Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 65:11

Το ότι το να ξεχνά κανείς τον Θεό σημαίνει, τις περισσότερες φορές, την απομάκρυνση από την προς Αυτόν ευσέβεια, θα το κατανοήσουμε από τα όσα λέγει ο ίδιος προς τον κατά σάρκα Ισραήλ: «Εσείς που με ξεχνάτε, και ετοιμάζετε τραπέζι στο δαιμόνιο, και γεμίζετε ποτήρι για την τύχη, και εγκαταλείπετε το άγιο όρος μου. Εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα, όλοι θα πέσετε σε σφαγή.» Και γι' αυτό ακριβώς καταφέρθηκε εναντίον του Ισραήλ διά της φωνής του Ιερεμία, λέγοντας: «Μήπως θα ξεχάσει η νύμφη τα στολίδια της ή η παρθένος τον στηθόδεσμό της; Ο λαός μου όμως με ξέχασε πάρα πολλές ημέρες, που δεν έχουν αριθμό.» Επομένως, η μεν λήθη πολλές φορές υποδηλώνει την αποστασία. Η δε μνήμη υποδηλώνει το σταθερό της πίστης και το ακλόνητο της αγάπης, και τη δύναμη σε καθετί που ευαρεστεί. Μην με ξεχνάς, λοιπόν, λέγει, αλλά μάλλον να με θυμάσαι. Διότι ιδού, εξάλειψα σαν σύννεφο τις ανομίες σου. Και το «εξάλειψα» το λέει εδώ αντί του «θα εξαλείψω», υποδηλώνοντας πως αφού τις διαλύσω σαν κάποιο σκοτάδι και σύννεφο, θα τις εξαφανίσω. Το ότι λέγει το «εξάλειψα» αντί του «θα εξαλείψω», το αποδεικνύει πάρα πολύ καλά αυτό που ακολουθεί: Επίστρεψε σε μένα, λέγει, και θα σε λυτρώσω. Διότι πώς είναι δυνατόν να έχει ήδη εξαλείψει τις αμαρτίες Αυτός που προσκαλεί σε επιστροφή;

Διότι τον αναζήτησαν μέσω της πίστεως εκείνοι που κάποτε πλανώντο, και αφού μάλιστα τον βρήκαν, έγιναν οικείοι του, και συμπολίτες των αγίων, και συγκληρονόμοι των αγαθών που τους υποσχέθηκαν. <Εσείς όμως, που με εγκαταλείψατε και ξεχνάτε το άγιό μου όρος, και ετοιμάζετε τραπέζι στον δαίμονα, και γεμίζετε ποτήρι για την Τύχη· εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα, και όλοι θα πέσετε σε σφαγή, επειδή σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, μίλησα και παρακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου, και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα.> Όπως ακριβώς δεν έμεινε χωρίς συνέπειες για όσους κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ το να απειθήσουν στον Χριστό, διότι παραδόθηκαν σε σφαγή, ενώ με το έλεος και τη φιλανθρωπία του Θεού διασώθηκε το υπόλειμμα, έτσι θα κατανοήσεις ότι συμβαίνει και με την κλήση των εθνών. Διότι, εκείνοι μεν που δέχθηκαν πρόθυμα τη σωτηρία μέσω του Χριστού, έμειναν έξω και από το πυρ, και από την καταδίκη, και από τα δεινά της θείας οργής· εκείνοι δε που παρέμειναν στη δική τους άγνοια, και διατήρησαν άπλυντο τον μολυσμό των παλαιών τους αμαρτημάτων, επειδή θέλησαν να προσκολληθούν στις λατρείες των ειδώλων, θα παραδοθούν σε σφαγή. Διότι θα κατέλθουν στον άδη, και θα υποστούν ατελεύτητη την κόλαση του ακοίμητου πυρός.

«Εσείς, λοιπόν», λέει, «που με εγκαταλείψατε, δηλαδή οι απόλυτοι αποστάτες, οι οποίοι έχετε περιπέσει σε παντελή λήθη του αγίου μου όρους». Διότι μερικοί από τους πλανημένους και από εκείνους που έχουν λατρεύσει την κτίση δεν ανέχονται ούτε καν να πουν ότι γνωρίζουν το όνομα της Εκκλησίας· «εσείς που ετοιμάζετε τραπέζια στα δαιμόνια και γεμίζετε τα ποτήρια προς τιμήν της Τύχης». Κάτι τέτοιο έπρατταν όσοι είχαν την καρδιά τους γεμάτη από διαβολικό σκοτάδι. Θα παραδοθείτε σε σφαγή, και αν κάποιος τολμήσει να ρωτήσει τον λόγο, θα του απαντήσω: «Σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, αλλά διατηρείτε την πονηρία μόνιμη και αναπόσπαστη, πράττοντας μόνο όσα αντιβαίνουν στους δικούς μου νόμους, και νοθεύοντας κάθε μορφή αγαθοεργίας, ενώ φροντίζετε να επιλέγετε εκείνα τα έργα με τα οποία θα γινόταν κάποιος γεμάτος από κάθε είδους ρύπο». <Γι' αυτό, τα εξής λέει ο Κύριος: Ιδού, όσοι με υπηρετούν θα φάνε, ενώ εσείς θα πεινάσετε. Ιδού, όσοι με υπηρετούν θα πιουν, ενώ εσείς θα διψάσετε.>

