Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 58:14

Θα πάψουν δε να την καταπατούν, εφόσον ανεγερθεί φραγμός, τον οποίο ο θείος φόβος εγείρει μέσα μας. Θα εφαρμόσεις δε αυτόν τον λόγο και στον καθένα από τους αγίους μυσταγωγούς. Διότι έγιναν οικοδόμοι φραγμών, ασφαλίζοντας με τις νουθεσίες περί αρετής τις ψυχές των καθοδηγουμένων, ώστε να διατηρούν τη διάνοια κατά κάποιον τρόπο απρόσιτη και από τις επιθέσεις των ηδονών και από τις χυδαιολογίες, καθώς και από εκείνους που συνηθίζουν να κενολογούν, οι οποίοι καπηλεύονται τον ορθό λόγο της πίστεως, μη γνωρίζοντας ούτε τι λένε ούτε για ποια πράγματα κάνουν διαβεβαιώσεις. <Εάν αποστρέψεις το πόδι σου από τα Σάββατα, ώστε να μην κάνεις τα θελήματά σου κατά την άγια ημέρα, και ονομάσεις τα Σάββατα ημέρα τρυφής, άγια για τον Θεό σου, και δεν σηκώσεις το πόδι σου για εργασία, ούτε εκφέρεις λόγο με οργή από το στόμα σου, τότε θα έχεις την πεποίθησή σου στον Κύριο, και Εκείνος θα σε ανεβάσει στα αγαθά της γης, και θα σε θρέψει με την κληρονομία του Ιακώβ του πατέρα σου. Διότι το στόμα του Κυρίου τα ελάλησε αυτά.> Ο θεσπέσιος Παύλος, παραμερίζοντας τη σκιά του νόμου ως αδρανή, μεταφέρει όσα υπάρχουν σε αυτόν στην πνευματική θεωρία. Διότι κανείς δεν θα μπορούσε να δει ότι αποδέχτηκε την κατά σάρκα περιτομή ούτε την αργία του Σαββάτου, αλλά μάλλον φαίνεται να διακηρύττει την πνευματική περιτομή και ομοίως τον σαββατισμό.

«Διότι δεν θα εκστομίσεις», λέγει, «λόγο με οργή από το στόμα σου». Εδώ λοιπόν περικόπτει δύο δεινά και πολύ δύσκολα πράγματα, από τα οποία αν κάποιος απομακρυνθεί, θα είναι τέλειος ενώπιον του Θεού. Διότι είπε κάποιος από τους αγίους αποστόλους: «Αν κάποιος δεν σφάλλει στον λόγο, αυτός είναι τέλειος άνθρωπος, ικανός να χαλιναγωγήσει και ολόκληρο το σώμα». Εκείνος δε που είναι ανώτερος από την οργή, είναι οπωσδήποτε και ευπρεπής, αν βεβαίως είναι αληθές και το αντίθετο· διότι έχει γραφτεί ότι «ο οργίλος άνθρωπος δεν είναι ευπρεπής». Επομένως, ο Θεός θέλει να είναι πράοι και να έχουν πάρα πολλή αρετή εκείνοι που τηρούν το Σάββατο νοητώς, άγια και με πνευματική τρυφή, και τους παραγγέλλει να έχουν πεποίθηση, όχι στον πλούτο ή στις κοσμικές εξουσίες, όχι στη ρώμη των σωμάτων, ούτε σε κάποιο άλλο από τέτοια πράγματα, τα οποία, όμοια με τα χόρτα των αγρών, είναι πρόσκαιρα και μαραίνονται εύκολα, αλλά μάλλον στον Κύριο, ο οποίος είναι χορηγός και κυβερνήτης κάθε χαράς. Το με τι στεφανώνει τους ανθρώπους που συνηθίζουν να ζουν με αυτόν τον τρόπο, το αποδεικνύει λέγοντας: «Θα σε ανεβάσει στα αγαθά της γης και θα σε θρέψει με την κληρονομιά του Ιακώβ του πατέρα σου». Διότι ο Θεός των όλων υποσχέθηκε στους πατέρες των Ιουδαίων τη γη της επαγγελίας, και πράγματι εισήλθαν σε αυτήν υπό την αρχηγία του Ιησού του Ναυή μετά τον ιεροφάντη Μωυσή. Τότε λοιπόν πώς μέσω των προκείμενων στίχων, σαν να μην είχαν λάβει ακόμη τον κλήρο που υποσχέθηκε στον πατριάρχη Ιακώβ, τους υπόσχεται ότι θα τον δώσει;

Περί εκείνων που κατασκόπευσαν τη γη της επαγγελίας. Α'. Εξαίρετος είναι βέβαια ο κλήρος για όσους έχουν επιλέξει να αγαπούν τον Θεό, τον Βασιλιά των όλων. Και έχει ετοιμαστεί για αυτούς η απόκτηση αγαθών που ξεπερνούν τον νου. Και αυτό το επιβεβαιώνει ο μακάριος προφήτης Ησαΐας λέγοντας: «Υπάρχει κληρονομιά για όσους υπηρετούν τον Κύριο.» Και πάλι: «Και θα έχεις εμπιστοσύνη στον Κύριο, και θα σε ανεβάσει στα αγαθά της γης· και θα σε θρέψει με την κληρονομιά του Ιακώβ του πατέρα σου. Διότι το στόμα του Κυρίου τα μίλησε αυτά.» Επομένως, η υπόσχεση είναι αληθινή και απόλυτα και πάντοτε σταθερή· διότι το στόμα του Θεού δεν θα μπορούσε ποτέ να αστοχήσει ως προς την αλήθεια, ούτε να διαψευστεί· αλλά οπωσδήποτε θα εκπληρώσει όσα έχουν υποσχεθεί. Και γνωρίζοντάς το αυτό, ο θεσπέσιος Μελωδός λέει κάπου τα εξής: «Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομιάς μου· εσύ είσαι αυτός που μου αποκαθιστά την κληρονομιά μου.» Ποιοι είναι λοιπόν αυτοί που υπηρετούν τον Κύριο, ή και σε ποιους θα καταλήξει ένας τόσο λαμπρός και αξιόλογος κλήρος; Εκείνοι που έχουν φροντίσει επιμελώς να εκτελούν το θέλημα του Θεού, και γνωρίζουν να προχωρούν χωρίς αμέλεια προς καθετί το αξιοθαύμαστο, και έχουν βάλει ως σκοπό να καταπολεμούν ακαταπόνητα κάθε εχθρό, μη στηριζόμενοι στις δικές τους δυνάμεις ή επιδεξιότητες, αλλά προβάλλοντας σαν όπλο την άνωθεν χάρη, έχοντας ως προστάτη και συμπολεμιστή τον Θεό των όλων. Διότι, έχοντας αυτή τη διάθεση, λένε: «Δεν θα ελπίσω στο τόξο μου, και η ρομφαία μου δεν θα με σώσει.»

Διότι, εάν μαζί με όλα εκείνα τηρείς και τα σάββατα, με τον τρόπο που υπαγορεύει ο λόγος, τότε θα σου είναι και αυτά αναγκαία. Υπαγορεύει δε ο λόγος να μην πράττουν τα δικά τους θελήματα επιδιδόμενοι σε μέθες και κραιπάλες, αλλά διάγοντας βίο με αγιασμό και καθαρότητα, να αγιάζουν έτσι και την ημέρα, να την διατηρούν ευχάριστη και χωρίς λύπη μέσω της κατά Θεόν σχόλης που επιτελείται σε αυτήν, χωρίς να κινούν το πόδι τους ούτε στο ελάχιστο για άλλες πράξεις και χωρίς να μολύνουν τα χείλη τους ούτε με λόγια, αλλά να αφιερώνονται αποκλειστικά στην ενασχόληση με τα θεία καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Όλα αυτά ταυτόχρονα συγκεντρωμένα θα καταστήσουν και το σάββατο όχι ανωφελές για εσένα και θα κάνουν τη νηστεία σου δεκτή. Και έτσι θα έχεις την πεποίθησή σου στον Κύριο, έχοντας θάρρος για την υπόλοιπη ζωή, καθώς κρατάς τις αψευδείς υποσχέσεις Του, μαζί με τις οποίες υπόσχεται να δώσει και τούτο, εννοώ δηλαδή ότι, από την εδώ παραμονή, θα σε ανεβάσει στην επονομαζόμενη άνω γη και θα σου προσφέρει εκείνα τα αγαθά, «τα οποία οφθαλμός δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, τα οποία ετοίμασε ο Θεός για όσους Τον αγαπούν». Και θα σε θρέψει με την εκεί τροφή και θα σου αποδώσει την κληρονομία, την οποία υποσχέθηκε στον πατέρα σου Ιακώβ.

Εάν αφαιρέσεις από σένα τον δεσμό και την καταδεικτική χειρονομία και τον λόγο του γογγυσμού, και δώσεις το ψωμί σου στον πεινασμένο με όλη σου την ψυχή και χορτάσεις την ταπεινωμένη ψυχή, τότε θα ανατείλει στο σκοτάδι το φως σου, και το σκοτάδι σου θα γίνει σαν το μεσημέρι, ... και θα χορτάσεις όπως επιθυμεί η ψυχή σου, και τα οστά σου θα παχύνουν, και θα είσαι σαν ποτισμένος κήπος και σαν πηγή της οποίας το νερό δεν στέρεψε· ... και θα ανοικοδομηθούν τα αιώνια ερείπιά σου, και τα θεμέλιά σου θα είναι αιώνια, θα τα ανορθώσεις για γενεές γενεών, και θα ονομαστείς οικοδόμος φραγμών, και θα ανανεώσεις τα μονοπάτια στο μέσον τους. Εάν αποστρέψεις το πόδι σου από τα Σάββατα, για να μην κάνεις τα θελήματά σου κατά την άγια ημέρα, και ονομάσεις τα Σάββατα ημέρα τρυφής, άγια για τον Θεό σου, δεν σηκώσεις το πόδι σου για εργασία ούτε ξεστομίσεις λόγο οργής από το στόμα σου, και έχεις πεποίθηση στον Κύριο, τότε θα σε αναβιβάσει στα αγαθά της γης και θα σε θρέψει με την κληρονομιά του Ιακώβ του πατέρα σου· διότι το στόμα του Κυρίου τα είπε αυτά.

Και ο Τρύφων είπε: Γιατί, επιλέγοντας όσα θέλεις από τους προφητικούς λόγους, τα αναφέρεις, ενώ εκείνα που ρητά προστάζουν την τήρηση του Σαββάτου δεν τα θυμάσαι; Διότι μέσω του Ησαΐα έχουν ειπωθεί τα εξής: Εάν αποστρέψεις το πόδι σου από τα σάββατα, ώστε να μην κάνεις τα θελήματά σου κατά την άγια ημέρα, και ονομάσεις τα σάββατα ευφρόσυνα, άγια του Θεού σου, και δεν σηκώσεις το πόδι σου για εργασία ούτε μιλήσεις λόγο από το στόμα σου, τότε θα στηρίζεις την πεποίθησή σου στον Κύριο, και Εκείνος θα σε ανυψώσει στα αγαθά της γης και θα σε θρέψει με την κληρονομιά του Ιακώβ, του πατέρα σου· διότι το στόμα του Κυρίου τα μίλησε αυτά.