Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 62:10

Άρα, λοιπόν, το δυσκατόρθωτο της κατά νόμον ζωής αποτελούσε εμπόδιο. Αλλά ας απομακρυνθεί από τη μέση, λέει. Και ας αναδειχθεί η καλοπατημένη και χωρίς ιδρώτα προσβάσιμη οδός, δηλαδή η δύναμη της ευαγγελικής πολιτείας που εισάγει την αληθινή λατρεία. Είπε κάτι τέτοιο και κάπου αλλού ο Θεός προς τους αγίους μυσταγωγούς: «Πορευθείτε μέσα από τις πύλες μου, και πετάξτε μακριά τις πέτρες από τον δρόμο»· δηλαδή, απαλλάξτε από κάθε δυσκολία την οδό, η οποία οδηγεί προς τον Θεό μέσω της εν πνεύματι και αληθινής λατρείας, και της λαμπρότητας της πίστεως. <Αυτά λέει ο Κύριος ο Ύψιστος, ο οποίος κατοικεί στα ύψη εις τον αιώνα, ο Άγιος που αναπαύεται στους αγίους, και που δίνει μακροθυμία στους ολιγόψυχους, και δίνει ζωή σε αυτούς που έχουν συντετριμμένη την καρδιά: Δεν θα σας τιμωρώ αιώνια, ούτε θα είμαι για πάντα οργισμένος μαζί σας. Διότι Πνεύμα θα εξέλθει από εμένα, και εγώ δημιούργησα κάθε πνοή.> Οι μακάριοι προφήτες, όταν ο Κύριος των όλων υπόσχεται σε κάποιους κάτι μεγάλο και θεοπρεπές, αισθάνονται έντονα το θαύμα της δόξας Του και της ημερότητάς Του, και σαν να ανασκιρτούν από αγαλλίαση στρέφονται προς τη δοξολογία.

Και όπως λέει ο Παύλος, ότι «Ό,τι σπείρει ο άνθρωπος, αυτό και θα θερίσει, και εκείνος που σπέρνει στο πνεύμα, από το πνεύμα θα θερίσει ζωή αιώνια»· το ότι, λοιπόν, θα συσσωρεύσει πλουσιοπάροχα για τον εαυτό της όσα προέρχονται από την πνευματική ευκαρπία, το υποδηλώνει μέσα από τα προκείμενα λόγια: «Εκείνοι δε που θα τα αποκτήσουν, λέει, θα δοξολογήσουν τον Κύριο, και αυτοί που τα συγκεντρώνουν θα τα πιουν στις άγιες επαύλεις». Διότι θα απολαύσουν τις άνω μονές εκείνοι που τρύγησαν τα καυχήματα της εξαίρετης ζωής, και συγκεντρώνουν τους καρπούς της ορθής και αμώμητης πίστης. <Πορευτείτε μέσα από τις πύλες μου, και ετοιμάστε τον δρόμο για τον λαό μου, και απομακρύνετε τις πέτρες από τον δρόμο, υψώστε λάβαρο στα έθνη.

Για να μην υπερισχύσουν όμως τέτοια σκάνδαλα εις βάρος των πιστών, είπε κάπου ο Θεός σε εκείνους που πρεσβεύουν τον ορθό λόγο της αλήθειας και γνωρίζουν καλά να μυσταγωγούν: «Πορευθείτε μέσα από τις πύλες μου, και ετοιμάστε τον δρόμο για τον λαό μου, και απομακρύνετε τους λίθους από την οδό». Πικρή δε καταδίκη επεφύλαξε ο Σωτήρας σε όσους προκαλούν τέτοιου είδους σκάνδαλα.

