Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 63:4

Και αμέσως προσθέτει την αιτία για την οποία πάτησε τον ληνό και για ποιον λόγο τον πάτησε, και λέει: «Διότι ήλθε σε αυτούς ημέρα ανταποδόσεως». Μακροθύμησα, λέει, απέναντι στον διάβολο για πολύ χρόνο, τον ανέχθηκα να τυραννά, είδα το έργο μου συντετριμμένο και το υπέμεινα. Αλλά επειδή έφτασε η ημέρα της ανταποδόσεως, επειδή για τα τόσα αμαρτήματα των πλασμάτων μου ευδόκησα να γίνω ίλεως, επειδή ελέησα τον Αδάμ που με εξύβρισε, έφτασε ο καιρός και, αφού συγκέντρωσα όλους τους δαίμονες σε ένα μέρος σαν τσαμπιά, πάτησα μόνος τον ληνό τους, «και από τα έθνη δεν υπήρχε κανένας άνδρας μαζί μου».

Διότι μνημονεύεται το ζητούμενο· και δεν είναι εγκαταλελειμμένη, όπως η πρώτη, δηλαδή το πλήθος όσων απίστησαν. Ειπώθηκε λοιπόν από τον Χριστό, αφενός διά της φωνής του Ιερεμία: «Εγκατέλειψα τον οίκο μου, άφησα την κληρονομία μου», και αφετέρου διά του ίδιου του Σωτήρα όλων μας Χριστού: «Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας». Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κόκκινα ιμάτια από τη Βοσόρ; Αυτός που είναι ωραίος με τη στολή του, φωνάζει με δύναμη: Εγώ ομιλώ περί δικαιοσύνης και κρίσεως σωτηρίας. Γιατί είναι κόκκινα τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν από άνθρωπο που πατάει σε γεμάτο πατητήρι; Και από τα έθνη δεν υπάρχει κανένας άνδρας μαζί μου. Και τους καταπάτησα με θυμό, και τους συνέτριψα σαν χώμα. Και κατέβασα το αίμα τους στη γη, και μόλυνα όλα τα ενδύματά μου. Διότι ημέρα ανταποδόσεως ήλθε σε αυτούς, και έτος λυτρώσεως έχει φθάσει.

Διότι, αν και δεν είχα κανέναν παραστάτη, τους καταπάτησα με θυμό και τους συνέτριψα σαν το χώμα, κατέβασα το αίμα τους στη γη· διότι, πράγματι, μετά την ανάληψη του Χριστού στους ουρανούς, κάθε είδους αφόρητη συμφορά επέπεσε στα πλήθη των Ιουδαίων από θεϊκή οργή. «Διότι ημέρα ανταποδόσεως», λέγει, «ήλθε σε αυτούς». Επειδή, ενώ τους ήταν δυνατόν να αδράξουν την πίστη και να πλουτίσουν με τη χάρη που προέρχεται από αυτήν, εκείνοι έπειτα έγιναν αδιάφοροι, και μάλλον αλαζόνες και υβριστές και από κάθε άποψη θεομάχοι, πώς λοιπόν δεν περιέπεσαν πολύ δικαιολογημένα σε κάθε είδους κακό; Πλην όμως, ο καιρός εκείνης της ανταποδόσεως ήταν καιρός λυτρώσεως για όσους είχαν επιγνώσει την επιφάνειά Του. Διότι, την ίδια στιγμή, ο μεν ανυπότακτος τιμωρούνταν, ενώ ο ευπειθής και ταπεινός λυτρωνόταν από τον Χριστό. «Επειδή κοίταξα», λέγει, «και δεν υπήρχε βοηθός· πρόσεξα, και δεν υπήρχε κανείς να συμπαρασταθεί·» και τους έσωσε ο βραχίονάς μου, και ο θυμός μου επιστήθηκε. «Και τους καταπάτησα με την οργή μου.» Φαίνεται σε αυτά τα λόγια να κατακρίνει έντονα τη ραθυμία των Γραμματέων και των Φαρισαίων, οι οποίοι είχαν ταχθεί στο να καθοδηγούν τους λαούς, να τους κατευθύνουν στη δικαιοσύνη και να τους διαπαιδαγωγούν άριστα σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Αλλά υπήρξαν τόσο ράθυμοι και αδρανείς, ώστε όχι μόνο δεν βοηθούσαν κανέναν από τους υποταγμένους σε αυτούς, ούτε τους διόρθωναν με νουθεσίες, αλλά, αντίθετα, τους απομάκρυναν οδηγώντας τους στην απιστία.

