Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 63:2

Αναφέροντας την όνο και τον πώλο, υπέδειξε την Εκκλησία των εθνών. Διότι ο Κύριος έδεσε αληθινά τα έθνη στην άμπελο και στην κληματίδα, δηλαδή στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη, ώστε να καρποφορήσουν καρπό ευσέβειας μέσω της πίστεως. Έπειτα προσθέτει: «θα πλύνει στο κρασί τη στολή του και στο αίμα του σταφυλιού το ένδυμά του». Στολή του Χριστού και ένδυμα εννοεί τη σάρκα. Διότι εκουσίως για χάρη μας προσηλώθηκε στον σταυρό κατά τη σάρκα, ώστε με το δικό Του αίμα να εκπλύνει τον ρύπο των δικών μας αμαρτιών. Όπως ακριβώς είναι γραμμένο και στον Ησαΐα: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει στο πατητήρι, το οποίο είναι γεμάτο από πατημένα σταφύλια;». Αλλά ας επανέλθουμε στο προκείμενο. Διότι λέει ο Κύριος στους μαθητές σχετικά με την όνο: «Και εάν κάποιος σας πει: τι κάνετε ή γιατί λύνετε τον πώλο, να πείτε ότι ο Κύριος τον έχει ανάγκη». Μη διστάσετε, λέει, σε κανένα από όσα γίνονται σύμφωνα με τη δική μου θεία οικονομία· κανένας δεν θα σας αντισταθεί ούτε θα φέρει αντίρρηση ούτε σε μία λέξη. «Να πείτε ότι ο Κύριος τον έχει ανάγκη». Κανένας δεν θα σας εμποδίσει να πράξετε αυτό που προστάζεται από εμένα. «Διότι δική μου είναι η οικουμένη και το πλήρωμά της». Πρέπει, λοιπόν, να φθάσουν στην εκπλήρωσή τους όλα όσα έχουν γραφτεί για εμένα. Πρέπει εγώ να εισέλθω στην Ιερουσαλήμ σήμερα επιβαίνοντας σε υποζύγιο. «

Από τον ίδιο λόγο Ευλογώντας δε ο Ιακώβ τον Ιούδα, από τον οποίο επρόκειτο ο Κύριος να προσλάβει το ανθρώπινο σώμα, λέει: «θα πλύνει στο κρασί τη στολή του και στο αίμα του σταφυλιού το ένδυμά του». Και αυτό, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, δεν το έπραξε· διότι δεν έπλυνε τη στολή του με κρασί. Γιατί όμως, αφού λέει ότι θα πλύνει τη στολή του με κρασί, προσθέτει και «με αίμα σταφυλιού»; Μήπως άλλο πράγμα είναι το κρασί και άλλο το αίμα του σταφυλιού; Καλύτερα από εμάς το γνωρίζει ο Ησαΐας, ο οποίος λέει για το ένδυμά του ότι είναι «σαν από πάτημα σε πατητήρι, γεμάτο από πατημένα σταφύλια». Επομένως, το ένδυμα αυτό, για το οποίο προφητεύει ότι πλένεται στο κρασί και στο αίμα του σταφυλιού, δεν είναι χιτώνας που πλένει ο τεχνίτης. Διότι είναι παράλογο και ανάρμοστο να πλένει κανείς το ρούχο του με κρασί, πράγμα που δεν φαίνεται να έχει πράξει ούτε κάποιος από τους άφρονες ανθρώπους. Επειδή όμως προγνώριζε μέσω του Αγίου Πνεύματος ότι ο Υιός του Θεού επρόκειτο για χάρη μας να φορέσει σώμα προερχόμενο από τον ιουδαϊκό λαό, ο οποίος ονομάζεται άμπελος και αμπελώνας, για αυτόν τον λόγο είπε: «από τον βλαστό ανέβηκες, υιέ μου Ιούδα», και το «να πλύνει στο αίμα τη στολή», φανερώνει το να πλύνει στο ίδιο του το αίμα το σώμα που φόρεσε ως ένδυμα, μέσω του οποίου σώματος και αίματος, αφού απέπλυνε τις αμαρτίες των ανθρώπων, τους ενέδυσε όλους μέσα στο δικό Του σώμα.

Θέλεις να μάθεις τη δύναμή του; Ενώ σταυρωνόταν, νικούσε· ιδού η δύναμη. Δεμένος, υποδούλωνε· ιδού η δύναμη. Συλλαμβάνεται ως άνθρωπος· ιδού η δύναμη. Εάν όμως θέλεις να μάθεις και για τη δικαιοσύνη, μάθε. Σε πήρε ο διάβολος ενώ δεν ήσουν δικός του, σε περιέφερε για πολύ χρόνο γύρω από βουνά και δάση αυτός που δεν σε έπλασε, σε τρομοκράτησε, σου επέβαλε ζυγό ενώ δεν ήταν κυρίαρχός σου· ήλθε ο αληθινός ποιμένας, σε άρπαξε από τον λύκο, έπραξε δικαιοσύνη μαζί σου και έτσι έχει πλέον εκπληρωθεί το εξής: «Με δύναμη εγώ διακηρύσσω δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας». Όχι βέβαια εξαιτίας των δικών μας κατορθωμάτων, διότι ούτε εμείς, πράττοντας το καλό, πείσαμε τον Θεό να ενανθρωπήσει. Δεν τον κατέβασε στη γη η δική μας δικαιοσύνη, αλλά η παρανομία του τυράννου, ώστε να μάθει ο τύραννος να μην δεσμεύει ξένα πρόβατα. «Με δύναμη», λέει, «εγώ διακηρύσσω δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας». Αναφέρει την πράξη, αποσιωπά το αξίωμά του. Διότι, όταν ρωτήθηκε «Ποιος είναι αυτός;», δεν λέει ότι εγώ είμαι ο δεσπότης σας, αλλά το αποσιώπησε, θέλοντας να γίνει γνωστός από τα έργα του. «Με δύναμη εγώ διακηρύσσω δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας». Και σιωπά αφού είπε προς το παρόν αυτά, και αντιφωνεί πάλι ο χορός των αγγέλων και του λέει: «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει σε γεμάτο πατητήρι;».

Και τι θα πει; Διάβασε μέχρι τέλους, εσύ που είσαι φιλομαθής και επιμελής, και θα διαπιστώσεις ότι δεν τα συγκεντρώσαμε αυτά από πολλές προφητείες, αλλά πήραμε μία ακολουθία και τη διασαφηνίσαμε. Έπειτα οι άγγελοι στρέφονται προς αυτόν, όπως είπα, και ρωτούν: «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει σε γεμάτο πατητήρι;». Βλέπουμε κόκκινα τα ιμάτια και θέλουμε να μάθουμε την αιτία. Διότι, επειδή όταν ρωτήθηκες ποιος είσαι αποσιώπησες την ουσία σου, κράτησες μυστική την αξία σου και μας κήρυξες το πάθος και μας ανήγγειλες την κρίση και τη δικαιοσύνη. Εμείς λοιπόν, παραιτούμενοι από το να μάθουμε εκείνα, διότι ίσως αυτά που βλέπουμε ξεπερνούν τη δική μας αντίληψη, λέει, θέλουμε να ρωτήσουμε: «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου;».

Κανένας χρόνος δεν μένει αδρανής για τον Σωτήρα· ενώ βρίσκεται στη γη πάσχει για εμάς, και καθώς ανεβαίνει στους ουρανούς διδάσκει τους αγγέλους. «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει στο πατητήρι;» Ευγενής η ακρίβεια του προφήτη, ή μάλλον της παντογνώστριας δύναμης του Αγίου Πνεύματος. Διότι δεν αποδίδω κάτι τέτοιο στον Ησαΐα, ούτε τα δέχομαι ως δικά του λόγια· αλλά, θεωρώντας τον ως κιθάρα, εννοώ τον Θεό που μουσουργεί μέσα του, και δέχομαι μέσω του Ησαΐα τα ρήματα του Πνεύματος, και κατανοώ τον Θεό να ομιλεί μέσω ανθρώπου.

Αλλά ίσως πει κάποιος πάλι: τι λοιπόν, αγνοεί το Πνεύμα το «Γιατί είναι κόκκινα τα ενδύματά σου;»; Άραγε ταιριάζει στο Πνεύμα αυτή η φωνή; Δεν γνωρίζει το Πνεύμα τα όσα αφορούν τον Χριστό; Δεν γνωρίζει το Πνεύμα τι έπαθε ο Υιός; Δεν γνωρίζει το Πνεύμα τι υπέμεινε για εμάς;

Πάλι, εκ προσώπου του Υιού: «Διεμοιράστηκαν τα ιμάτιά μου μεταξύ τους και για τον ιματισμό μου έβαλαν κλήρο». Μήπως αυτά ταιριάζουν στο Πνεύμα; Μήπως διεμοιράστηκαν μεταξύ τους τα ιμάτια του Πνεύματος; Μήπως κατέκοψαν τους χιτώνες του Πνεύματος; Αλλά το Πνεύμα ομιλεί εκ προσώπου του Υιού. Ομιλεί πάλι εκ του ιδίου του προσώπου όταν λέει: «Ξεχωρίστε μου τον Σαύλο και τον Βαρνάβα για το έργο στο οποίο τους έχω προσκαλέσει». Ιδού, αυτό λέγεται εκ προσώπου του Πνεύματος και βεβαίως δεν ταιριάζει στον Πατέρα ή στον Υιό η φωνή αυτή. Διότι, όταν ακούμε εμείς ότι το Άγιο Πνεύμα είπε: «Ξεχωρίστε μου τον Σαύλο και τον Βαρνάβα για το έργο στο οποίο τους έχω προσκαλέσει», στο Άγιο Πνεύμα αναφέρουμε το νόημα των ρητών, χωρίς να αποξενώνουμε τον λόγο από τον Πατέρα και τον Υιό, αλλά αποδίδοντας στο χωρίο το αρμόζον πρόσωπο. Πάλι, εκ προσώπου του προφήτη: «Ιδού, διότι συνελήφθηκα μέσα σε ανομίες και μέσα σε αμαρτίες με κυοφόρησε η μητέρα μου». Άραγε δεν το είπε εν Πνεύματι; Μήπως ταιριάζει στο Πνεύμα η φωνή αυτή; Μήπως συνελήφθη μέσα σε ανομίες και μέσα σε αμαρτίες κυοφόρησε η μητέρα; Όπως λοιπόν εδώ ακούς τον Δαβίδ, αλλά κατανοείς ότι ο προφήτης ομιλεί μέσω του Αγίου Πνεύματος, έτσι και εδώ, όταν ακούσεις «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν αυτού που πατάει στο πατητήρι;», να κατανοήσεις ότι λέγεται μέσω του Πνεύματος εκ προσώπου των αγγέλων. «

«Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν από πατητήρι γεμάτο που έχει καταπατηθεί;». Αποκρίνεται, λοιπόν, ο Χριστός και λέει: «Πατητήρι πάτησα ολομόναχος». Αληθινά πάτησε πατητήρι ο Χριστός, το πατητήρι των δικών μας παθών, το πατητήρι των δικών μας κακών· διότι συνέτριψε εκείνα τα σταφύλια και ανήγειρε άλλα πατητήρια. Γι' αυτά ο Δαβίδ ψάλλει και λέει: «Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων». Και επειδή αυτός ο ψαλμός μάς αναγνώστηκε μόλις τώρα, συλλογίσου, αγαπητέ, ή μάλλον μάθε από εμάς, αν το επιθυμείς, ότι αυτός ο ψαλμός έχει την εξής επιγραφή: «Ψαλμός υπέρ των ληνών». Εκείνο, λοιπόν, όπως είπα, το πατητήρι των εναντίων δυνάμεων αφού το κατήργησε, ανήγειρε για εμάς άλλο επουράνιο. Αλλά ας επαναλάβουμε το ρητό. Τι λέει, λοιπόν, ο Χριστός; «Πατητήρι πάτησα ολομόναχος». Διότι ποιος άλλος έπαθε για εμάς; «Μήπως ο Παύλος σταυρώθηκε για εμάς, ή στο όνομα του Παύλου βαπτιστήκαμε;». Μόνος σταυρώθηκε για εμάς ο Χριστός ο Υιός του Θεού, μόνος έπαθε για εμάς, μόνος μάς έσωσε· «Πατητήρι πάτησα ολομόναχος».

το οποίο στην ελληνική γλώσσα σημαίνει συνοχής ή θλίψης: «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει στο πατητήρι;» Τον ρωτούσαν επιπλέον και τούτο, λέγοντας: «Τι είναι αυτές οι πληγές ανάμεσα στα χέρια σου;» Και εκείνος τους απαντούσε: «Είναι αυτές με τις οποίες πληγώθηκα στον αγαπητό μου οίκο». Και βέβαια κανείς δεν θα ισχυριζόταν ότι του ήταν αναγκαίο να παραμένουν τα σημάδια των καρφιών μετά την ανάσταση και να αναληφθεί μαζί με αυτά στον ουρανό· μάλλον όμως εκείνο αξίζει ευλόγως να αναλογιστεί κανείς.

Όπως ακριβώς στον Θωμά που δυσπιστούσε επέδειξε τα σημάδια των καρφιών και την ίδια την πλευρά, ώστε τελικά να τον πείσει να πει με φωτισμένη διάνοια «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου», έτσι, όπως νομίζω, καθιστώντας φανερό στους αγίους αγγέλους τον τρόπο της ένσαρκης οικονομίας, εμφανιζόταν με τα σημάδια του πάθους, φέροντας δηλαδή ερυθρά ιμάτια και τα ίδια τα σημάδια των καρφιών, ώστε να πιστέψουν και αυτοί ότι, ενώ υπάρχει από τη φύση του και αληθινά Θεός, έγινε και υιός ανθρώπου, λαμβάνοντας σώμα από την αγία Παρθένο και υποβάλλοντας τον εαυτό του σε κένωση, έτσι ώστε, αφού προσφέρει τον εαυτό του ως προσφορά και θυσία υπέρ πάντων σε οσμή ευωδίας στον Θεό και Πατέρα, να διασώσει την οικουμένη. Προσκυνά, λοιπόν, και το άγιο πλήθος των αγγέλων, χωρίς να αποφεύγει την προσκύνηση επειδή ήταν πρωτότοκος και άνθρωπος ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς, αλλά έχοντας διδαχθεί την οικονομία και αναγνωρίζοντας τον κατά φύση Υιό του Θεού ακόμη και όταν έγινε σάρκα. <Προς δε τον Υιό· Ο θρόνος σου, ο Θεός.> Πώς, επομένως, δεν είναι ασύνετο και θρασύ το να περιεργάζεται κανείς τη φύση μέσω της οποίας τα πάντα παρήχθησαν στην ύπαρξη, η οποία είναι παλαιότερη από κάθε χρόνο;

Αλλά εκείνοι που βροντοφωνάζουν και λέγουν αυτά, εννοώ δηλαδή το «Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ», τουτέστιν από τη γη, είναι άγγελοι και λογικές δυνάμεις· διότι θαυμάζουν τον Κύριο καθώς αναβαίνει στους ουρανούς. Και βλέποντάς τον βαμμένο κατακόκκινο με το ίδιο του το αίμα, του λέγουν, μη έχοντας ακόμη κατανοήσει το μυστήριο: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν αυτού που πατάει στο πατητήρι;» Διότι παραβάλλουν το ζωηρό χρώμα του αίματος με τον νέο οίνο που μόλις έχει πατηθεί. Και τι τους απαντά ο Χριστός; Πρώτον μεν, για να νοηθεί ότι είναι κατά φύσιν Θεός, λέγει: «Εγώ ομιλώ περί δικαιοσύνης», θέτοντας πάλι το ρήμα «ομιλώ» αντί του «διδάσκω». Εκείνος δε που διδάσκει δικαιοσύνη, πώς να μη θεωρηθεί ομολογουμένως νομοθέτης; Και αν είναι νομοθέτης, πώς να μην είναι οπωσδήποτε και Θεός; Έπειτα, οι άγγελοι του λέγουν, καθώς ο Χριστός τούς επιδεικνύει τα σημάδια των καρφιών: «Τι είναι αυτές οι πληγές ανάμεσα στα χέρια σου;» Και ο Κύριος τους αποκρίνεται: «Είναι αυτές με τις οποίες πληγώθηκα στον οίκο του αγαπημένου μου». Διότι ο Ισραήλ, αν και ήταν αγαπητός οίκος, έπληξε με καρφιά και λόγχη τον Κύριο. Επειδή τα τολμήματα των στρατιωτών ευλόγως θα μπορούσαν να καταλογιστούν στα κεφάλια των Ιουδαίων. Διότι αυτοί οδήγησαν τον Κύριο στο πάθος.

Διότι μνημονεύεται το ζητούμενο· και δεν είναι εγκαταλελειμμένη, όπως η πρώτη, δηλαδή το πλήθος όσων απίστησαν. Ειπώθηκε λοιπόν από τον Χριστό, αφενός διά της φωνής του Ιερεμία: «Εγκατέλειψα τον οίκο μου, άφησα την κληρονομία μου», και αφετέρου διά του ίδιου του Σωτήρα όλων μας Χριστού: «Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας». Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κόκκινα ιμάτια από τη Βοσόρ; Αυτός που είναι ωραίος με τη στολή του, φωνάζει με δύναμη: Εγώ ομιλώ περί δικαιοσύνης και κρίσεως σωτηρίας. Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν από άνθρωπο που πατάει σε γεμάτο πατητήρι; Και από τα έθνη δεν υπάρχει κανένας άνδρας μαζί μου. Και τους καταπάτησα με θυμό, και τους συνέτριψα σαν χώμα. Και κατέβασα το αίμα τους στη γη, και μόλυνα όλα τα ενδύματά μου. Διότι ημέρα ανταποδόσεως ήλθε σε αυτούς, και έτος λυτρώσεως έχει φθάσει.

Όταν λοιπόν ρωτούσαν οι άγγελοι, ή ίσως και όταν έλεγαν μεταξύ τους το «Ποιος είναι αυτός;», αποκρίνεται και λέει: «Εγώ λαλώ δικαιοσύνη, και κρίση σωτηρίου». Και ονομάζει δικαιοσύνη, είτε το ευαγγελικό και θεσπέσιο κήρυγμα, είτε ότι κάθε λόγος του Θεού είναι δίκαιος. Ως κρίση δε σωτηρίου ίσως ονομάζει την κρίση που αφορά εμάς, διότι δίκασε την υπ' ουρανόν οικουμένη, και τον Σατανά που την αδίκησε, και έσωσε αυτούς που ήταν καταβεβαρημένοι από τις αφόρητες πλεονεξίες. Εξέβαλε δε από την εξουσία πάνω τους τον αποστάτη και αλλότριο. Διότι είπε τώρα ότι «Τώρα είναι η κρίση του κόσμου τούτου. Τώρα ο άρχοντας του κόσμου τούτου θα εκβληθεί έξω, και εγώ εάν υψωθώ από τη γη, θα ελκύσω τους πάντες προς τον εαυτό μου». Όταν ο Χριστός είπε αυτά, πάλι ξαναρωτούν και λένε: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν από πατητήρι γεμάτο που έχει καταπατηθεί;» Εδώ θυμήσου τον πατριάρχη Ιακώβ που λέει το: «Θα πλύνει με κρασί τη στολή του, και με αίμα σταφυλιού το ένδυμά του». Διότι τα ενδύματα φαίνονταν βαμμένα κόκκινα από το αίμα, και σαν να είχαν πάρει ερυθρό χρώμα από το κρασί. Έπειτα πάλι αμέσως ο Σωτήρας λέει: «Και από τα έθνη δεν υπάρχει κανείς άνδρας μαζί μου»· συνεχίζει τον λόγο και προσθέτει κατόπιν και αυτά: «Διότι εγώ, είπε, λαλώ δικαιοσύνη, και κρίση σωτηρίου, και από τα έθνη δεν υπάρχει κανείς άνδρας μαζί μου».

Όμως το ότι εισήλθε πρώτος μέσω της πίστης ο νεοσύστατος και νέος λαός από τα έθνη, και ότι μετά από αυτόν θα προσκληθεί να εισέλθει και ο Ισραήλ, το δίδαξε λέγοντας αμέσως: «Δένοντας το πουλάρι του στην άμπελο». Διότι η αληθινή άμπελος, δηλαδή ο Χριστός, έδεσε τρόπον τινά πάνω του μέσω της πίστης τον λαό από τα έθνη, τον οποίο παρομοιάζει με το πουλάρι. Και το ότι έδεσε στον έλικα της αμπέλου, δηλαδή στη δική του αγάπη, το πουλάρι της όνου του, εννοώ δηλαδή τον λαό που πίστεψε από την αρχαιότερη μητέρα των Ιουδαίων, ήτοι τη Συναγωγή, πώς θα μπορούσε να το αμφισβητήσει κανείς, αφού, για να το πούμε έτσι, ολόκληρη η θεόπνευστη Γραφή μας μιλάει για αυτό το μυστήριο; Το ότι δε επρόκειτο να βάψει κατακόκκινη με το ίδιο του το αίμα τη δική του σάρκα, καρφωμένος στο ξύλο και λογχισμένος, το φανέρωσε, λέγοντας: «Θα πλύνει με κρασί τη στολή του, και με αίμα σταφυλιού το ένδυμά του». Γι' αυτό και ο θεσπέσιος Ησαΐας, διηγούμενος την ανάβαση του Χριστού στους ουρανούς, είπε ότι οι άγιοι άγγελοι, ήτοι οι άνω δυνάμεις, έλεγαν: «Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ; Κατακόκκινα είναι τα ιμάτιά του από τη Βοσόρ». Και πάλι: «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου; Και τα ενδύματά σου σαν από πατητήρι;»

Πάλι, όταν κρίθηκε επί Πιλάτου, φόρεσε κόκκινα. Διότι εκεί του φόρεσαν κόκκινη χλαμύδα. Άραγε έχει γραφτεί και αυτό; Λέει ο Ησαΐας: Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κόκκινα ενδύματα από τη Βοσόρ; Ποιος είναι αυτός που φοράει τα κόκκινα προς ατίμωση; Διότι η λέξη βοσόρ τέτοια περίπου ερμηνεία έχει στους Εβραίους. Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν αυτού που πατάει στο πατητήρι; Εκείνος δε αποκρίνεται και λέει: Όλη την ημέρα άπλωσα τα χέρια μου προς λαό απειθή και αντιδραστικό.

Γιατί λοιπόν σιωπάς έτσι και δεν μιλάς στη μητέρα σου; Σπλαχνίσου τουλάχιστον τις πηγές των δακρύων μου και τους μαστούς που θήλασες, και πες μου έναν λόγο. Τι είναι αυτό το παράξενο και ανυπόφορο θέαμα; Εσύ, Άβελ, σιωπάς και δεν μιλάς στη μητέρα σου, και εγώ θρηνώντας επιστρέφω στον Αδάμ. Θα κλαίω λοιπόν στο εξής και θα θρηνώ, τέκνο μου, επειδή τόσο ξαφνικά αρπάχτηκες, σαν το σπουργίτι, από τις αγκαλιές μου. Έπειτα, αφού στράφηκε προς τον Κάιν, λέει: Εσύ γιατί στενάζεις και τρέμεις και κλονίζεσαι, σαν φύλλο από τον άνεμο; Και γιατί δεν στέκεσαι στα πόδια σου, και γιατί είναι κόκκινα τα ενδύματά σου; Και από πού στάζει αίμα το δεξί σου χέρι; Θεέ μου, τι είναι αυτό το πρωτοφανές θέαμα! Και έλεγε προς τον Κάιν: Μήπως και εσένα σε εξαπάτησε ο Διάβολος και σε οδήγησε στην αδελφοκτονία, όπως εξαπάτησε και εμένα; Και αφού σε είδε, σε έκανε φονιά και δολοφόνο του Άβελ;

Και πάλι λέει: Θα σε ποτίσω από το μυρεψικό κρασί. 〈νδ〉 Ότι θα τον ντύσουν με κόκκινο ιμάτιο — ο Ησαΐας λέει: Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με ερυθρά τα ιμάτιά του από τη Βοσόρ, αυτός που είναι ωραίος στη στολή του με δύναμη; Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει στο πατητήρι; 〈νε〉 Ότι θα σιωπήσει όταν θα κρίνεται — ο Δαβίδ στον 〈λζ〉 ψαλμό λέει: Έγινα σαν άνθρωπος που δεν ακούει και δεν έχει στο στόμα του αντιλογίες.

Γι' αυτό ρωτούν λέγοντας: «Ποιος είναι αυτός που έχει έρθει;». Εκείνος δε τους αποκρίνεται λέγοντας: «Εγώ λαλώ δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας», κατά δε τον Σύμμαχο: «Εγώ λαλώ με δικαιοσύνη, υπερμαχώντας για να σώσω». Διότι, υπερμαχώντας υπέρ εκείνων που καταπονούνταν αδίκως από τις αντίπαλες δυνάμεις, τις μεν τις καταδίωκε ως εχθρούς, τους δε τους έσωζε ελευθερώνοντάς τους από τη δυναστεία των εχθρών. Μετά από αυτή την απάντηση, τον ρωτούν για δεύτερη φορά λέγοντας: «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν από κάποιον που πατάει σε γεμάτο ληνό που έχει καταπατηθεί;»· κατά δε τον Σύμμαχο: «Γιατί έχουν γίνει κατακόκκινα σαν φωτιά τα ενδύματά σου και τα ιμάτιά σου σαν εκείνου που πατάει τον ληνό;». Και δεν αρνείται να διδάξει πώς συνέβη να γίνει αυτό. Γι' αυτό προσθέτει, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Ληνό πάτησα ολομόναχος, και από τους λαούς δεν υπάρχει κανείς μαζί μου, και τους πάτησα στον θυμό μου και τους καταπάτησα στην οργή μου, και ραντίστηκε το νικητήριο αίμα τους πάνω στα ιμάτιά μου, και όλα μου τα ενδύματα τα μόλυνα». Δες δε πώς έχει ειπωθεί ότι «πάτησε τον ληνό ολομόναχος»· διότι «μόνο σε αυτόν έδωσε την κρίση ο Πατέρας», και την ανταπόδοση των αμαρτημάτων συνηθίζει να την ονομάζει «ληνό», γι' αυτό στους Θρήνους ο Ιερεμίας λέει: «Ληνό πάτησε ο Κύριος για την παρθένο θυγατέρα του Ιούδα. Γι' αυτά εγώ κλαίω».

Και όπως ακριβώς η ταυτόχρονη εξέταση των αμαρτημάτων και ο έλεγχος γι' αυτά, καθώς και η επιβολή της ποινής και η τιμωρία, έχει ονομαστεί «ληνός» (πατητήρι), έτσι και για τους αγαθούς καρπούς που τρυγώνται από την αγαθή άμπελο γίνονται «ληνοί» θεοφιλείς και αρεστοί στον Θεό, για τους οποίους έχουν αναφερθεί και «επιλήνιοι ύμνοι» στους Ψαλμούς. Όμως, από όσα ειπώθηκαν, αυτός «μόνος» του και χωρίς να συμπράττει κανείς μαζί του «πάτησε τον ληνό» και εξουδετέρωσε όλους τους εχθρούς κατά τον καιρό της εκδικήσεως, «καταργώντας κάθε αρχή και κάθε εξουσία και δύναμη· διότι πρέπει αυτός να βασιλεύει μέχρις ότου θέσει όλους τους εχθρούς κάτω από τα πόδια του». Έτσι, λοιπόν, αφού υποτάξει τους εχθρούς και συντρίψει το σπέρμα τους, χωρίς να υφίσταται πλέον κανένας εχθρός, ούτε διάβολος ούτε δαίμονας, και χωρίς να υπάρχει πια κακία ή αμαρτία, θα προσαγάγει στον Πατέρα εκείνους που θα βασιλεύονται από αυτόν στον καινό αιώνα, «όταν και θα παραδώσει τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα», σύμφωνα με τον Απόστολο. «Μολύνει» δε τα «ενδύματά» του, ώστε να λέγεται πως έγιναν «ερυθρά», κατά τρόπο εμφατικό όπως σε προσωποποιία· το ίδιο συμβαίνει και με το «αίμα» των εχθρών, για το οποίο λέει: «και κατέβασα το αίμα τους στη γη»· διότι βεβαίως δεν πρέπει να νοηθεί ότι υπάρχει αισθητό «αίμα» στις αντίπαλες δυνάμεις, μήπως άραγε λοιπόν πρέπει να ερμηνευθούν και αυτά μεταφορικά;

Γι' αυτό ελέγετο στον Ησαΐα: «Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κόκκινα ιμάτια από τη Βοσόρ;» και στη συνέχεια: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει τον ληνό, που είναι γεμάτος από πατημένα σταφύλια;» Έπειτα στη συνέχεια απαντά προς αυτούς που τον ρώτησαν, και λέει: «Τους καταπάτησα με τον θυμό μου.» Και εδώ, λοιπόν, μετά τη συντριβή των κεφαλών των δρακόντων έχει αναφερθεί: «Για να συνθλίψει το πόδι σου μέσα στο αίμα,» ή, «Για να βαφτεί το πόδι σου στο αίμα, και η γλώσσα των σκύλων σου από τους εχθρούς εξαιτίας αυτού.» Αντί αυτού, σαφέστερα ο Σύμμαχος ερμήνευσε λέγοντας: «Και να γλείψει η γλώσσα των σκύλων σου από τον καθένα από τους εχθρούς σου.» Και ως σκύλους του Κυρίου που γλείφουν το αίμα των εχθρών του, ποιους θα μπορούσες να πεις, παρά κάποιους άγρυπνους φύλακες που φυλάσσουν τα ποίμνιά του, φρουρώντας την Εκκλησία του, ή κάποιες τιμωρητικές δυνάμεις που επιβαίνουν στη συντριβή των εχθρών του, και σαν να δοκιμάζουν να γευτούν την καταστροφή τους; «Θεάθηκαν οι πορείες σου, Θεέ, οι πορείες του Θεού μου, του βασιλιά μου, που βρίσκεται στο άγιο.» Και αυτά έχουν προστεθεί ως συνέχεια σε όσα ειπώθηκαν προηγουμένως.

«Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με ερυθρά τα ιμάτιά του από τη Βοσόρ; τόσο ωραίος με τη στολή του, που προχωρά ορμητικά με ισχύ; Εγώ που λαλώ δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας. Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν κάποιου που πατάει σε ληνό; Γεμάτο το πατητήρι, και από τα έθνη δεν υπάρχει άνθρωπος μαζί μου, και τους καταπάτησα με τον θυμό μου». Πάλι εδώ η προφητεία προτρέπει να υψώσουμε λάβαρο για την Εκκλησία που προέρχεται από τα έθνη, υποσχόμενη ότι ο Κύριος θα κάνει κάτι το ξακουστό μέχρι τα άκρα της γης· πράγμα το οποίο και εκπληρώθηκε κατά την παρουσία του Σωτήρα μας Ιησού, όταν ο φθόγγος των αποστόλων Του εξήλθε σε όλη τη γη, και τα ρήματά τους στα πέρατα της οικουμένης. Στη συνέχεια αναφέρεται: «Πείτε στις θυγατέρες της Σιών» (δηλαδή στις εκκλησίες που προέρχονται από τα έθνη· διότι αυτές είναι οι θυγατέρες της επουράνιας Σιών, η οποία είναι μητέρα μας σύμφωνα με τον απόστολο): «Ιδού, έρχεται σε σένα ο Σωτήρας έχοντας τη δική Του αμοιβή», και τα όσα ακολουθούν, μέσω των οποίων δηλώνεται η δευτέρα παρουσία του Χριστού, όταν θα έρθει ως κριτής για να αποδώσει στον καθένα τις αμοιβές για τους τωρινούς του κόπους, καθώς και τις ανταποδόσεις για τα φαύλα έργα που καθένας έπραξε τώρα. Έπειτα από αυτά, ο λόγος σαν να ερωτά, λέει: «Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ (το οποίο ερμηνεύεται "γήινος"), με ερυθρά ιμάτια από τη Βοσόρ· τόσο ωραίος με τη στολή του;»

Αυτό φαίνεται να το έχει πει εκφράζοντας τον θαυμασμό του για το γεγονός ότι, ακόμη και μετά την ενανθρώπηση, την κένωση, τη διατριβή Του επί της γης, καθώς και μετά το πάθος και την κάθοδο στους νεκρούς, το κάλλος του Σωτήρος παρέμεινε ωραίο και λαμπρό, χωρίς να αλλοιωθεί στο παραμικρό, ούτε να προσλάβει ρύπο, κηλίδα ή σπίλο από την υλική και σωματική κατάσταση των γήινων και ανθρώπινων πραγμάτων· εκπλησσόμενος επιπλέον και για τη δύναμή Του, καθώς κατατρόπωσε ολόκληρη τη στρατιά του διαβόλου. Προσθέτει το εξής: «τόσο ωραίος με τη στολή του, που προχωρά με βία και ισχύ;» Στην ερώτηση αυτή αποκρίνεται ο Σωτήρας, διδάσκοντας ποιος ακριβώς είναι, και λέει: «Εγώ ομιλώ δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας». Πάλι δε απευθύνεται ο λόγος προς Αυτόν, με αναφορά στο πάθος, και λέει: «γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου;» και τα εξής. Διότι, ως αμνός του Θεού, αφού σήκωσε επάνω Του τις αμαρτίες του κόσμου, περιβλήθηκε ιμάτια ερυθρά εξαιτίας των δικών μας αμαρτιών· γι' αυτόν τον λόγο αναφέρεται και στον προφήτη Ζαχαρία: «και ο Ιησούς ήταν ενδεδυμένος με ιμάτια ρυπαρά»· αυτά δε ήταν τα ενδύματα που προέρχονταν από τα δικά μας αμαρτήματα, για τα οποία λίγο πιο πριν ελέγετο: «αυτός φέρει τις αμαρτίες μας και οδυνάται για εμάς»· διότι ο Ίδιος βεβαίως δεν έπραξε αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα Του.

Διάταξε να υψωθούν οι πύλες, να γίνουν υψηλότερες, ώστε να υποδεχθούν Εκείνον που εξυψώθηκε μέσα από το Πάθος. Απάντησε σε όσους απορούν εξαιτίας του σώματος και των συμβόλων του Πάθους, με τα οποία ανέρχεται χωρίς να έχει κατέλθει με αυτά, και για τον λόγο αυτόν ρωτούν: «Ποιος είναι αυτός ο βασιλεύς της δόξης;», ότι είναι ο Κύριος, ο κραταιός και δυνατός σε όλα όσα ανέκαθεν έχει πράξει και πράττει, καθώς και στον τωρινό πόλεμο και στο τρόπαιο υπέρ της ανθρωπότητας· και δώσε στη διπλή ερώτηση διπλή την απάντηση. Και αν εκπλήσσονται, λέγοντας, σύμφωνα με τη δραματική αφήγηση του Ησαΐα: «Ποιος είναι αυτός που καταφθάνει από την Εδώμ και από τα γήινα;» ή «Πώς είναι ερυθρά τα ενδύματα του αναίμακτου και ασώματου, σαν εκείνου που βαδίζει σε ληνό, έχοντας πατήσει γεμάτο ληνό;», πρόβαλε την ωραιότητα της στολής του σώματος που έπαθε, το οποίο καλλωπίστηκε από το Πάθος και λαμπρύνθηκε από τη Θεότητα, από την οποία τίποτα δεν είναι πιο εράσμιο ούτε πιο ωραίο.

Έπειτα λέει: «Εισαγάγετέ με στον οίκο του οίνου, τάξτε επάνω μου αγάπη, στηρίξτε με με μύρα, περιβάλετέ με με μήλα, διότι εγώ είμαι πληγωμένη από την αγάπη». Ώ, πώς τρέχει τον θείο δρόμο η ψυχή, η οποία πολύ σωστά παρομοιάστηκε με ίππο, πώς με πυκνά και εντατικά άλματα εκτείνεται προς τα εμπρός, ενώ δεν στρέφεται καθόλου προς τα πίσω· πόσα πέτυχε σε όσα προηγήθηκαν. Και όμως ακόμη διψά. Και τόση είναι η ένταση της δίψας της, που δεν αρκείται στον κρατήρα της σοφίας. Ούτε θεωρεί αρκετό για τη θεραπεία της δίψας της να αδειάσει ολόκληρο τον κρατήρα στο στόμα της, αλλά ζητά να οδηγηθεί στον ίδιο τον οίκο του οίνου και να βάλει το στόμα της κάτω από τους ίδιους τους ληνούς, οι οποίοι αναβλύζουν και ξεχειλίζουν τον γλυκό οίνο, και να δει το σταφύλι που συνθλίβεται στους ληνούς και την άμπελο εκείνη που εκτρέφει ένα τέτοιο σταφύλι, καθώς και τον γεωργό της αληθινής αμπέλου που εργάζεται και παράγει ένα τόσο εύρωστο και γλυκό σταφύλι. Το να διασαφηνιστεί το καθένα από αυτά θα ήταν περιττό, εφόσον είναι φανερή η αλληγορική σημασία που ενατενίζεται στο καθένα τους. Οπωσδήποτε όμως επιθυμεί να διακρίνει και εκείνο το μυστήριο, το πώς δηλαδή ερυθαίνονται από αυτόν που πατά τον ληνό τα ιμάτια του νυμφίου, για τον οποίο λέει ο προφήτης: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει σε ληνό;». Γι' αυτά και για παρόμοια πράγματα ποθεί να βρεθεί μέσα στον οίκο, εντός του οποίου βρίσκεται το μυστήριο του οίνου.

Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν από πατητήρι σταφυλιών που έχει καταπατηθεί πλήρως; «Ελέησέ με, Θεέ μου, διότι με καταπάτησε». Πολλές φορές όμως και ο δικός μας άνθρωπος υφίσταται αυτόν τον σκληρό πόλεμο, πολεμούμενος όλη την ημέρα από τον Σατανά και καταπατούμενος από αυτόν.

Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κατακόκκινα ιμάτια από τη Βοσόρ; Τόσο ωραίος στη στολή του, που βαδίζει με μεγάλη ισχύ; Εγώ είμαι που ομιλώ για δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας. Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει στο πατητήρι; Πάτησα το πατητήρι, και από τα έθνη δεν υπήρχε κανείς μαζί μου, και τους καταπάτησα με τον θυμό μου, και τους συνέτριψα σαν το χώμα, και έχυσα το αίμα τους στη γη, και μόλυνα όλα μου τα ενδύματα. Διότι ήλθε σε αυτούς η ημέρα της ανταποδόσεως, και το έτος της λυτρώσεως είναι παρόν. Και κοίταξα, και δεν υπήρχε βοηθός· και παρατήρησα, και δεν υπήρχε κανείς να συμπαρασταθεί· και τους έσωσε ο βραχίονάς μου, και ο θυμός μου συμπαραστάθηκε. Και τους καταπάτησα με την οργή μου, και τους μέθυσα με τον θυμό μου, και έχυσα το αίμα τους στη γη. Το έλεος του Κυρίου θυμήθηκα, τις αρετές του Κυρίου σε όλα όσα ο Κύριος ανταποδίδει σε εμάς. Ο Κύριος είναι κριτής αγαθός για τον οίκο του Ισραήλ, ενεργεί σε εμάς σύμφωνα με το έλεός Του και σύμφωνα με το πλήθος της δικαιοσύνης Του. Και είπε: Δεν είναι λαός μου; Είναι τέκνα που δεν πρόκειται να αθετήσουν· και έγινε για αυτούς σωτηρία από κάθε θλίψη. Δεν τους έσωσε πρεσβευτής ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαγχνιζόταν· και αυτός τους λύτρωσε, και τους ανέλαβε, και τους ύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνος.

Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν αυτού που πατάει στο πατητήρι; Ολομόναχος πάτησα το γεμάτο πατητήρι, και από τα έθνη δεν υπήρχε κανένας άνδρας μαζί μου. Τους καταπάτησα με τον θυμό μου, και τους συνέτριψα σαν το χώμα, και έχυσα το αίμα τους στη γη. Διότι έφτασε σε αυτούς η ημέρα της ανταπόδοσης, και ο χρόνος της λύτρωσης είναι παρών. Και κοίταξα και δεν υπήρχε βοηθός, και πρόσεξα και κανείς δεν με συνέδραμε. Και με έσωσε ο βραχίονάς μου, και ο θυμός μου με υποστήριξε. Και τους καταπάτησα μέσα στην οργή μου, και έχυσα το αίμα τους στη γη.

Ψαλμός η'. Εις το τέλος, υπέρ των ληνών, ψαλμός του Δαβίδ. Του οποίου η επιγραφή είναι: «Εις το τέλος», λέγει, «υπέρ των ληνών». «Ληνοί» (πατητήρια) δε μυστικώς είναι ο σταυρός και ο τόπος του Κρανίου, στους οποίους, σαν τσαμπί σταφυλιού που συνθλίβεται, το δεσποτικό σώμα αποστραγγίστηκε και έρρευσε το αίμα του Χριστού ως θείος μούστος, για το οποίο έχει γραφεί και στον προφήτη Ησαΐα: «Γιατί», λέγει, «είναι κόκκινα τα ενδύματά σου, σαν εκείνου που πατάει σε γεμάτο πατητήρι;» Και εκείνος απαντά: «Πατητήρι», λέγει, «πάτησα ολομόναχος» και τα εξής. Αυτόν λοιπόν που συνθλίφθηκε με αυτόν τον τρόπο στα προαναφερθέντα πατητήρια, υμνεί ο Δαβίδ λέγοντας: «Κύριε, ο Κύριός μας, πόσο θαυμαστό είναι το όνομά σου σε όλη τη γη· διότι υψώθηκε η μεγαλοπρέπειά σου πάνω από τους ουρανούς». Διότι, αν και εμφανίστηκες στη γη και συναναστράφηκες με τους ανθρώπους, και πάλι «υψώθηκε η μεγαλοπρέπειά σου πάνω από τους ουρανούς» καθώς κάθισες στα δεξιά του Πατρός, από όπου ποτέ δεν χωρίστηκες. Εσύ που «από το στόμα νηπίων και θηλαζόντων βρεφών ετοίμασες αίνο εξαιτίας των εχθρών σου, για να καταργήσεις τον εχθρό και εκδικητή», τον κακόβουλο εκδικητή. Για να φράξεις, λέγει, τα στόματα των εχθρών σου, γέμισες τα στόματα των νηπίων με αίνους, ώστε να κράζουν: «Ωσαννά, σώσε εσύ που βρίσκεσαι στα ύψιστα», για να καταργήσεις κατά διπλό τρόπο τον διάβολο, ως εχθρό και εκδικητή: εχθρό, επειδή είναι πολέμιος και φίλος της αμαρτίας· εκδικητή, επειδή μετά την αμαρτία χτυπά με λύπη μέσω λογισμών απόγνωσης. «

«Ερυθρότητα», όπως βλέπετε, «των ιματίων του από τη Βοσόρ»· αυτός, «ωραίος με τη στολή» του, βοά «με πολλή ισχύ»: «Εγώ εξαγγέλλω δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας». Και «γιατί», λέει, «είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει σε γεμάτο πατητήρι που έχει καταπατηθεί;». «Πατητήρι», λέει, «πάτησα» ολομόναχος «και από τα έθνη δεν υπάρχει κανένας άνδρας μαζί μου». Στο πάτημα του πατητηριού, λέει, του σταυρού και του πάθους, στο πατητήρι του Κρανίου διά της λόγχης που τρύγησε την πλευρά μου «πάτησα» ολομόναχος και κανένας άνθρωπος δεν με συνέδραμε σε αυτό το έργο· «Σηκώστε τις πύλες σας, οι άρχοντές μας, και υψωθείτε, πύλες αιώνιες», αιώνιες, διότι δεν υπάρχει τίποτα το πρόσκαιρο και φθαρτό εκεί. Εάν δε οι πύλες της βασιλείας είναι αιώνιες, πόσο μάλλον η ίδια η βασιλεία είναι αιώνια και στους αιώνες και για πάντα; Και ακόμη. Εάν δε η βασιλεία είναι τέτοια, τι θα μπορούσε να πει κανείς για τον αιώνιο Θεό, κατά τον Παύλο, και βασιλέα της, παρά μόνο ότι η φύση της τρισαγίου Μονάδος είναι άναρχη και απέραντη;

Και οι άγγελοι δεν διδάσκονται αυτά μόνο ο ένας από τον άλλον, αλλά και από τον ίδιο τον Σωτήρα. Και σε αυτούς που ρωτούν, «γιατί είναι κόκκινα τα ενδύματά σου; έστω», λένε, «ότι φόρεσες σώμα, αλλά γιατί έχεις και πληγωθεί;» «Πάτησα τον ληνό», λέει. Με τη θέλησή μου πληγώθηκα. Διότι το αίμα μου δεν χύθηκε χωρίς να το θέλω, ούτε προσήλθα στον σταυρό από αδυναμία, αλλά εγώ ο ίδιος «πάτησα τον ληνό», πράγμα το οποίο και πριν από το πάθος έλεγε στους αποστόλους: «κανείς δεν παίρνει τη ζωή μου από εμένα, αλλά εγώ την παραδίδω από τον εαυτό μου· έχω εξουσία να την παραδώσω και έχω εξουσία να την πάρω πάλι», αποδεικνύοντας έτσι την ακατανίκητη δύναμή του. «Επομένως», λέει, «άρατε πύλας». Και αυτό δεν έγινε μόνο μία φορά, φανερώνοντας ότι δεν τους υπενθύμισαν κάτι που ήδη γνώριζαν, αλλά τους δίδαξαν επειδή το αγνοούσαν. Διαφορετικά, δεν θα υπήρχε ανάγκη για δεύτερα λόγια, στους μεν που ρωτούσαν, στους δε που απαντούσαν.

Και λοιπόν, αφού περιβλήθηκε αυτό το ιμάτιο και συναναστρεφόταν επικοινωνώντας με τους ανθρώπους, έλεγε ότι η βασιλεία των ουρανών βρίσκεται προ των πυλών. Για αυτή τη βασιλική ενδυμασία ρωτούσαν τον Σωτήρα οι άγγελοι: «Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου;». Σύμφωνα με αυτή τη βασιλεία βασίλευσε ο Κύριος, όπως αναφέρουν οι Γραφές.

Γι' αυτό, και όταν οι άγγελοι μετά τον σταυρό του μιλούσαν για το πάθος και τον ρωτούσαν για το ένδυμά του, γιατί είναι κόκκινο, απάντησε: «πάτησα πατητήρι», το οποίο σημαίνει «έχυσα αίμα» (διότι το αίμα μάς το έδωσε να το πιούμε σαν κρασί), και «αυτό το έπραξα ολομόναχος»· διότι δεν προήλθε από αλλού, αλλά από τον ίδιο μου τον εαυτό. Διότι για τους ιερείς που προσφέρουν θυσίες δεν θα ήταν αρκετά τα χέρια τους για τη θυσία, αλλά χρειάζεται και το πρόβατο που μπορεί να προσφέρει το αίμα· αυτή όμως η θυσία υπήρξε έργο μόνο του Σωτήρος.

Το πρώτο λοιπόν κεφάλαιο το θεμελιώνει και το αποδεικνύει μέσα από πολλές γραφικές και πατερικές μαρτυρίες. Και πρώτα με όσα είπε ο Ησαΐας σχετικά με την ένσαρκη ανάβαση του Χριστού του Θεού μας: «Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ;» δηλαδή ο γήινος. Και ο ίδιος πάλι λέει: «Το ένδυμά του από τη Βοσόρ». Οι δε Εβραίοι το Βοσόρ το ονομάζουν σάρκινο. Και πάλι: «Γιατί είναι κόκκινα τα ενδύματά σου, και τα ρούχα σου σαν από πατητήρι;» Αυτό φανερώνει το μυστήριο του πάθους, μετά το πάθος και κατά την άνοδο.

Διότι, πράγματι, δεν ρωτούν ευθύς αμέσως: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου;», αλλά προηγουμένως απορούν μεταξύ τους, αποδεικνύοντας αφενός ότι επιθυμούν να μαθητεύσουν και ότι ποθούν τη θεουργική γνώση, και αφετέρου ότι δεν προτρέχουν της ελλάμψεως που μεταδίδεται σύμφωνα με τη θεία πρόοδο. Επομένως, η πρώτη ιεραρχία των ουρανίων νοών, η οποία ιεραρχείται από την ίδια την τελεταρχία επειδή υψώνεται αμέσως προς αυτήν, πληρούμενη ανάλογα με τη δεκτικότητά της από την παναγέστατη κάθαρση, το άπλετο φως και την προτέλεια τελεσιουργία, καθαίρεται, φωτίζεται και τελεσιουργείται, καθιστάμενη αμιγής από κάθε ύφεση, πλήρης του πρώτου φωτός και μέτοχος της πρωτόδοτης γνώσης και επιστήμης.

Οι λωρίδες στα μανίκια υποδηλώνουν τα δεσμά των χειρών του, με τα οποία τον οδήγησαν στον Άννα και τον Καϊάφα· διότι δεν τον έδεσαν από πίσω, αλλά από μπροστά. Η αναδίπλωση του στιχαρίου είναι αντί της αισθητής ζώνης. Το ότι ζώνεται ο ιερέας σημαίνει ότι αυτός είναι περιεζωσμένος σε πνευματική διαγωγή, και ότι το λογικό του περισφίγγεται. Το φελώνιο είναι ο άρραφος χιτώνας που φανερώθηκε από το Άγιο Πνεύμα, και είναι η κόκκινη χλαμύδα. Το εγχείριο είναι το λέντιο. Αν το στιχαροφελώνιο έχει χρώμα φωτιάς, αυτό είναι διότι η Γραφή λέει: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου;» Αν πάλι είναι λευκά, υποδηλώνουν τη μεταμόρφωση, καθώς και το ότι ο άγγελος εμφανίστηκε στις γυναίκες λευκός, φανερώνοντας μέσω της λευκότητας την έλλαμψη της αναστάσεως· ο δε κάλαμος αντιπροσωπεύει ολόκληρο τον λαό. Το ωμοφόριο είναι κατά το πρότυπο της στολής του Ααρών, το οποίο φορούσαν οι αρχιερείς του Νόμου, τοποθετώντας μικρά σουδάρια στο αριστερό μέρος.

Βλέποντας τα ενδύματά σου ερυθρά, Χριστέ παμβασιλεύ, κατά την άνοδό σου, εξεπλάγησαν οι αγγελικές δυνάμεις και με φόβο και χαρά προσκύνησαν. Ας χειροκροτήσουμε· ο Κύριος, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, αναλήφθηκε στους ουρανούς, με τους αγγέλους να υποτάσσονται σε αυτόν ως Ποιητή και Θεό μας.