Και πάλι: «Ετοιμάστε την οδό για τον λαό μου, και πετάξτε μακριά τους λίθους της οδού», ώστε μην τυχόν, σκοντάφτοντας στα ενδιάμεσα σκάνδαλα, κυριευτούν από οκνηρία για τις αγαθές προσπάθειες. Επομένως, αυτούς που κατευοδώνονται από τον Θεό με μισθό και ευλογίες, τους γέννησε η Λεία. Η δε Ραχήλ, αφού έλαβε παρομοίως τους μανδραγόρες, γέννησε τον Ιωσήφ. Διότι, αποδεχόμενη η Εκκλησία το μυστήριο του Χριστού μέσω των αγίων αποστόλων, σαν από όμοια αδελφή, την Συναγωγή των Ιουδαίων, αναδείχθηκε μητέρα ενός λαού που αυξάνεται συνεχώς και προχωρά σε αμέτρητο πλήθος (επειδή το όνομα Ιωσήφ ερμηνεύεται ως προσθήκη Θεού). Και η εξ εθνών Εκκλησία προστέθηκε στα ποίμνια του Ισραήλ. Γι' αυτό άλλωστε έλεγε και ο Χριστός: «Και άλλα πρόβατα έχω, τα οποία δεν είναι από την αυλή αυτή, και εκείνα πρέπει να τα φέρω, και θα ακούσουν την φωνή μου, και θα γίνει μία ποίμνη, ένας ποιμένας». Προστέθηκε λοιπόν η εξ εθνών ποίμνη, όπως ακριβώς ανέφερα προηγουμένως, στα αρχαιότερα ποίμνια, και έχει ατελεύτητη την ολοένα και πιο πλούσια αύξησή της, μέχρις ότου στους έσχατους καιρούς γεννηθεί και ο ίδιος ο Βενιαμίν, δηλαδή ο λαός που είναι υιός οδύνης.

Θα βρούμε λοιπόν κάποιους από τον Ισραήλ ευλογημένους, οι οποίοι έχουν πλουτίσει με κατευόδωση σε όλα όσα είναι αρεστά στον Θεό· και αυτοί δεν είναι άλλοι παρά εκείνοι που έχουν δικαιωθεί διαμέσου της πίστεως στον Χριστό και έχουν λαμπρυνθεί από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, ώστε να έχουν πλέον τη δύναμη να ανακράξουν χωρίς να ψευδολογούν: «Εμείς είμαστε ευλογημένοι από τον Κύριο, ο οποίος εποίησε τον ουρανό και τη γη». Θεωρώ δε ότι θα ταίριαζε να πει γι' αυτούς ο μακάριος προφήτης Ησαΐας: «Η οδός των ευσεβών έγινε ευθεία και είναι προετοιμασμένη η οδός των ευσεβών. Διότι η οδός του Κυρίου είναι κρίση». Αυτούς λοιπόν τους τόσο λαμπρούς και ευλογημένους πρόσταξε ο Θεός των όλων να τους προσκαλέσουν στην ιερή και θεία αυλή του, λέγοντας τα εξής: «Ανοίξτε τις πύλες· ας εισέλθει λαός που τηρεί τη δικαιοσύνη, και τηρεί την αλήθεια, που υπερασπίζεται την αλήθεια, και τηρεί την ειρήνη». Αλλά για να μην σκοντάψουν στα ενδιάμεσα σκάνδαλα και δειλιάσουν μπροστά στα αγαθά, πρόσταξε να δημιουργηθεί κατευόδωση και να καθαριστεί ο δρόμος εισόδου, λέγοντας τα εξής στους αγίους ιερουργούς: «Πορευτείτε μέσα από τις πύλες μου, και απομακρύνετε τις πέτρες από τον δρόμο». Συνεπώς, ευλογημένοι και κατευοδωμένοι θα είναι εκείνοι από τον Ισραήλ που τίμησαν την πίστη στον Χριστό. Επιβεβαίωνε άλλωστε με σαφήνεια ότι αυτοί, δηλαδή «ο Ζαβουλών, θα κατοικήσουν τη χώρα που γειτονεύει με τη θάλασσα».

Γι' αυτό προσθέτει στη συνέχεια: «Πορευθείτε, πορευθείτε μέσα από τις πύλες μου και ετοιμάστε την οδό για τον λαό μου, και απομακρύνετε τους λίθους από τον δρόμο». Μας δίνει δε να κατανοήσουμε μέσα από αυτά την επουράνια πόλη του Θεού, τις πύλες της και τις αυλές στο εσωτερικό της πόλης· όλα αυτά βεβαίως κατά τον επαγγελμένο αιώνα θα ανοίξουν διάπλατα για τους αξίους και θα ειπωθεί: «Πορευθείτε, πορευθείτε μέσα από τις πύλες μου». Στη συνέχεια, ώστε κανένα κώλυμα, ούτε εμπόδιο, ούτε κάποιος φθόνος, ούτε βασκανία, ούτε πρόφαση, ούτε δαίμονας, ούτε πονηρό πνεύμα, ούτε αντίθετη δύναμη να μην εμποδίσει τον λαό μου να εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών, τα λόγια αυτά θα απευθυνθούν προς κάποιες αγγελικές δυνάμεις. Έπειτα στη συνέχεια προσθέτει: «Υψώστε σύσσημο (σημείο) στα έθνη. Διότι ιδού, ο Κύριος το έκανε ακουστό έως τις εσχατιές της γης». Διότι, λέει, ας μη νομίζει κανείς ότι αυτά έχουν ειπωθεί για τον λαό των Ιουδαίων, επειδή προστάζει να υψωθεί το σημείο σε όλα τα έθνη και ευαγγελίζεται τα προαναφερθέντα σε όλους όσοι βρίσκονται έως τις εσχατιές της γης. Έπειτα διδάσκει σαφώς ότι η «θυγατέρα Σιών», δηλαδή η Εκκλησία, προσδοκά τον Σωτήρα της, λέγοντας: «Πείτε στη θυγατέρα Σιών». Ονόμασε δε «θυγατέρα Σιών» τη νέα Εκκλησία του Θεού, η οποία έλαβε το καινό όνομα, όντας θυγατέρα του προγενέστερου θεοσεβούς πολιτεύματος των Ιουδαίων, προς την οποία και απευθύνεται λέγοντας: «Ιδού, ο Σωτήρας σου έχει έλθει, έχοντας τον μισθό του».

Διότι, με τον ίδιο τρόπο που αποφασίσατε να με απορρίψετε, έτσι κι εγώ θα σας απορρίψω, λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ. Θ΄. Αυτά μου φαινόταν ότι τον άκουγα να λέει, και διαισθανόμουν ότι τα έπραττε· και επιπλέον αυτών, ότι φώναζε προς τον λαό, ο οποίος από ολιγάριθμος είχε πλέον γίνει πολυάριθμος, και είχε ικανοποιητικά συγκροτηθεί ενώ προηγουμένως ήταν διεσπαρμένος, και από αξιολύπητος ίσως έγινε και αξιοζήλευτος: «Περάστε μέσα από τις πύλες μου και επεκταθείτε. Μήπως πρέπει διαρκώς να ταλαιπωρείστε κατοικώντας σε σκηνές, και εκείνοι που σας καταθλίβουν να υπερχαίρονται;». Προς δε τους προστάτες αγγέλους (διότι έχω την πεποίθηση ότι άλλος άγγελος προστατεύει τη μία Εκκλησία και άλλος την άλλη, όπως με διδάσκει ο Ιωάννης μέσω της Αποκαλύψεως) έλεγε: «Ετοιμάστε τον δρόμο για τον λαό μου, και πετάξτε μακριά τους λίθους από την οδό, ώστε να μην υπάρξει κανένα πρόσκομμα ούτε εμπόδιο στον λαό για τη θεία πορεία και είσοδο· τώρα μεν προς τα χειροποίητα, λίγο δε αργότερα προς την άνω Ιερουσαλήμ, και τα εκεί Άγια των αγίων, τα οποία γνωρίζω ότι αποτελούν την τελική κατάληξη της εδώ κακοπάθειας και του σκληρού αγώνα για όσους πορεύονται ορθώς».

Ζ΄. Περί του σταυρού και του σκότους που επήλθε. «Θα δείτε τη ζωή σας κρεμασμένη απέναντι από τα μάτια σας, και δεν θα πιστέψετε, εάν κάποιος σας το διηγηθεί. Το πρωί θα πεις: Πώς έγινε εσπέρα; και το εσπέρας: Πώς έγινε πρωί;» Ο Αμώς: «Και εκείνη την ημέρα, λέγει ο Κύριος ο Θεός, θα δύσει ο ήλιος το μεσημέρι, και θα σκοτεινιάσει το φως μέσα στην ημέρα.» Ο Ιερεμίας: «Έδυσε ο ήλιος ενώ ήταν ακόμη το μέσον της ημέρας.» Ο Ησαΐας: «Όλη την ημέρα άπλωσα τα χέρια μου προς λαό που αντιλέγει και απειθεί.» Και πάλι: «Σηκώστε λάβαρο στα έθνη.» Και πάλι: «Και τότε αυτά θα συντελεστούν, λέγει ο Κύριος, όταν ξύλο σε ξύλο κλιθεί και αναστηθεί, και όταν από ξύλο στάξει αίμα.» Ο Ζαχαρίας: «Και θα συμβεί, εκείνη την ημέρα δεν θα υπάρχει φως· και η ημέρα εκείνη είναι γνωστή στον Κύριο· και δεν θα είναι ούτε ημέρα, ούτε νύχτα· προς την εσπέρα θα υπάρξει φως.» Ο Δαβίδ: «Και περίμενα κάποιον να με συλλυπηθεί, και δεν υπήρξε, και κάποιον να με παρηγορήσει, και δεν βρήκα· και έβαλαν στην τροφή μου χολή, και στη δίψα μου με πότισαν όξος.» Από τα οποία κανένα δεν μπορούν να δείξουν ότι συνέβη στον Δαβίδ. Και πάλι: «Με έβαλαν στον κατώτατο λάκκο.» Ο Ζαχαρίας: «Ρομφαία, εξεγέρσου εναντίον του ποιμένα, και εναντίον του άνδρα του λαού μου· πάταξε τον ποιμένα μου, και θα διασκορπιστούν τα πρόβατα του ποιμνίου.» Και πάλι: «Και εκείνη την ημέρα, ό,τι βρίσκεται πάνω στον χαλινό του ίππου θα είναι άγιο στον Κύριο.»

Πορευθείτε διά μέσου των πυλών μου και ετοιμάστε την οδό για τον λαό μου, και απομακρύνετε τους λίθους από τον δρόμο, υψώστε λάβαρο στα έθνη. Διότι, ιδού, ο Κύριος έκανε να ακουστεί έως τα πέρατα της γης: πείτε στη θυγατέρα Σιών: «Ιδού, ο σωτήρας σου έρχεται έχοντας τον μισθό του μαζί του και το έργο του προ του προσώπου του». Και θα τον ονομάσει λαό άγιο, λυτρωμένο υπό του Κυρίου, ενώ εσύ θα ονομαστείς πόλη περιζήτητη και όχι εγκαταλελειμμένη.

Έλα λοιπόν, αγιώτατε πάτερ, υποδέξου τα τέκνα σου, που έρχονται από μακριά, από την Ανατολή. Εναγκαλίσου αυτούς που ήταν χωρισμένοι από πολύ καιρό και έχουν καταφύγει στην αγκαλιά σου. Θεράπευσε εκείνους που έχουν σκανδαλιστεί. Δώσε εντολή να απομακρυνθεί από τη μέση κάθε εμπόδιο και πρόσκομμα που κωλύει την ειρήνη. Πες και εσύ στους αγγέλους σου, ως μιμητής του Θεού: Ετοιμάστε την οδό για τον λαό μου, και απομακρύνετε τους λίθους από τον δρόμο.

Εμπρός λοιπόν, αγιώτατε πάτερ, υπόδεξου τα τέκνα σου που έρχονται από μακριά από την Ανατολή· περιπτύξου εκείνους που είχαν χωριστεί για πολύ χρόνο και καταφεύγουν στις δικές σου αγκάλες· θεράπευσε όσους σκανδαλίστηκαν· πρόσταξε να απομακρυνθεί κάθε εμπόδιο και πρόσκομμα που εμποδίζει την ειρήνη· πες και εσύ στους αγγέλους σου ως μιμητής του Θεού: Ετοιμάστε τον δρόμο για τον λαό μου και απομακρύνετε τους λίθους από την οδό.

Εξαιτίας αυτής, ο ίδιος ο Δημιουργός της φύσεως –πράγμα και άκουσμα πραγματικά φρικτό!– ενδύεται τη δική μας φύση, ενώνοντάς την άτρεπτα με τον εαυτό Του καθ’ υπόστασιν, για να τη σταματήσει από την περιπλάνηση και να τη συνάξει κοντά Του, αφού έχει πλέον συγκεντρωθεί στον εαυτό της, ώστε να μην έχει καμία διαφορά ως προς το φρόνημα ούτε προς Εκείνον ούτε προς τον εαυτό της. Επίσης, για να καταστήσει φανερή την πανένδοξη οδό της αγάπης, η οποία είναι όντως θεία και θεοποιός και οδηγεί προς τον Θεό –ας λεχθεί μάλιστα ότι είναι και ο ίδιος ο Θεός–, την οποία οδό τα αγκάθια της φιλαυτίας είχαν εξαρχής καλύψει. Και, αφού την προτύπωσε στον εαυτό Του με τα παθήματα για χάρη μας, να τη χαρίσει σε όλους καθαρή από εμπόδια, απομακρύνοντας τις πέτρες από αυτήν μέσω των μαθητών Του, όπως ο Ίδιος προανήγγειλε μέσω των προφητών λέγοντας: «Και τους λίθους από την οδό απομακρύνετε». Ακόμη, για να μας πείσει όπως πρέπει, να κρατιόμαστε τόσο πολύ από Εκείνον και ο ένας από τον άλλον, όσο ο Ίδιος προκαταβολικά απέδειξε με τον εαυτό Του, καταδεχόμενος να πάθει για χάρη μας. Εξαιτίας αυτής της αγάπης, όλοι οι άγιοι αντιστάθηκαν μέχρι τέλους απέναντι στην αμαρτία, χωρίς να υπολογίσουν καθόλου την παρούσα ζωή, και υπέστησαν τους πολυποίκιλους τρόπους θανάτου, ώστε να συναχθούν, μακριά από τον κόσμο, γύρω από τον εαυτό τους και τον Θεό, και να ενώσουν μέσα τους τα ρήγματα της φύσεως.

Οι πραγματικά άγιες λοιπόν και οικουμενικές σύνοδοι, δηλαδή οι θεόσοφοι πατέρες και διδάσκαλοι της οικουμένης που συμμετείχαν σε αυτές, με τη δύναμη και τη χάρη του Πνεύματος που τους επισκίαζε και συνεργούσε μαζί τους, απέβαλαν καθετί ξένο και αλλότριο προς τη δική μας θεοσοφία, και, εξορίζοντάς το από τη χριστιανική θεοσέβεια, το εξαφάνισαν. Αντίθετα, ό,τι ήταν οικείο, γνήσιο και αρμόζον στην Εκκλησία του Θεού, το εισηγήθηκαν και το καθιέρωσαν θεοπρεπώς, επιτυγχάνοντάς το αυτό μέσω των θείων όρων και τύπων που διακηρύχθηκαν από αυτούς, σύμφωνα με την προφητική φωνή που προστάζει: Πορευθείτε, περάστε μέσα από τις πύλες μου, προετοιμάστε την οδό, ανοίξτε δρόμο για τον λαό μου, πετάξτε μακριά τις πέτρες από τον δρόμο, προχωρώντας δηλαδή μέσα από τις ευαγγελικές και προφητικές διδασκαλίες του Πνεύματος, οι οποίες ακριβώς μας ανοίγουν διάπλατα τις πύλες της σωτηρίας και μας καθοδηγούν στην πίστη Εκείνου που λέει: Εγώ είμαι η θύρα· αν κάποιος εισέλθει δι' εμού, θα σωθεί, και θα μπει και θα βγει, και θα βρει νομή. Επομένως, καθαρίζοντας και εξομαλύνοντας πλέον όσα κατά την οδό του βίου είχαν καταστεί τραχιά και δυσπρόσιτα από τις ανόσιες αιρέσεις και τις ακάθαρτες βλασφημίες, και τα οποία είχαν σκληρύνει σαν πέτρες και είχαν ριχτεί ως σκορπισμένα εμπόδια, όντας δηλαδή αιτίες πτώσης και προσκόμματα των ψυχών, προετοιμάζουν τον λαό του Κυρίου να πορεύεται μέσα από τη λεία και βασιλική οδό της ευσέβειας και της θείας επιγνώσεως.

Αν και εσύ ενδυθείς δύναμη και περιζωστείς υπέρ ημών τη δύναμη των προσευχών, όλα θα γίνουν ευκολότερα για εμάς, εφόσον ο Θεός, που εκπληρώνει το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται, θα μας ανοίξει τον δρόμο δια των δικών σου αγγελικών προσευχών και θα απομακρύνει τους λίθους από την οδό.