Έπειτα πάλι μνημονεύει την «ημέρα ανταποδόσεως» και τον «ενιαυτό λυτρώσεως», όπως ακριβώς λεγόταν και πρωτύτερα για τα πιο ευάρεστα: «να κηρύξω ενιαυτό Κυρίου δεκτό και ημέρα ανταποδόσεως στον Θεό μας». Διότι ολόκληρος ο νέος αιώνας έχει ονομαστεί «ενιαυτός Κυρίου δεκτός», καθώς θα έχει «τον ίδιο τον Κύριο ως αιώνιο φως», και ο ίδιος έχει κληθεί επίσης «ημέρα ανταποδόσεως». Γι' αυτό λέει: «ημέρα ανταποδόσεως ήλθε σε αυτούς, και ενιαυτός λυτρώσεως είναι παρών»· διότι ταυτόχρονα θα λυτρώσει τους δικούς του, ενώ στους άλλους «θα ανταποδώσει», σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί από τον Μωυσή: «και θα ανταποδώσει εκδίκηση στους εχθρούς και θα ανταποδώσει σε όσους τον μισούν». Έπειτα λέει: «Και κοίταξα, και δεν υπήρχε βοηθός· και πρόσεξα, και κανείς δεν συμπαραστεκόταν· και τους έσωσε ο βραχίονάς μου». Θα κατανοήσουμε δε πώς έχει ειπωθεί ο λόγος αυτός, εάν επιστήσουμε την προσοχή μας στο ότι αυτός μόνος «εκένωσε τον εαυτό του λαμβάνοντας μορφή δούλου, και ταπείνωσε τον εαυτό του γινόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού». Διότι αυτά που κανείς ποτέ από τους ανθρώπους, ούτε από τους αγγέλους, ούτε από τις θείες δυνάμεις δεν υπέστη, τα ανέλαβε αυτός μόνος για τη δική μας σωτηρία· γι' αυτό και μόνο σε αυτόν ο Πατέρας «χάρισε το όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα» και του ενεχείρισε την κρίση των πάντων.

Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κατακόκκινα ιμάτια από τη Βοσόρ; Τόσο ωραίος στη στολή του, που βαδίζει με μεγάλη ισχύ; Εγώ είμαι που ομιλώ για δικαιοσύνη και κρίση σωτηρίας. Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει στο πατητήρι; Πάτησα το πατητήρι, και από τα έθνη δεν υπήρχε κανείς μαζί μου, και τους καταπάτησα με τον θυμό μου, και τους συνέτριψα σαν το χώμα, και έχυσα το αίμα τους στη γη, και μόλυνα όλα μου τα ενδύματα. Διότι ήλθε σε αυτούς η ημέρα της ανταποδόσεως, και το έτος της λυτρώσεως είναι παρόν. Και κοίταξα, και δεν υπήρχε βοηθός· και παρατήρησα, και δεν υπήρχε κανείς να συμπαρασταθεί· και τους έσωσε ο βραχίονάς μου, και ο θυμός μου συμπαραστάθηκε. Και τους καταπάτησα με την οργή μου, και τους μέθυσα με τον θυμό μου, και έχυσα το αίμα τους στη γη. Το έλεος του Κυρίου θυμήθηκα, τις αρετές του Κυρίου σε όλα όσα ο Κύριος ανταποδίδει σε εμάς. Ο Κύριος είναι κριτής αγαθός για τον οίκο του Ισραήλ, ενεργεί σε εμάς σύμφωνα με το έλεός Του και σύμφωνα με το πλήθος της δικαιοσύνης Του. Και είπε: Δεν είναι λαός μου; Είναι τέκνα που δεν πρόκειται να αθετήσουν· και έγινε για αυτούς σωτηρία από κάθε θλίψη. Δεν τους έσωσε πρεσβευτής ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαγχνιζόταν· και αυτός τους λύτρωσε, και τους ανέλαβε, και τους ύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνος.