Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 61:6

Διότι είναι ολοφάνερο ότι από τον Ιούδα ανέτειλε ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός· και σε Αυτόν εκπληρώνονται όλες οι επαγγελίες. Και οι μεν αλλογενείς ποιμαίνουν τα λογικά Του πρόβατα, και αλλόφυλοι είναι οι αροτήρες που καλλιεργούν την Εκκλησία Του. Αυτός δε, μαζί με τους μαθητές Του, κατέχει την ιερωσύνη, καταναλώνοντας την ισχύ των εθνών· διότι, όπως λέει στα Ευαγγέλια, «Εγώ έχω τροφή να φάω, την οποία εσείς δεν γνωρίζετε», και θαυμάζεται μέσα στον πλούτο των εθνών. Διότι βλέπεις τους σοφούς, τους ρήτορες και τους ποιητές να Του προσφέρουν τον πλούτο των λόγων τους· και από τη μια να αποτάσσονται την ειδωλολατρία, ενώ από την άλλη να προσέρχονται στον λόγο της Χάριτος. Και εσείς, μολονότι είδατε νεκρούς να έχουν αναστηθεί, δεν πιστέψατε, αλλά νεκρωθήκατε (πνευματικά)· τα δε έθνη συνανέστησαν μαζί με τους νεκρούς. Ζακχαίος είπε: Και τι το σπουδαίο είναι να αναστήσει κανείς νεκρούς; Διότι μήπως και οι μάγοι δεν ανέστησαν νεκρούς; Και δεν έκαναν σημεία τέτοια, ώστε να αντισταθούν και στον Μωυσή; Αθανάσιος: Μήπως λοιπόν, επειδή οι μάγοι έκαναν σημεία και αντιστάθηκαν στον Μωυσή, ο Μωυσής δεν έκανε τίποτα το σπουδαίο; Ζακχαίος είπε: Ο Μωυσής βεβαίως έκανε μεγάλα σημεία· όμως κάποιος δεν πιστεύεται ως Θεός από τα σημεία, αλλά από την αλήθεια. Αθανάσιος: Και τι είναι ανώτερο από την αλήθεια του Χριστού; Διότι, ποιος μάγος μπόρεσε, πριν καν γεννηθεί, να κάνει σημεία και τέρατα; Ζακχαίος είπε: Ποιο σημείο έκανε, δηλαδή, ο Χριστός πριν γεννηθεί;

Ερώτηση ΣΞΕ΄. Εάν έχει ειπωθεί μόνο προς τους ιερείς το, «Εάν προσφέρεις το δώρο σου στο θυσιαστήριο, και εκεί θυμηθείς ότι ο αδελφός σου έχει κάτι εναντίον σου, άφησε εκεί το δώρο σου μπροστά στο θυσιαστήριο, και πήγαινε, πρώτα συμφιλιώσου με τον αδελφό σου, και τότε έλα και πρόσφερε το δώρο σου», ή αν απευθύνεται και προς όλους· και πώς ο καθένας μας προσφέρει δώρο στο θυσιαστήριο. Απόκριση. Θα ήταν συνεπές να εκλάβουμε ότι αυτό απευθύνεται κατεξοχήν και πρωτίστως προς τους ιερείς, επειδή είναι γραμμένο: «Εσείς δε θα ονομαστείτε ιερείς του Κυρίου, όλοι λειτουργοί του Θεού»· και, «Θυσία αινέσεως θα με δοξάσει»· και πάλι: «Θυσία στον Θεό είναι το συντετριμμένο πνεύμα».

Διότι, αν και έχουμε ακούσει τον προφήτη να λέει: «Εσείς θα ονομαστείτε ιερείς του Θεού», ούτε όλοι αρπάζουμε την εξουσία μιας τέτοιας ιεροσύνης ή λειτουργίας, ούτε είναι στην εξουσία κανενός να λαμβάνει για τον εαυτό του τη χάρη που έχει δοθεί σε άλλον· απεναντίας, ο κάθε πιστός παραμένει στα δικά του όρια της δωρεάς του Θεού. Αυτό μας διδάσκει ο Απόστολος λέγοντας προς όλους μεν: «Σας παρακαλώ, λοιπόν, αδελφοί, διά των οικτιρμών του Θεού, να παραστήσετε τα σώματά σας ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό, που είναι η λογική σας λατρεία· και να μη συμμορφώνεστε με τούτον τον αιώνα, αλλά να μεταμορφώνεστε με την ανακαίνιση του νου σας, ώστε να διακρίνετε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, το αγαθό και ευάρεστο και τέλειο». Προς τον καθένα ξεχωριστά, όμως, διακρίνει σαφώς τη λειτουργία που του αρμόζει και τον εμποδίζει να επεμβαίνει σε ξένη τάξη, λέγοντας: «Διότι λέγω, διά της χάριτος του Θεού που μου δόθηκε, προς καθέναν που είναι ανάμεσά σας, να μην υπερηφανεύεται πέρα από όσο πρέπει, αλλά να φρονεί με σωφροσύνη, σύμφωνα με το μέτρο της πίστεως που ο Θεός μοίρασε στον καθένα»· και μέσω της αναγκαίας ευταξίας μεταξύ των μελών του σώματος για την κοσμιότητα και την ασφάλεια, ρυθμίζει σε εμάς την ευάρεστη στον Θεό μεταξύ μας ευταξία, εν αγάπη Χριστού Ιησού, μέσα στη διαφορετικότητα των χαρισμάτων.

Επειδή, λοιπόν, σε πολλά σημεία της θεόπνευστης Γραφής οι πιστοί έχουν ονομαστεί εκλεκτή γη, αμπελώνας και κήπος· για τον λόγο αυτόν αναφέρει ο λόγος της Γραφής, ότι όσοι κατά καιρούς γίνονται ιερείς του Κυρίου και λειτουργοί του Θεού θα είναι γεωργοί και αμπελουργοί, ορθοτομώντας τον λόγο της αλήθειας και ιερουργώντας το Ευαγγέλιο του Χριστού, όπως ακριβώς έχει γραφτεί. Επομένως, δεν οικειοποιούνται αυθαίρετα από μόνοι τους αυτή την τιμή, αλλά μάλλον καλούνται από τον Θεό, όπως λέει και ο πάνσοφος Παύλος.

Διότι, αν και καταγόταν από τη φυλή του Βενιαμίν, ονομάζει παντού τον εαυτό του ιερουργό και κλητό απόστολο του Ιησού Χριστού. «Εσείς, λοιπόν, όλοι όσοι λάβατε ως κλήρο το αξίωμα της ιερουργίας, θα καταφάγετε τη δύναμη των εθνών και με τον πλούτο τους θα θαυμαστείτε.» Και ονομάζει δύναμη των εθνών, είτε τις τιμές από τους ισχυρότερους, οι οποίοι θα έχουν κληθεί από τα έθνη, είτε θα το κατανοήσεις με κάποιον άλλο τρόπο. «Διότι κανένας από εσάς», λέει, «δεν θα διαφύγει από το στόμα», δηλαδή τον λόγο, αφού αντί για τη λέξη λόγος η Αγία Γραφή χρησιμοποιεί παντού τη λέξη στόμα, όπως για παράδειγμα: «Των οποίων το στόμα είναι γεμάτο από κατάρα και πικρία». «Θα καρπωθείτε, λοιπόν», λέει, «τη δύναμη των εθνών». Και δύναμη των εθνών φαίνεται να ονομάζει το κείμενο εδώ είτε τους επιφανείς ανάμεσά τους, δηλαδή τους πιο ελλογίμους, και αυτούς που κατέχουν την κοσμική σοφία. Θα διαπιστώσουμε μάλιστα ότι και ο ίδιος ο λόγος των αγίων μυσταγωγών υπερίσχυσε, και αφού πλούτισαν με την κλήση τους δοξάστηκαν. Διότι καύχημα των διδασκάλων, στεφάνι και δόξα, είναι αυτοί που σώθηκαν μέσω της δικής τους φωταγωγίας.

Γι' αυτό λέγει ότι: «Με τον πλούτο τους θα θαυμαστείτε». Το ότι, βέβαια, το θείο κήρυγμα θα κυριεύσει τις χώρες και κάθε έθνος, και σχεδόν κληρονόμοι όλης της υπ' ουρανόν οικουμένης θα γίνουν με τον καιρό οι ηγέτες των αγίων Εκκλησιών, αποδίδοντας τη δόξα στον Χριστό, το υποδηλώνει λέγοντας: «Έτσι για δεύτερη φορά θα κληρονομήσουν τη γη». Διότι παλαιά μεν ο Ιησούς του Ναυή κληροδότησε στους Ισραηλίτες τις χώρες των εθνών· γιατί έλαβαν τη γη των Αμορραίων, των Ιδουμαίων, των Ευαίων και των υπολοίπων. Όταν, όμως, έλαμψε στον κόσμο ο Χριστός, του οποίου τύπος ήταν ο παλαιός Ιησούς, κληροδότησε στους δικούς του ιερουργούς όχι βέβαια μόνο την Ιουδαία, αλλά ολόκληρη τη γη. Και έγινε δεύτερη κληροδοσία μετά την πρώτη. Διότι οι μυσταγωγοί και οι διδάσκαλοι μοιράστηκαν τις χώρες και τις πόλεις με δική του απόφαση, και μέχρι σήμερα χαίρονται εν Χριστώ, έχοντας τη νοητή ευφροσύνη σαν κάποιο στεφάνι στο κεφάλι τους. Η δε ευφροσύνη είναι αιώνια· διότι δεν προσδοκούμε ότι η ανταμοιβή θα βρίσκεται στα πρόσκαιρα πράγματα, αλλά σε μακρά ελπίδα και σε ατελεύτητη ζωή, και στα αγαθά που ξεπερνούν κάθε νου και λόγο. «Διότι εγώ είμαι ο Κύριος που αγαπά τη δικαιοσύνη και μισεί τις αρπαγές που προέρχονται από την αδικία· και θα δώσω τον κόπο τους στους δικαίους, και θα συνάψω μαζί τους αιώνια διαθήκη. Και θα γίνει γνωστό ανάμεσα στα έθνη το σπέρμα τους. Και οι απόγονοί τους ανάμεσα στους λαούς».

Επομένως, το λόγιο του Μωυσή δεν εκπληρώνεται στον νόμο, αλλά επιβεβαιώνεται στο Ευαγγέλιο· διότι είπε προς τον Ισραήλ ότι θα είναι βασίλειο ιεράτευμα, έθνος άγιο. Και ο Ησαΐας παρομοίως είπε: Εσείς δε θα ονομαστείτε ιερείς του Κυρίου, όλοι λειτουργοί του Θεού. Αλλά κανείς από τον λαό των Ιουδαίων δεν προσφέρει τον εαυτό του στον Θεό· ενώ στην Εκκλησία και οι αμαρτωλοί που μετανοούν γίνονται ιερείς, διότι προσφέρουν τον εαυτό τους στον Θεό ως θυσία.

Στη συνέχεια προσθέτει: «και θα έρθουν αλλογενείς για να ποιμάνουν τα πρόβατά σου», και την ποιμαντική επιστασία η προφητεία την υπόσχεται σε «αλλογενείς»· «και αλλόφυλοι γεωργοί και αμπελουργοί», λέει, «θα υπάρχουν για σένα· ξένοι» λοιπόν και «αλλογενείς ποιμαίνουν» τα «πρόβατα» του Θεού και τον αμπελώνα ή την εκκλησία την καλλιεργούν κάποιοι «ξένοι γεωργοί» και «αλλόφυλοι», οι οποίοι παλαιότερα ήταν ειδωλολάτρες και «αποξενωμένοι από τη διαθήκη του Θεού και ξένοι ως προς τις επαγγελίες, μη έχοντας ελπίδα και όντας άθεοι μέσα στον κόσμο». Έπειτα, απευθύνεται σε αυτούς τους ίδιους λέγοντας: «εσείς όμως θα ονομαστείτε ιερείς του Κυρίου, λειτουργοί του Θεού σας· και ποιοι είστε εσείς», παρά οι «γεωργοί» και οι «αμπελουργοί» και οι ποιμένες της εκκλησίας; Και αυτοί οι ίδιοι «θα καταναλώσουν» τη «δύναμη» των «εθνών», ή σύμφωνα με τον Ακύλα: «την αφθονία των εθνών θα φάτε»· διότι καμία τέτοια τροφή δεν είναι τόσο κατάλληλη για τους «ιερείς» του Θεού και για τους ποιμένες και τους «αμπελουργούς» και τους «γεωργούς» της εκκλησίας, όσο η «δύναμη» των «εθνών» που σώζονται μέσω αυτών. Θα κατανοήσεις δε τη «δύναμη» των «εθνών», αναλογιζόμενος τους μάρτυρες του Θεού σε όλη την οικουμένη και την ισχυρή και ακαταμάχητη υπομονή εκείνων σε όλα τα έθνη «που αγωνίζονται υπέρ της αλήθειας», αλλά «και για τον πλούτο», λέει, «θα θαυμαστείτε».

Δεν εξιστορούσε μόνο αυτά παραβολικώς, αλλά ότι δήθεν θα αναλάβει και τη μοναρχία, θα θηλάσει το γάλα των εθνών, και αυτός ο ίδιος θα ελευθερώσει την Παλαιστίνη, αποκτώντας τη δόξα του Λιβάνου, και θα εξολοθρεύσει και θα λεηλατήσει τους Ισμαηλίτες πέρα από τον Ευφράτη, εκκαθαρίζοντας το βαρβαρικό στοιχείο ολόγυρα. Πρόσθετε δε ότι και οι ηγεμόνες που θα τελούν τότε υπό την εξουσία του δεν θα είναι όμοιοι με τους σημερινούς, αλλά θα αποκτήσουν τεράστια ισχύ, θα καταναλώσουν τον πλούτο των εθνών και θα εκμυζήσουν τα πάχη τους, αποκτώντας εξουσία και λαμπρότητα όμοια με των βασιλέων και των τοπαρχών.