Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 65:10

Διότι, λέει, «μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε, και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, αυτά που ετοίμασε ο Θεός για εκείνους που τον αγαπούν». <Και θα υπάρξουν στον δρυμό μάντρες ποιμνίων, και η φάραγγα του Αχώρ θα γίνει τόπος ανάπαυσης βοοειδών για τον λαό μου, οι οποίοι με αναζήτησαν.> Είναι συνήθεια της θεόπνευστης Γραφής να παρομοιάζει τις πολυάνθρωπες πόλεις, ή μερικές φορές τις χώρες, με κατάφυτους δρυμούς και πυκνά δάση, και γι' αυτό άλλωστε είπε κάποιος από τους αγίους προφήτες, απευθυνόμενος προς τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ βέβαια την Ιερουσαλήμ: «Άνοιξε, Λίβανε, τις πύλες σου, και ας καταφάει η φωτιά τους κέδρους σου· θρηνήστε, δρύες της Βασανίτιδος, διότι καταστράφηκε ο πυκνός δρυμός.» Και φυσικά δεν θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι δίνει εντολή στα πεύκα και στις δρύες να θρηνούν· διότι αυτό είναι εντελώς ανόητο· αλλά με τα δέντρα, όπως είπα, θεωρεί σωστό να παρομοιάζει το αναρίθμητο πλήθος των κατοίκων στις πόλεις και στις χώρες.

Θρηνούσαν με ολολυγμούς οι Ιουδαίοι καθώς έπεφταν κάτω από τα ξίφη των εχθρών εξαιτίας της ασέβειάς τους προς τον Χριστό. Ψάλλει δε κάπου και ο θεσπέσιος Δαβίδ, επειδή ακριβώς επρόκειτο να εμφανιστεί ο Χριστός στον κόσμο: «Τότε θα αγαλλιάσουν όλα τα δέντρα του δάσους από το πρόσωπο του Κυρίου, διότι έρχεται για να κρίνει τη γη.» Επομένως, «Μέσα στο δάσος», λέει, δηλαδή στο πλήθος των εθνών, ήτοι στις πόλεις και τις χώρες τους, «θα υπάρξουν επαύλεις ποιμνίων», δηλαδή οι Εκκλησίες του Χριστού, «και η φάραγγα του Αχώρ θα γίνει τόπος ανάπαυσης κοπαδιών για τον λαό μου, οι οποίοι με αναζήτησαν.» Αυτός ο Αχώρ υπήρξε κάποιος από τους εξ αίματος Ισραηλίτες· όταν κυριεύθηκε η Ιεριχώ, και αφού ο Θεός πρόσταξε να αναθεματιστούν όλα όσα βρίσκονταν μέσα σε αυτήν, έκλεψε από το ανάθεμα. Επειδή δε υποδείχθηκε από τον Θεό, υπέστη πικρή τιμωρία· διότι εξολοθρεύτηκε πανοικί, αφού ο Ιησούς του Ναυή καθόρισε την καταδίκη του. Ήταν λοιπόν η φάραγγα του Αχώρ υπό κατάρα. Τέτοιες περίπου ήταν και οι χώρες των εθνών· διότι ήταν καταραμένες και θεομίσητες, επειδή δεν υπήρχε κανείς σε αυτές που να γνώριζε τον κατά φύση Θεό· αλλά η καταραμένη χώρα, λέει, σύμφωνα με τους παλαιούς, θα γίνει τόπος ανάπαυσης κοπαδιών, δηλαδή μαντριά νοητών προβάτων, υπό το χέρι του Χριστού, του αρχιποιμένα των πάντων, ο οποίος απευθύνθηκε στα πλήθη των Ιουδαίων λέγοντας σχετικά με τα έθνη: «Έχω και άλλα πρόβατα, τα οποία δεν είναι από αυτήν την αυλή· και εκείνα πρέπει να τα οδηγήσω, και θα γίνουν μία ποίμνη, ένας ποιμένας.»

Αυτό δε το αγαθό και σπάνιο σπέρμα, δηλαδή ο αποστολικός χορός που διαχωρίστηκε από το πλήθος εκείνων που χάνονται, «θα κληρονομήσει το όρος το άγιό μου», το οποίο βεβαίως και ομολογούσαν ότι γνωρίζουν λέγοντας: «προσήλθαμε στο όρος Σιών και στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ», και εκείνη την επουράνια κληρονομιά, λέει, θα λάβουν «οι εκλεκτοί μου και οι δούλοι μου, και θα κατοικήσουν εκεί», υποδηλώνοντας πάλι και εδώ ως εκλεκτούς και δούλους του τους αποστόλους, οι οποίοι βρέθηκαν ως ρώγες σταφυλιού, τους οποίους εξέλεξε ωσάν για τη διαφύλαξη άλλων και τους ονόμασε «άγιο σπέρμα» και «εκλεκτό». Μέσω αυτών εκπληρώνονταν και τα εξής· ποια είναι δε αυτά; «Και θα υπάρξουν», λέει, «μέσα στον δρυμό επαύλεις ποιμνίων»· «δρυμό» συνηθίζει η Γραφή να ονομάζει το πλήθος των αλλοφύλων και αλλογενών εθνών, μέσα στα οποία θεσπίζει ότι «θα υπάρξουν επαύλεις ποιμνίων», υπονοώντας τις εκκλησίες των προβάτων του Θεού. Αλλά και όπως ακριβώς άλλοτε η φάραγγα του Αχώρ έγινε αναθεματισμένη, εκεί όπου, όπως αναφέρει η ιστορία του Ιησού του Ναυή, του διαδόχου του Μωυσή, ο Αχώρ μαζί με όλο του το γένος, εξαιτίας της παρανομίας που διέπραξε, χάθηκε μέσα στη φάραγγα, αφού λιθοβολήθηκε και έγινε ανάθεμα. Κάπως τέτοια ήταν και η χώρα αυτών των αναθεματισμένων, των άθεων, δηλαδή και των αλλοφύλων εθνών.

