Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 61:9

Αθανάσιος: Γι' αυτό σου έχει αναφερθεί και ο τόπος και ο χρόνος, ώστε, πηγαίνοντας στον τόπο αυτόν, να λάβεις την απόδειξη των πραγμάτων και να γνωρίσεις ότι η προφητεία έχει εκπληρωθεί σε όλους όσους πιστεύουν σε αυτόν, βλέποντας αιώνια ευφροσύνη πάνω στο κεφάλι τους, και να λένε: «Σημειώθηκε πάνω μας το φως του προσώπου σου, Κύριε· έδωσες ευφροσύνη στην καρδιά μου». Ζακχαίος: Αλλά αυτό δεν έχει ειπωθεί για εσάς τους Χριστιανούς, αλλά έχει ειπωθεί για εμάς τους Ισραηλίτες. Αθανάσιος: Άκουσε τη συνέχεια της προφητείας, για να καταλάβεις ότι έχει ειπωθεί για εμάς. Ζακχαίος: Πες την. Αθανάσιος: Λέει τα εξής: «Και θα συνάψω μαζί τους αιώνια διαθήκη, και θα γίνει γνωστό στα έθνη το σπέρμα τους». Ζακχαίος: Το σπέρμα των Ιουδαίων θα γίνει γνωστό στα έθνη. Αθανάσιος: Αλήθεια λες· διότι οι άγιοι Απόστολοι, όντας σπέρμα του Αβραάμ, έγιναν γνωστοί σε εμάς τα έθνη, καθώς και οι απόγονοί τους ανάμεσα στους λαούς, οι άγιοι Μάρτυρες. Διότι καθένας που τους βλέπει, θα τους αναγνωρίσει, ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό, και με ευφροσύνη θα ευφρανθούν εν Κυρίω. Ζακχαίος: Εμείς ευφρανθήκαμε εν Κυρίω. Αθανάσιος: Και πάλι λέω: Ποια είναι η δική σας αιώνια ευφροσύνη;

.. ώστε καθένας που σας βλέπει να αναγνωρίσει ότι είστε σπέρμα ευλογημένο από τον Κύριο, αληθινά σπέρμα έντιμο, βασίλειο ιεράτευμα, έθνος άγιο, λαός περιούσιος του Θεού, κληρονόμοι άφθαρτων και αμάραντων υποσχέσεων, τις οποίες μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπων δεν ανέβηκαν, αυτά που ετοίμασε ο Θεός για εκείνους που Τον αγαπούν και τηρούν τις εντολές Του. Διότι στα χέρια του οκνηρού φυτρώνουν αγκάθια, και: οι δρόμοι των οκνηρών είναι στρωμένοι με αγκάθια.

Πρέπει, λοιπόν, αυτός που θέλει να ασκήσει αυτήν την αγγελική πολιτεία του μοναχικού βίου να αποκτήσει τη φρόνηση του φιδιού και την ακεραιότητα του περιστεριού, για να κατανοεί σε καθετί ποιο είναι το θέλημα του Θεού, το αγαθό και ευάρεστο και τέλειο, ώστε να δοξαστεί σε όλα ο Θεός μέσω της θεοσεβούς μας τάξης και της ειλικρινούς μας πολιτείας. Για να αναγνωρίσουν όσοι μας βλέπουν ότι είμαστε ευλογημένο και άγιο σπέρμα, υιοί του ζώντος Θεού σε κάθε λόγο, αιδώ, πραότητα, αγωγή, προσοχή. Γι' αυτό, σε κανένα θέμα να μην ομοιάσουμε με τους κοσμικούς με κανέναν τρόπο. Έτσι, λοιπόν, και ο ηγούμενος ας γίνεται πρότυπο του ποιμνίου σε κάθε δικαιοσύνη και άγια αναστροφή, πολιτευόμενος με οσιότητα και δικαιοσύνη, τηρώντας όσα είναι αγνά, όσα είναι σεμνά, αν υπάρχει κάποια αρετή και αν υπάρχει κάποιος έπαινος, αν υπάρχει κάποια εύφημη και ωφέλιμη διόρθωση, ας προέρχεται από αυτόν. Πώς, εξάλλου, και η Αιγυπτία; Δεν επιθύμησε τη μορφή του Ιωσήφ με σαρκικό πόθο, του πραγματικά σεμνοτάτου; Και επειδή αυτός δεν συγκατένευσε να εκπληρώσει την επιθυμία της, τον έριξε σε θλίψεις και δεινά μέσω της ψευδολογίας, φέρνοντας τον ευσεβή στα πρόθυρα του θανάτου.

Γι' αυτό λέγει ότι: «Με τον πλούτο τους θα θαυμαστείτε». Το ότι, βέβαια, το θείο κήρυγμα θα κυριεύσει τις χώρες και κάθε έθνος, και σχεδόν κληρονόμοι όλης της υπ' ουρανόν οικουμένης θα γίνουν με τον καιρό οι ηγέτες των αγίων Εκκλησιών, αποδίδοντας τη δόξα στον Χριστό, το υποδηλώνει λέγοντας: «Έτσι για δεύτερη φορά θα κληρονομήσουν τη γη». Διότι παλαιά μεν ο Ιησούς του Ναυή κληροδότησε στους Ισραηλίτες τις χώρες των εθνών· γιατί έλαβαν τη γη των Αμορραίων, των Ιδουμαίων, των Ευαίων και των υπολοίπων. Όταν, όμως, έλαμψε στον κόσμο ο Χριστός, του οποίου τύπος ήταν ο παλαιός Ιησούς, κληροδότησε στους δικούς του ιερουργούς όχι βέβαια μόνο την Ιουδαία, αλλά ολόκληρη τη γη. Και έγινε δεύτερη κληροδοσία μετά την πρώτη. Διότι οι μυσταγωγοί και οι διδάσκαλοι μοιράστηκαν τις χώρες και τις πόλεις με δική του απόφαση, και μέχρι σήμερα χαίρονται εν Χριστώ, έχοντας τη νοητή ευφροσύνη σαν κάποιο στεφάνι στο κεφάλι τους. Η δε ευφροσύνη είναι αιώνια· διότι δεν προσδοκούμε ότι η ανταμοιβή θα βρίσκεται στα πρόσκαιρα πράγματα, αλλά σε μακρά ελπίδα και σε ατελεύτητη ζωή, και στα αγαθά που ξεπερνούν κάθε νου και λόγο. «Διότι εγώ είμαι ο Κύριος που αγαπά τη δικαιοσύνη και μισεί τις αρπαγές που προέρχονται από την αδικία· και θα δώσω τον κόπο τους στους δικαίους, και θα συνάψω μαζί τους αιώνια διαθήκη. Και θα γίνει γνωστό ανάμεσα στα έθνη το σπέρμα τους. Και οι απόγονοί τους ανάμεσα στους λαούς».

«Καθένας που τους βλέπει θα τους αναγνωρίσει, ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό, και θα ευφρανθούν με αγαλλίαση για τον Κύριο.» Αφού είπε ότι «Θα έρθουν αλλογενείς για να ποιμάνουν τα πρόβατά σου, και αλλόφυλοι γεωργοί και αμπελουργοί», εφόσον προφανώς εκδιώχθηκαν οι πρώτοι και απομακρύνθηκαν από το να καθοδηγούν τους λαούς, φανερώνει τις αιτίες για τις οποίες το έπαθαν αυτό, με την όσια απόφαση Εκείνου που κρίνει τα δίκαια. Διότι επειδή αγαπώ, λέει, τη δικαιοσύνη και μισώ τις αρπαγές που προέρχονται από την αδικία, και επειδή τέτοιοι έγιναν οι προεστώτες της Συναγωγής των Ιουδαίων, τους εγκατέλειψα, λέει, και τους απέβαλα.

«Θα γίνει δε γνωστό ανάμεσα στα έθνη», λέει, «το σπέρμα τους, και οι απόγονοί τους· καθένας που τους βλέπει θα τους αναγνωρίσει, ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό.»

Διότι τα μέσω μαθητείας πνευματικά τέκνα των αγίων μυσταγωγών, εξαιτίας της υπερβολικής αγαθοεργίας και της ευσεβούς ζωής τους, είναι σε όλους πολύ γνωστά, ότι έχουν γίνει απόγονοι αγίων μέσω της μαθητείας, όπως ανέφερα: «Και ότι είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό», όπως είναι οι κοινότητες των αγίων μοναχών, για τις οποίες λέει ο Παύλος: «Εκείνοι δε που ανήκουν στον Χριστό Ιησού σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες», αυτοί που ζουν τον επιεική και φιλόπονο βίο· τα πλήθη εκείνων που ζουν εν παρθενία, και οι χοροί που είναι γεμάτοι από την ευλογία του Θεού, αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό, αυτοί χαίρονται και ευφραίνονται εν Κυρίω· διότι δεν αντλούν ηδονή από τα κοσμικά πράγματα, αλλά αντίθετα γεμίζουν τις καρδιές τους με την αγάπη προς τον Χριστό, και το πράγμα αυτό είναι σωτήριο και πρόξενος κάθε πνευματικής χαράς. <Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου εν Κυρίω· διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης, σαν σε νυμφίο μου φόρεσε μίτρα, και σαν νύμφη με στόλισε με κόσμημα, και όπως η γη αναδύει το άνθος της, και όπως ο κήπος βλασταίνει τα σπέρματά του, έτσι θα ανατείλει ο Κύριος δικαιοσύνη και αγαλλίαση ενώπιον όλων των εθνών.> Αφού άπλωσε το χέρι Του με γενναιοδωρία πάνω τους, και αφού είπε ότι θα τους στεφανώσει με πάρα πολλά και αξιόλογα χαρίσματα: «Διότι καθένας που τους βλέπει, λέει, θα αναγνωρίσει ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό», έπειτα προσθέτοντας ότι «Και θα ευφρανθούν εν Κυρίω», τους παρέχει αμέσως την ευφροσύνη.

Επιπροσθέτως σε αυτά έχει ειπωθεί: «και θα γίνει γνωστό ανάμεσα στα έθνη το σπέρμα τους και οι απόγονοί τους ανάμεσα στους λαούς· καθένας που τους βλέπει θα τους αναγνωρίζει, ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Κύριο». Και ποιος δεν θα ομολογούσε ότι το εκκλησιαστικό «σπέρμα» πληθαίνει ακριβώς χάρη στην ευλογία του Θεού, ώστε αυτό να γίνεται γνωστό σε ολόκληρη την οικουμένη; Ως «σπέρμα» τους, εξάλλου, αρμόζει να εννοούμε είτε τον λόγο και την ευαγγελική διδασκαλία είτε εκείνους που γίνονται γνήσιοι μαθητές τους και κατά τον λόγο και κατά τον βίο, ώστε να είναι προφανείς στην όψη, ότι αποτελούν πράγματι «σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό».