το παρελθόν το πλήθος των εθνών ήταν ασύνετο, εύκολα παρασυρόταν εξολοκλήρου σε οτιδήποτε το άτοπο, και φερόταν σαν με ανοιχτά πανιά προς την επιθυμία να πράττει όσα δεν είναι θεμιτό ούτε να λέγονται. Επειδή όμως μέσω της πίστεως αναζήτησαν τον Θεό, Τον επικαλέστηκαν και εγκατέλειψαν τις προηγούμενες οδούς τους και τις άνομες βουλές τους, ελεήθηκαν από Αυτόν, μεταστοιχειώθηκαν σαν να πέρασαν σε μια άλλη ζωή, έγιναν σοφοί ως μέτοχοι της σοφίας, και γνώστες κάθε αγαθού πράγματος, απέσεισαν τον ζυγό της αρχαίας πλάνης και νίκησαν την αμαρτία. Δεν έχουν πλέον διάνοια που εύκολα παρασύρεται, αλλά μάλλον εδραιωμένη και ισχυρή, η οποία αποβλέπει σταθερά στην εκπλήρωση εκείνων με τα οποία ευαρεστείται ο Θεός. Αλλά, όταν υπόσχομαι αυτά, λέγει, μην απιστήσετε, ούτε βέβαια να υποθέσετε ότι θα είναι ακατόρθωτη η μεταβολή του φρονήματός τους· διότι δεν είναι οι δικές μου βουλές όπως οι δικές σας βουλές, ούτε όπως οι δικές μου οδοί είναι οι δικές σας οδοί. Διότι για εσάς, που είστε εκ φύσεως άνθρωποι, τα περισσότερα πράγματα είναι δυσχερή στην τέλεσή τους και ακατόρθωτα. Διότι δεν φτάνει απόλυτα και πάντοτε στο τέλος του καθετί που επιλέγετε να πράξετε. Για εμένα όμως, που είμαι Θεός, τα πάντα είναι ομαλά και ευκολοδιάβατα, και τίποτα δεν είναι διόλου ανηφορικό.

Διότι, επειδή είχε αναγγελθεί πόλεμος και ο φόβος είχε αναταράξει τα πάντα, νήστευσαν μεν, νόμισαν δε ότι θα μάθουν ποια θα είναι τελικά η έκβαση των πραγμάτων. Αυτό, νομίζω, σημαίνει το «Επιθυμούν να γνωρίσουν τις οδούς μου». Επιθυμούν δε σαν λαός που έχει πράξει δικαιοσύνη και δεν έχει εγκαταλείψει την κρίση του Θεού του· δηλαδή, σαν να είχαν πολιτευτεί σύμφωνα με τον νόμο και να είχαν γίνει άριστοι φύλακες των προσταγμάτων που τους δόθηκαν, έχοντας άμεμπτη ζωή και περιβεβλημένοι με το καύχημα μιας ευσεβούς πολιτείας. Διότι σε τέτοιους ανθρώπους θα ταίριαζε να ζητούν τον Θεό, δηλαδή να θέλουν να είναι κοντά Του και να απολαμβάνουν την άνωθεν ευσπλαχνία, και επιπλέον να γνωρίσουν τις οδούς Του. Ειπώθηκε λοιπόν μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Ζητήστε τον Κύριο, και όταν τον βρείτε επικαλεστείτε τον. Και όταν σας πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο ασεβής την οδό του, και ο άνομος άνδρας τη βουλή του, και ας επιστρέψει στον Κύριο, και θα ελεηθεί· διότι θα συγχωρήσει άφθονα τις αμαρτίες τους.» <Ζητούν τώρα από εμένα δίκαιη κρίση, και επιθυμούν να πλησιάσουν τον Θεό, λέγοντας: Γιατί νηστεύσαμε και δεν είδες; Ταπεινώσαμε τις ψυχές μας και δεν το αναγνώρισες;>

Μας ωφελεί λοιπόν ο Προφήτης, ανακράζοντας και λέγοντας: «Ζητήστε τον Κύριο, και όταν τον βρείτε επικαλεστείτε τον. Όταν δε σας πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο ασεβής τους δρόμους του και ο άνομος άνδρας τις βουλές του, και ας επιστρέψει προς τον Κύριο, και θα ελεηθεί». Διότι πρέπει εμείς, αν θεωρούμε σπουδαίο το να είμαστε με τον Θεό, με κάθε δύναμη να αποφεύγουμε την αμαρτία, και να θυμόμαστε αυτόν που λέει: «Άγιοι θα είστε, διότι εγώ είμαι άγιος». <Και δεν θα εισέλθω σε πόλη. Πίσω από τον Κύριο θα πορευτώ.> Έρχεται μερικές φορές στον νου των αγίων Προφητών με ακρίβεια η γνώση των μελλοντικών γεγονότων, καθώς το Άγιο Πνεύμα τους φωτίζει. Γι' αυτό και ανάμεσα στα δικά τους λόγια, δηλαδή σε εκείνα που προέρχονται άνωθεν και από τον Θεό, κάποιες φορές αναφωνούν εκ των προτέρων τις φωνές κάποιων που είτε μετανοούν, είτε ευχαριστούν, είτε αγάλλονται για εκείνα με τα οποία ο Θεός υπόσχεται να τους ευφράνει. Κάτι τέτοιο θα βρούμε ότι βιώνει και τώρα ο μακάριος Ωσηέ. Διότι ο Θεός των όλων υποσχόταν την πραότητά του, και έλεγε ότι δεν θα εξολοθρεύσει εντελώς αυτούς που αμάρτησαν, επειδή είναι Θεός, δηλαδή αγαθός, και όχι άνθρωπος. Επειδή δεν είναι σαν κι εμάς Αυτός που βρίσκεται πάνω από όλη την κτίση. Εκείνοι δε, σαν να έχουν αποκτήσει επίγνωση των δικών τους αμαρτημάτων, και νιώθοντας πια ντροπή για την υπερβολική και απροσδόκητη χάρη, υπόσχονται ότι θα εγκαταλείψουν τις δικές τους επινοήσεις, μέσω των οποίων και έχουν προσκρούσει.

Εφόσον λοιπόν ο Παύλος βροντοφωνάζει: «Έτσι να τρέχετε, ώστε να κατακτήσετε το βραβείο», και καθώς η αγία εορτή ανατέλλει για εμάς σαν τον ήλιο, ας απορρίψουμε μακριά την αδρανή οκνηρία της αργίας. Και αφού νικήσουμε το σκοτεινό σκότος της αδράνειας, ας προχωρήσουμε με ανδρείο και λαμπρό φρόνημα προς κάθε αρετή, λέγοντας μεταξύ μας εκείνο που έχει γραφτεί: «Ελάτε, ας ανεβούμε στο όρος του Κυρίου, και στον οίκο του Θεού του Ιακώβ, και θα μας αναγγείλει την οδό του, και θα πορευθούμε σε αυτήν.» Διότι οι Ιουδαίοι, μην ξέροντας πώς να απομακρυνθούν από την τυπική και σωματική λατρεία, ακούνε: «Τι μου χρειάζεται το πλήθος των θυσιών σας; λέγει ο Κύριος. Έχω χορτάσει από ολοκαυτώματα κριών και λίπος αρνιών, και αίμα ταύρων και τράγων δεν θέλω, ούτε καν όταν έρχεστε να εμφανιστείτε ενώπιόν μου.» Σε εκείνους όμως που έχουν απομακρυνθεί πολύ από αυτά, και έχουν φροντίσει να επιδεικνύουν στον Θεό την αληθινή περιτομή της καρδιάς μέσω της πνευματικής λατρείας, ο προφήτης βροντοφωνάζει: «Ζητήστε τον Θεό, και όταν τον βρείτε, επικαλεστείτε τον. Και όταν σας πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο ασεβής την οδό του, και ο άνομος άνδρας τις βουλές του, και ας επιστρέψει στον Κύριο, και θα ελεηθεί, διότι θα συγχωρήσει πλουσιοπάροχα τις αμαρτίες σας.»

Στη συνέχεια προτρέπει 〈να αναζητούν τον Κύριο〉, συνδέοντας με την προσταγή την υπόσχεση ότι θα τον βρουν. Γι' αυτό λέει: 〈Ζητήστε τον Κύριο, και όταν τον βρείτε, επικαλεστείτε τον〉. Έπειτα συμβουλεύει λέγοντας: όταν 〈τον βρείτε〉 να στέκεται κοντά σας και όχι να κατοικεί κάπου μακριά, να διορθώσετε τη ζωή σας, σαν να στέκεστε ενώπιόν του. Και επειδή ακριβώς απευθύνει αυτά τα λόγια στα έθνη που ήταν παλαιότερα άθεα και ασεβή, στη συνέχεια προτρέπει λέγοντας: 〈όταν σας πλησιάσει〉 ο Κύριος, 〈ας εγκαταλείψει ο ασεβής τους δρόμους του και ο άνομος άνδρας τις βουλές του〉. Διότι είναι καλή η μετάνοια και η απομάκρυνση από τα κακά. Γιατί, ακόμη κι αν νομίζετε ότι η κατάστασή σας είναι αθεράπευτη, κι αν θεωρείται απελπιστική για τα ανθρώπινα δεδομένα, για εμένα όμως δεν είναι ανίατη και αθεράπευτη· διότι 〈πολύ〉 συνηθίζω 〈να συγχωρώ〉. 〈Διότι οι βουλές μου δεν είναι σαν τις δικές σας βουλές, ούτε όπως οι δικοί σας δρόμοι〉, των ανθρώπων, έτσι είναι και οι δικές μου κρίσεις και 〈οι δρόμοι, λέει ο Κύριος. Διότι, όπως ο ουρανός είναι ψηλά από τη γη, έτσι θα υψωθούν οι δρόμοι μου πάνω από τους δικούς σας δρόμους και οι λογισμοί μου πάνω από τους δικούς σας λογισμούς〉.

Και η Σοφία λέει: Εκείνος που κρύβει την αμαρτία του δεν θα ωφεληθεί· εκείνος όμως που ομολογεί τις αμαρτίες του και τις εγκαταλείπει, θα λάβει έλεος από τον Θεό. Και ο Ησαΐας λέει: Αναζητήστε τον Κύριο, και αφού τον βρείτε, επικαλεστείτε τον· και όταν τον πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο αμαρτωλός την οδό του και ο άδικος άνδρας τις σκέψεις του, και επιστρέψτε σε εμένα και εγώ θα τον ελεήσω, ως πολυέλεος, διότι οι σκέψεις μου δεν είναι σαν τις δικές σας σκέψεις, ούτε οι οδοί μου σαν τις δικές σας οδούς. Εάν με ακούσετε, θα γευθείτε τα αγαθά της γης. Ελάτε σε εμένα και υπακούστε με, και η ψυχή σας θα ζήσει.

Και στον Ιερεμία πάλι έτσι μίλησε ο Θεός: «Πάρε μια μεμβράνη και γράψε όλα όσα σου έχω πει· από τις ημέρες του Ιωσία, του βασιλιά του Ιούδα, μέχρι σήμερα, όλα τα δεινά που σου είπα ότι θα επιφέρω σε αυτόν τον λαό, προκειμένου, αφού ακούσει και φοβηθεί, να εγκαταλείψει κάθε άνθρωπος τον πονηρό του δρόμο και επιστρέφοντας να μετανοήσουν, ώστε να αφαιρέσω τις αμαρτίες τους». Και η Σοφία είπε: «Εκείνος που κρύβει την αμαρτία του δεν θα προκόψει, ενώ εκείνος που ομολογεί τις αμαρτίες του και απομακρύνεται από αυτές, θα βρει έλεος από τον Θεό». Και ο Ησαΐας λέει: «Αναζητήστε τον Κύριο και, όταν τον βρείτε, επικαλεστείτε τον· και πλησιάζοντάς τον, ας εγκαταλείψει ο αμαρτωλός τον δρόμο του και ο άδικος άνθρωπος τις σκέψεις του, και επιστρέψτε σε εμένα, και εγώ θα σας ελεήσω· διότι οι δικές μου σκέψεις δεν είναι όπως οι δικές σας σκέψεις, ούτε οι δρόμοι μου όπως οι δικοί σας δρόμοι. Εάν λοιπόν με ακούσετε, θα γευθείτε τα αγαθά της γης».

Και μέσω μεν του Δαβίδ λέει: «Όσο είναι το ύψος του ουρανού από τη γη, τόσο εστερέωσε ο Κύριος το έλεός Του σε όσους τον φοβούνται», και: «Όσο απέχει η ανατολή από τη δύση, τόσο απομάκρυνε από εμάς τις ανομίες μας», μέσω δε του Ησαΐα: «Διότι οι βουλές μου δεν είναι σαν τις δικές σας βουλές, ούτε οι οδοί μου σαν τις δικές σας οδούς· αλλά όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, τόσο απέχουν οι οδοί μου από τις δικές σας οδούς και τα διανοήματά μου από τα δικά σας διανοήματα». Και αυτά τα έλεγε, αφού προηγουμένως είχε μιλήσει για την άφεση των αμαρτιών και είχε πει: «Διότι σε μεγάλο βαθμό θα συγχωρήσω τις ανομίες σας». Έπειτα, για να δείξει το πόσο, πρόσθεσε αυτό το παράδειγμα· και δεν αρκείται μόνο σε αυτά, αλλά κατεβάζει τον λόγο σε μια άλλη, πιο απτή εικόνα. Διότι στο βιβλίο του Ωσηέ έλεγε: «Τι να σου κάνω, Εφραίμ; Τι να σου κάνω, Ιούδα; Θα σε κάνω σαν την Αδαμά και σαν τη Σεβωείμ. Μεταστράφηκε η καρδιά μου μέσα μου· συγκλονίστηκε η μεταμέλειά μου». Αυτό δε που λέει, σημαίνει το εξής: Ούτε καν τον ίδιο τον λόγο της απειλής δεν άντεξα, λέει. Και βέβαια μιλάει με ανθρώπινο τρόπο, όχι για να υποπτευθείς κάτι το ανθρώπινο, μη γένοιτο, αλλά για να κατανοήσεις, μέσα από την πλέον προσιτή αυτή έκφραση, την αγάπη ως θεοπρεπή, γνήσια και ακατάλυτη.

Αυτός που αγγίζει τα οστά ενός μάρτυρα, λαμβάνει κάποια μετοχή αγιασμού από τη χάρη που παραμένει στο σώμα. Πολύτιμος, λοιπόν, είναι ενώπιον του Κυρίου ο θάνατος των οσίων του. ΤΙΤΛΟΣ Λʹ. —Περί της διαφοράς Θεού και ανθρώπων· και ότι είναι μεγάλη η απόσταση μεταξύ Θεού και ανθρώπων, καθώς και μεταξύ του να αμαρτάνει κανείς στον Θεό και στους ανθρώπους. «Ο Ηλί ήταν πάρα πολύ γέροντας· και άκουσε όσα έκαναν οι γιοι του στους γιους του Ισραήλ· και τους είπε: Γιατί πράττετε σύμφωνα με αυτά τα λόγια, τα οποία εγώ ακούω από το στόμα όλου του λαού του Κυρίου; Μη, τέκνα μου· διότι δεν είναι καλή η φήμη που εγώ ακούω, ώστε να μην υπηρετεί ο λαός τον Θεό. Εάν ένας άνθρωπος αμαρτήσει σε άλλον άνθρωπο, θα προσευχηθούν γι' αυτόν προς τον Κύριο· εάν όμως αμαρτήσει στον Κύριο, ποιος θα προσευχηθεί γι' αυτόν;» «Ζητήστε τον Θεό, και όταν τον βρείτε, επικαλεστείτε τον. Όταν θα σας πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο ασεβής τις οδούς του, και ο άνομος άνθρωπος τις βουλές του· και ας επιστρέψει στον Κύριο, και θα ελεηθεί, διότι θα συγχωρήσει πλουσιοπάροχα τις αμαρτίες σας. Οι δικές μου οδοί δεν είναι όπως οι δικές σας οδοί, λέγει ο Κύριος. Αλλά όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, τόσο απέχει η δική μου οδός από τις δικές σας οδούς, και οι δικές σας σκέψεις από τη δική μου σκέψη.»

Δίκαιος και σωτήρας δεν υπάρχει εκτός από εμένα. Επιστρέψτε σε εμένα, και θα σωθείτε εσείς που βρίσκεστε στα πέρατα της γης.» «Ακούστε με, εσείς που έχετε χάσει την καρδιά σας, εσείς που βρίσκεστε μακριά από τη δικαιοσύνη μου. Πλησιάστε στη δικαιοσύνη μου, και την αλήθεια, και τη σωτηρία που προέρχεται από εμένα δεν θα την καθυστερήσω.» «Ζητήστε τον Θεό, και όταν τον βρείτε επικαλεστείτε τον· όταν δε σας πλησιάσει, ας εγκαταλείψει ο ασεβής τους δρόμους του, και ο άνομος άνδρας τα σχέδιά του, και επιστρέψτε προς τον Κύριο, και θα ελεηθείτε, διότι θα συγχωρήσει πλουσιοπάροχα τις αμαρτίες σας.» «Εάν ανορθωθεί και κάνεις την Ιερουσαλήμ καύχημα πάνω στη γη, ορκίστηκε ο Κύριος στη δόξα του, και στη δύναμη του βραχίονά του, ότι δεν θα δώσω πλέον το σιτάρι σου και τα τρόφιμά σου στους εχθρούς σου, και ότι δεν θα πιούν πλέον ξένοι το κρασί σου, για το οποίο μόχθησες.» «Επιστρέψτε σε εμένα, κατοικία του Ισραήλ, λέει ο Κύριος, και δεν θα οργιστώ εναντίον σας στον αιώνα.»

