Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 59:14

«Διότι θα πορευθούν, λέει, σαν την αρκούδα και το περιστέρι», δηλαδή θα διαβιώσουν με αγριότητα νου, στην οποία έχει συζευχθεί η ασυνεσία. Της μεν αγριότητας εικόνα, ήτοι παράδειγμα, είναι η αρκούδα, της δε αφέλειας και ασυνεσίας το περιστέρι. Έχει λεχθεί, εξάλλου, για τον Ισραήλ μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Και ήταν ο Εφραίμ σαν ανόητο περιστέρι, χωρίς καρδιά»· και θα διαπιστώσουμε ότι οι Ιουδαίοι είναι πράγματι, κατά μία έννοια, άγριοι και μωροί. Διότι δεν υπάρχει σε αυτούς η σύνεση και η πραότητα που προέρχεται από τον Χριστό· διότι αρνήθηκαν αυτόν που είναι χορηγός σοφίας και σύνεσης, και ο οποίος καθιστά ήμερους και πράους όσους τον αγαπούν. Γι' αυτό ο προφήτης Ιερεμίας είπε γι' αυτούς άλλοτε μεν, ότι «Μωράνθηκε κάθε άνθρωπος από τη γνώση», άλλοτε δε πάλι, «Δεν υπάρχει καμία σοφία σε αυτούς, επειδή αποδοκίμασαν τον λόγο του Κυρίου.» <Περιμέναμε κρίση, και δεν υπάρχει σωτηρία, έχει απομακρυνθεί πολύ από εμάς· διότι πολλή είναι η ανομία μας ενώπιόν σου, και οι αμαρτίες μας στάθηκαν εναντίον μας· διότι οι ανομίες μας βρίσκονται μέσα μας, και γνωρίσαμε τα αδικήματά μας. Ασεβήσαμε και ψευσθήκαμε, και αποστατήσαμε από το να ακολουθούμε τον Θεό μας. Μιλήσαμε άδικα και απειθήσαμε· κυοφορήσαμε και μελετήσαμε από την καρδιά μας λόγια άδικα, και απωθήσαμε προς τα πίσω την κρίση, και η δικαιοσύνη βρίσκεται πολύ μακριά.> Πάντοτε είναι φιλαλήθης ο λόγος των αγίων προφητών.

Διότι ασέβησαν σε αφόρητο βαθμό καταψευδόμενοι τη δόξα του Σωτήρα όλων μας, του Χριστού, και απομακρυνόμενοι από την επιθυμία να τον ακολουθήσουν. Ομολογούν δε ότι «Μιλήσαμε άδικα, και απειθήσαμε, κυοφορήσαμε, και μελετήσαμε από την καρδιά μας λόγια άδικα». Διότι άδικα μίλησαν εναντίον του Χριστού· άλλοτε μεν διασύροντας τη δόξα του, και διαβάλλοντας τα θεία σημεία, έλεγαν ότι με τη δύναμη του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων, εκβάλλει τα δαιμόνια, και άλλοτε γεννώντας από τη δική τους καρδιά λόγια άδικα· διότι τον κατηγόρησαν, τολμώντας να τον ονομάσουν Σαμαρείτη και δαιμονισμένο, φαγά και οινοπότη, και τον συκοφάντησαν και μπροστά στον Πιλάτο λέγοντας ότι «Ξεσηκώνει τα πλήθη, και εμποδίζει να δίνουν φόρους στον Καίσαρα». Γι' αυτό λένε ότι «Απομακρυνθήκαμε από τον Θεό μας, μιλήσαμε άδικα, και απειθήσαμε· κυοφορήσαμε, και μελετήσαμε από την καρδιά μας λόγια αδικίας, και απωθήσαμε πίσω την κρίση, και η δικαιοσύνη απομακρύνθηκε μακριά», δηλαδή ρίξαμε πίσω τη δικαιοσύνη, και σαν να της γυρίσαμε την πλάτη, αποστρεφόμενοι αυτήν. Γι' αυτό απομακρύνθηκε πολύ από εμάς. Αυτές λοιπόν είναι φωνές ανθρώπων που μετανοούν, και ζητούν να ελεηθούν από τον Χριστό. Διότι η μετάνοια είναι σωτήριο πράγμα, όπως και το να κάνει κανείς ξεκάθαρα την ομολογία των αμαρτημάτων του. Επειδή έχει γραφτεί: «Πες εσύ πρώτος τις ανομίες σου, για να δικαιωθείς».