Αλλά και αυτή «θα είναι για ανάπαυση των κοπαδιών για τον λαό μου» που «με αναζήτησε». Λαός δε που τον «αναζήτησε» ήταν η «ρώγα» (το υπόλειμμα) και το «σπέρμα» που αναφέρθηκε ανωτέρω, «οι εκλεκτοί δούλοι» του, μέσω των οποίων προφητεύει ότι θα συγκροτηθούν «κοπάδια» βοδιών και «ποίμνια» όχι στον Ισραήλ ούτε στη χώρα των Ιουδαίων, αλλά στον «δρυμό» και στη λεγόμενη «φάραγγα Αχώρ». Αυτά μεν, λοιπόν, περί αυτών. Πάλι όμως ο λόγος απευθύνεται προς το ιουδαϊκό πλήθος λέγοντας: «εσείς δε που με εγκαταλείπετε και λησμονείτε το άγιό μου όρος», το οποίο πολλάκις μάς έχει φανερωθεί. Εσείς, που συνάπτεστε με την ειδωλολατρία των εθνών, ώστε και να ετοιμάζετε «τράπεζα» στη θεότητα που ονομάζεται από αυτούς «Τύχη» και να προσφέρετε «κέρασμα» στο «δαιμόνιο» που εμφωλεύει στο άγαλμα της λεγόμενης «Τύχης», ακούστε αυτά που σας περιμένουν: «όλοι θα παραδοθείτε σε πολεμική μάχαιρα». Και αν κάποιος από εσάς ρωτούσε «Γιατί;», για τούτο λέω (για να παραλείψω τα υπόλοιπα): «Επειδή εγώ ο ίδιος σας αξίωσα της παρουσίας μου, και πρώτους εσάς κάλεσα κοντά μου, εσείς όμως δεν υπακούσατε. Πράγμα για το οποίο και προηγουμένως σας κατηγορούσα λέγοντας: “διότι ήλθα και δεν υπήρχε άνθρωπος, κάλεσα και δεν υπήρχε αυτός που να υπακούει;”». Και τώρα πάλι λέω: «διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, μίλησα και παρακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα».

Αφού ο λόγος ευαγγελίστηκε εκείνους που επρόκειτο να εκλεγούν από το ιουδαϊκό έθνος και, δίκην καλού σπόρου, επρόκειτο να διαφυλαχθούν για τη φύτευση και την καρποφορία άλλων, και ότι αυτοί οι ίδιοι θα στήσουν «ποιμνιοστάσια στον δρυμό» και στην αποδοθείσα σε αυτούς «κοιλάδα του Αχώρ» θα δημιουργήσουν «τόπους ανάπαυσης για τα κοπάδια», έπειτα πάλι, κάνοντας διαχωρισμό σε σχέση με το υπόλοιπο πλήθος εκείνων που χάνονται, με όσα προστίθενται στη συνέχεια προβάλλει πάλι εναντίον τους τις προκείμενες κατηγορίες, διδάσκοντας ότι ο Θεός, που πράττει τα πάντα με τον ζυγό της δικαιοσύνης, σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να παραβλέψει εκείνους που τον υπηρετούν οπουδήποτε, από όποιο έθνος κι αν προέρχονται. Διότι θα αποδεχθεί απλώς και άπαξ όλους όσοι έχουν επιλέξει να τον υπηρετούν, και σε αυτούς θα προσφέρει την επουράνια τροφή, τον σωτήριο Λόγο που είπε: «Εγώ είμαι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό». Αυτοί, λοιπόν, θα τραφούν και θα χορτάσουν από τον εν λόγω άρτο, «εσείς όμως», λέει, «που δεν αποδεχθήκατε τη χάρη μου, θα λιμοκτονήσετε βρισκόμενοι σε στέρηση της λογικής τροφής».

Και θα εξαγάγω, λέει, το σπέρμα από τον Ιακώβ και από τον Ιούδα· και θα κληρονομήσει το άγιό μου όρος, και θα το κληρονομήσουν οι εκλεκτοί μου και οι δούλοι μου, και θα κατοικήσουν εκεί· και μέσα στον δρυμό θα υπάρξουν μάντρες ποιμνίων, και η φάραγγα του Αχώρ θα γίνει τόπος ανάπαυσης των κοπαδιών για τον λαό που με αναζήτησε. Εσείς όμως, που με εγκαταλείπετε και λησμονείτε το άγιό μου όρος, και ετοιμάζετε τραπέζι για τα δαιμόνια και γεμίζετε ποτήρι για τον δαίμονα, εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα· όλοι θα πέσετε με σφαγή, διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου, και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα. Και αυτά μεν είναι τα λόγια της Γραφής· κατανοείτε όμως και εσείς οι ίδιοι ότι το σπέρμα από τον Ιακώβ που αναφέρεται τώρα είναι κάτι άλλο, και δεν λέγεται, όπως θα νόμιζε κανείς, για τον λαό. Διότι δεν είναι δυνατόν σε εκείνους που γεννήθηκαν από τον Ιακώβ να αφήνουν την είσοδο σε εκείνους που έχουν σπαρθεί από τον Ιακώβ, ούτε, ενώ ονειδίζει τον λαό ως ανάξιο της κληρονομίας, πάλι, σαν να τον αποδέχεται, να δίνει υποσχέσεις στους ίδιους.