Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 56:9

Αυτά λοιπόν είναι τα λόγια και οι φωνές εκείνου που σπλαχνίζεται· διότι, όντας από τη φύση του αγαθός, θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας. Όμως, ότι το μέγεθος της πραότητάς του δεν φάνηκε μόνο σε αυτούς που προέρχονταν από τα έθνη, όταν ο Χριστός έλαμψε στον κόσμο, αλλά βέβαια και σε εκείνους που κατάγονταν από το αίμα του Ισραήλ, θα γινόταν σαφές από τη διακήρυξή του: «Είπε ο Κύριος που συνάγει τους διασκορπισμένους του Ισραήλ». Ήταν λοιπόν και αυτοί διασκορπισμένοι, και όχι τόσο σωματικά, δηλαδή μεταφερμένοι κάπου έξω από την Ιουδαία και ευρισκόμενοι σε άλλες πόλεις ή χώρες, αλλά επειδή είχαν απομακρυνθεί από τον κατά νόμον τρόπο ζωής και είχαν αποστατήσει από την αγάπη προς τον Θεό. Διότι δεν τήρησαν τη δοσμένη εντολή. Και θα τους βρούμε σε πάρα πολλά μέρη να έχουν ρέπει προς τη λατρεία των ειδώλων, και με τα χείλη μεν να τιμούν τον Θεό, αλλά να έχουν απομακρυσμένη τη διάνοιά τους και μάταια να τον σέβονται, διδάσκοντας διδασκαλίες που είναι εντάλματα ανθρώπων. Επομένως, ας μην καυχάται ο δύστροπος Ισραήλ έναντι των αλλογενών. Διότι ελεήθηκαν με τον ίδιο τρόπο και αυτοί από τον Θεό. Καταλήφθηκαν δηλαδή, χωρίς να έχουν ακλόνητη τη γνησιότητά τους, ούτε βέβαια εντελώς αψεγάδιαστη την υπακοή τους, αλλά μάλλον διασκορπισμένοι και σπαρμένοι, όπως ακριβώς είπα προηγουμένως. <«Διότι θα συνάξω επάνω του συναγωγή. Όλα τα άγρια θηρία, ελάτε, φάτε, όλα τα θηρία του δάσους».>

Δείτε ότι όλοι έχουν τυφλωθεί και δεν γνώρισαν τη σύνεση. Όλοι είναι σκύλοι βουβοί, που δεν μπορούν να γαβγίσουν, ονειρεύονται στο κρεβάτι, αγαπούν τον ύπνο, και σαν σκύλοι με αναίσχυντη ψυχή, που δεν γνωρίζουν χορτασμό, και είναι πονηροί χωρίς να γνωρίζουν σύνεση, όλοι ακολούθησαν τους δικούς τους δρόμους, ο καθένας με τον ίδιο τρόπο. Με δύο τρόπους μπορείς να προσεγγίσεις τα γεγραμμένα: διότι είτε αποκαλεί θηρία ατίθασα και ανήμερα αυτούς που προέρχονται από τα έθνη, επειδή ακριβώς ανατράφηκαν υπό την εξουσία ενός τέτοιου τυράννου, εννοώ του διαβόλου, και έχουν τρόπον τινά εξαγριωθεί και δεν ζουν ανθρώπινα· είτε φαίνεται να ονομάζει θηρία αυτούς που λεηλάτησαν τον Ισραήλ και τον κατέφαγαν με ολάνοιχτο στόμα εξαιτίας της ασέβειάς του προς τον Χριστό. Και αν μεν αναφέρεται στα έθνη ως θηρία, λέμε ότι προς αυτά έχει απευθυνθεί από τον Θεό το: Ελάτε, φάγετε.

Αυτό σημαίνει ότι τους έχει δοθεί από Αυτόν κάθε αφθονία ιερών χαρισμάτων και έχει παρατεθεί σε αυτούς η ζωοποιός τράπεζα. Διότι έφαγαν και αυτοί τον άρτο της ζωής, επειδή έγιναν μέτοχοι του Χριστού και σύσσωμοι με τους αγίους, ώστε να λένε με χαρά: «Ο Κύριος με ποιμαίνει και τίποτα δεν θα μου λείψει· σε τόπο χλοερό με εγκατέστησε, δίπλα σε νερό αναπαύσεως με έθρεψε, την ψυχή μου επανέφερε. Ετοίμασας ενώπιόν μου τράπεζα.» Είπε επίσης μέσω ενός εκ των αγίων προφητών: «Φάτε, πιείτε και μεθύστε, εσείς οι πλησίον.» Διότι, ενώ ήταν μακριά από τον Θεό, βρέθηκαν κοντά Του μέσω της πίστεως, εκείνοι που κάποτε πλανώνταν, και χόρτασαν την ιερή τροφή. Διότι έχει γραφτεί ότι: «Ο άρτος στηρίζει την καρδιά του ανθρώπου.» Εάν πάλι θεωρήσουμε ως θηρία εκείνους που κατασπάραξαν τον Ισραήλ, το «Ελάτε, φάτε» είναι σαν να παραδίδει σε αυτά τους ασεβείς, και αυτούς που τους αξίζει να τιμωρηθούν, και μάλιστα πολύ δίκαια. Διότι σκότωσαν τον αρχηγό της ζωής, μην αποδεχόμενοι την πίστη, και βρέθηκαν μακριά αυτοί που ήταν κοντά, και δεν αποτελούν πλέον λαό του Θεού, αλλά αντίθετα είναι αποτρόπαιοι ως Κυριοκτόνοι.

Αν πάλι κάποιος ισχυριστεί ότι αυτά λέγονται σύμφωνα με τις σωματικές [υλικές] έννοιες, δεν θα σφάλει, διότι αυτά απευθύνονταν προς εκείνους που πολιτεύονταν πριν από την Καινή Διαθήκη σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή. Όλα αυτά δε, λέει, τα υποσχέθηκε ο Θεός, ο οποίος επρόκειτο να «συναγάγει τους διασκορπισμένους του Ισραήλ», ή «τους εξορισμένους», σύμφωνα με τον Ακύλα. Νομίζω δε ότι μέσω αυτών, ως προς το κυριολεκτικό νόημα, αναφορικά με την επιστροφή του λαού από τη Βαβυλώνα, η οποία έγινε επί Κύρου, Δαρείου και Αρταξέρξη, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι ο Θεός «συνήγαγε τους διασκορπισμένους του Ισραήλ». Διότι επί των ημερών αυτών των Περσών βασιλέων επέστρεψαν από την αιχμαλωσία εκείνοι που καταγράφονται στην ιστορία του Έσδρα, κατά τους οποίους χρόνους ήταν φυσικό και ένα πλήθος αλλοφύλων εθνών να προσηλυτιστεί σε αυτούς, τους οποίους ο Λόγος ονόμασε «θηρία του αγρού» λόγω της διαφορετικής τους κατάστασης και λόγω του αλλογενούς και άγριου χαρακτήρα τους. Και αφού ανέφερε ότι και αυτά θα «συναχθούν» μαζί με τον Ισραήλ, ως προς το βαθύτερο νόημα, ο μεν Ισραήλ που «συνήχθη» από τη διασπορά θα μπορούσε να είναι ο χορός των προφητών και όλοι εκείνοι από τον παλαιό λαό που διέπρεψαν σε θεοσεβή βίο, καθώς και οι ευαγγελιστές, οι μαθητές και οι απόστολοι του Σωτήρα μας, και όλοι όσοι από τον Ισραήλ αποδέχθηκαν τον Χριστό του Θεού, για τους οποίους ο ίδιος ο Σωτήρας δίδασκε, επισφραγίζοντας την προφητεία του Ησαΐα, η οποία στο πρόσωπό του έλεγε: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι’ αυτό με έχρισε· με απέστειλε για να φέρω το ευαγγέλιο στους πτωχούς, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση [απελευθέρωση] και στους τυφλούς ανάβλεψη». Τα δε «θηρία» που «συνάγονται» μαζί με τον Ισραήλ, θα μπορούσαν να είναι εκείνοι από τα έθνη που προσέρχονται στον Λόγο, τους οποίους προσκαλεί λέγοντας στη συνέχεια: «Ελάτε να φάτε, όλα τα θηρία του δρυμού»· έχουμε δε παρατηρήσει πολλές φορές ότι ως «δρυμός» χαρακτηρίζεται το πλήθος των αλλοφύλων εθνών.

Αυτά, λοιπόν, τα 〈θηρία〉 τα αξιώνει της κλήσεως του Θεού και τα προσκαλεί σε εστίαση. Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Ακύλα, αντί του: 〈όλα τα θηρία, κάθε ζώο του〉 έχει λεχθεί, και πάλι: 〈όλα τα ζώα του〉· τίνος δε 〈αυτού〉, εάν όχι του Θεού; Δεν καλεί, λοιπόν, απλώς τα 〈θηρία〉, αλλά τα 〈δικά του〉. Έπειτα, επειδή ακριβώς έκανε μνεία αλλοφύλων εθνών και 〈θηρίων του δάσους〉 και διέγνωσε εν πνεύματι ότι αυτοί θα υπακούσουν στην κλήση, ενώ το πλήθος των Ιουδαίων ‹παραμένει στην απιστία›, στρεφόμενος πάλι προς αυτούς, τους κατακρίνει για την τύφλωσή τους· διότι, ενώ τα 〈θηρία〉 και τα 〈ζώα του δάσους〉 επρόκειτο να μεταστραφούν στον θεοσεβή βίο, εκείνοι πέθαιναν μέσα στη δική τους κακία.