Είπε δε και ο θεσπέσιος Μελωδός: «Είπα, θα εξομολογηθώ στον Κύριο την ανομία μου εναντίον του εαυτού μου, και εσύ συγχώρεσες την ασέβεια της καρδιάς μου.» <Διότι εξαντλήθηκε η αλήθεια στους δρόμους τους, και δεν μπόρεσαν να βαδίσουν στην ευθεία. Και η αλήθεια αφαιρέθηκε, και μετέβαλαν τη διάνοιά τους, ώστε να μην κατανοούν, και είδε ο Κύριος, και δεν του άρεσε που δεν υπήρχε κρίση. Και είδε ότι δεν υπήρχε άνδρας, και παρατήρησε ότι δεν υπήρχε κανείς για να βοηθήσει. Και τους απέκρουσε με τον βραχίονά του, και με την ελεημοσύνη στην οποία στηρίχθηκε, και ενδύθηκε τη δικαιοσύνη σαν θώρακα, και έθεσε περικεφαλαία σωτηρίου στο κεφάλι του. Και περιβλήθηκε ιμάτιο εκδικήσεως, και πανωφόρι, σαν έτοιμος να ανταποδώσει ανταπόδοση, όνειδος στους εχθρούς. Και θα φοβηθούν αυτοί από τη δύση το όνομα του Κυρίου, και εκείνοι από την ανατολή το ένδοξο όνομα. Διότι θα έρθει σαν βίαιος ποταμός η οργή του Κυρίου, θα έρθει με θυμό.> Αφού υπενθύμισε ο προφήτης αυτά που θα πουν κατά τον καιρό της κλήσης τους οι εκ του Ισραήλ, ζητώντας από τον Θεό και Πατέρα τη χάρη της σωτηρίας δια του Χριστού, μεταφέρει πάλι τον λόγο στο δικό του πρόσωπο, και κατηγορεί τους εκ του Ισραήλ, ή μάλλον συμφωνεί ότι έχουν γίνει πονηροί, και αποστάτες, και εχθροί της αλήθειας. Διαβεβαιώνει δε λέγοντας ότι εξαντλήθηκε η αλήθεια στους δρόμους τους, δηλαδή σχεδόν έχει δαπανηθεί και έχει παντελώς χαθεί.

Στη συνέχεια αναφέρεται: 〈και απομακρύναμε προς τα πίσω την κρίση〉· διότι δεν μας εγκατέλειψε αυτή, λέει, αλλά εμείς την 〈απομακρύναμε, και η δικαιοσύνη απομακρύνθηκε πολύ, επειδή χάθηκε η αλήθεια στους δρόμους τους, και δεν μπορούσαν να βαδίσουν στην ευθεία οδό〉, σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: 〈διότι εξασθένησε η αλήθεια στην πλατεία, και η ευθύτητα δεν μπορούσε να έλθει, και η αλήθεια εξέλιπε〉. Παρατήρησε δε πώς πολλές φορές σε αυτά τους κατηγορεί για την άρνηση της 〈αλήθειας〉 και ελέγχει τους 〈ψευδείς〉 λογισμούς που έχουν εφεύρει. Στα οποία προσθέτει στη συνέχεια: 〈και είδε ο Κύριος, και δεν του άρεσε που δεν υπήρχε κρίση, και είδε και δεν υπήρχε άνδρας〉. Και παραπάνω αναφερόταν: «διότι ήλθα και δεν υπήρχε άνθρωπος, κάλεσα και δεν υπήρχε αυτός που να υπακούει»· αλλά και εδώ 〈και είδε, λέει, και δεν υπήρχε άνδρας, 〈και〉 παρατήρησε και δεν υπήρχε συμπαραστάτης, και αμύνθηκε υπέρ αυτών με τον βραχίονά του και στηρίχθηκε στην ελεημοσύνη του, 〈ή〉 και στη δικαιοσύνη〉, σύμφωνα με τους άλλους μεταφραστές, 〈στηρίχθηκε. Και έθεσε περικεφαλαία σωτηρίου στο κεφάλι του και φόρεσε τη δικαιοσύνη ως θώρακα και περιβλήθηκε ιμάτιο εκδικήσεως και το περιβόλαιο, για να ανταποδώσει, ως ανταπόδοση, όνειδος στους εχθρούς〉.