Ιδού, τον έδωσα ως μάρτυρα στα έθνη, άρχοντα και προστάζοντα στα έθνη. Έθνη, τα οποία δεν σε γνωρίζουν, θα σε επικαλεστούν, και λαοί, οι οποίοι δεν σε ξέρουν, σε σένα θα καταφύγουν, χάριν του Θεού σου, του αγίου του Ισραήλ, διότι σε δόξασε. Ζητήστε τον Θεό και, όταν τον βρείτε, επικαλεστείτε τον, εφόσον είναι κοντά σας. Ας εγκαταλείψει ο ασεβής τους δρόμους του και ο άνομος άνδρας τις βουλές του, και ας επιστρέψει στον Κύριο, και θα ελεηθεί, διότι θα συγχωρήσει άφθονα τις αμαρτίες σας. Διότι οι βουλές μου δεν είναι σαν τις δικές σας βουλές, ούτε οι οδοί μου σαν τις δικές σας οδούς, αλλά όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, τόσο απέχει η δική μου οδός από τη δική σας οδό και τα διανοήματά σας από τη δική μου διάνοια. Διότι, όπως ακριβώς κατεβαίνει το χιόνι ή η βροχή από τον ουρανό και δεν επιστρέφει πίσω, μέχρις ότου ποτίσει άφθονα τη γη και την κάνει να γεννήσει και να βλαστήσει και να δώσει σπόρο στον σπορέα και άρτο για βρώση, έτσι θα είναι και ο λόγος μου, ο οποίος θα εξέλθει από το στόμα μου· δεν πρόκειται να επιστρέψει, μέχρις ότου συντελεστούν όλα όσα θέλησα, και θα ευοδώσω τα προστάγματά μου. Διότι με ευφροσύνη θα εξέλθετε και με χαρά θα διδαχθείτε· διότι τα όρη και οι λόφοι θα αναπηδήσουν από χαρά υποδεχόμενα εσάς, και όλα τα δέντρα των αγρών θα χειροκροτήσουν με τα κλαδιά τους, και αντί για αγκαθωτό θάμνο θα αναβλαστήσει κυπαρίσσι, και αντί για κόνυζα θα αναβλαστήσει μυρτιά, και θα αποτελεί για τον Κύριο όνομα και σημείο αιώνιο, και δεν θα εκλείψει.

Γι' αυτό ας προσέξουμε τους εαυτούς μας, σας παρακαλώ αδελφοί. Ας απομακρυνθούμε από κάθε πονηρή συνήθεια, ας μάθουμε να κάνουμε το καλό, ας αποφύγουμε το κακό, ας πράξουμε το αγαθό, ας μην κρύψουμε καμία αμαρτία χωρίς να την εξομολογηθούμε, διότι αυτός που κρύβει την αμαρτία του δεν θα προκόψει, λέει η Γραφή, ενώ αυτός που ομολογεί τις αμαρτίες του και τις εγκαταλείπει θα βρει έλεος από τον Θεό. Ας πλησιάσουμε τον Θεό και θα μας πλησιάσει· ας εγκαταλείψουμε τον δρόμο της αμαρτίας και τις πονηρές σκέψεις· ας επιστρέψουμε στον Θεό και θα μας ελεήσει, όπως υποσχέθηκε, διότι οι δικές του σκέψεις δεν είναι σαν τις δικές μας σκέψεις, ούτε οι δικοί του δρόμοι σαν τους δικούς μας δρόμους, ούτε θέλει με κανέναν τρόπο τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά να επιστρέψει και να ζήσει, και αν τον ακούσουμε, θα γευτούμε «τα αγαθά της γης» και του ουρανού «και θα ζήσει η ψυχή μας», αν τον πλησιάσουμε. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, μας υποσχέθηκε τη βασιλεία των ουρανών και μας απείλησε με κάθε είδους κόλαση, ώστε, αφού ακούσουμε και αγαπήσουμε ή φοβηθούμε, να εγκαταλείψουμε κάθε πονηρό δρόμο και να πορευτούμε μέσω της μετάνοιας προς την ευσπλαχνία του, και αυτός, από την έμφυτη ευσπλαχνία του, θα αφαιρέσει όλες τις αμαρτίες μας.