Αυτές δε πάλι «ανανεώνουν το κέρασμα στην Τύχη και ετοιμάζουν το τραπέζι στον δαίμονα» και όχι στον Θεό, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, και τρέφονται με τροφές ασέβειας, όπως λέει ο θείος λόγος: «και οι γυναίκες ζυμώνουν ζυμάρι, και οι γιοι μαζεύουν ξύλα για να φτιάξουν πλακούντες για τη στρατιά του ουρανού». Ας αποστομωθούν από τον Ιερεμία τέτοιες γυναίκες, και ας μην αναστατώνουν την οικουμένη. Ας μη λένε: «Τιμούμε τη βασίλισσα του ουρανού». Διότι η Ταφνάς γνωρίζει να τις τιμωρεί, γνωρίζουν οι τόποι των Μαγδούλων να υποδέχονται τα σώματά τους στη σήψη. Μην πείθεσαι, Ισραήλ, σε γυναίκα· ξέφυγε από τη συμβουλή κακής γυναίκας. «Διότι η γυναίκα κυνηγά πολύτιμες ψυχές ανδρών». «Επειδή τα πόδια αυτής οδηγούν αυτούς που συναναστρέφονται μαζί της μετά τον θάνατο στον Άδη». «Μην προσέχεις φαύλη γυναίκα· διότι μέλι στάζει από τα χείλη πόρνης γυναίκας, η οποία προσωρινά γλυκαίνει τον φάρυγγά σου, αργότερα όμως θα το βρεις πιο πικρό από χολή και πιο ακονισμένο από δίκοπο μαχαίρι». Μην πείθεσαι σε αυτήν τη φαύλη γυναίκα. Διότι κάθε αίρεση είναι φαύλη γυναίκα, και πολύ περισσότερο η ίδια η αίρεση των γυναικών και αυτού που απάτησε την πρώτη γυναίκα. Ας τιμάται η μητέρα μας η Εύα, ως πλασμένη από τον Θεό, αλλά ας μην εισακούεται, για να μην πείσει τα τέκνα της να φάνε από το ξύλο και να παραβούν την εντολή. Ας μετανοήσει και η ίδια από την κενοφωνία, ας επιστρέψει ντροπιασμένη και ντυμένη με φύλλα συκιάς.

Αλλά και αυτή «θα είναι για ανάπαυση των κοπαδιών για τον λαό μου» που «με αναζήτησε». Λαός δε που τον «αναζήτησε» ήταν η «ρώγα» (το υπόλειμμα) και το «σπέρμα» που αναφέρθηκε ανωτέρω, «οι εκλεκτοί δούλοι» του, μέσω των οποίων προφητεύει ότι θα συγκροτηθούν «κοπάδια» βοδιών και «ποίμνια» όχι στον Ισραήλ ούτε στη χώρα των Ιουδαίων, αλλά στον «δρυμό» και στη λεγόμενη «φάραγγα Αχώρ». Αυτά μεν, λοιπόν, περί αυτών. Πάλι όμως ο λόγος απευθύνεται προς το ιουδαϊκό πλήθος λέγοντας: «εσείς δε που με εγκαταλείπετε και λησμονείτε το άγιό μου όρος», το οποίο πολλάκις μάς έχει φανερωθεί. Εσείς, που συνάπτεστε με την ειδωλολατρία των εθνών, ώστε και να ετοιμάζετε «τράπεζα» στη θεότητα που ονομάζεται από αυτούς «Τύχη» και να προσφέρετε «κέρασμα» στο «δαιμόνιο» που εμφωλεύει στο άγαλμα της λεγόμενης «Τύχης», ακούστε αυτά που σας περιμένουν: «όλοι θα παραδοθείτε σε πολεμική μάχαιρα». Και αν κάποιος από εσάς ρωτούσε «Γιατί;», για τούτο λέω (για να παραλείψω τα υπόλοιπα): «Επειδή εγώ ο ίδιος σας αξίωσα της παρουσίας μου, και πρώτους εσάς κάλεσα κοντά μου, εσείς όμως δεν υπακούσατε. Πράγμα για το οποίο και προηγουμένως σας κατηγορούσα λέγοντας: “διότι ήλθα και δεν υπήρχε άνθρωπος, κάλεσα και δεν υπήρχε αυτός που να υπακούει;”». Και τώρα πάλι λέω: «διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, μίλησα και παρακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα».

«Και θα εξαγάγω το σπέρμα από τον Ιακώβ και από τον Ιούδα, και θα κληρονομήσει το άγιο όρος μου, και θα το κληρονομήσουν οι εκλεκτοί μου και οι δούλοι μου, και θα κατοικήσουν εκεί. Και θα υπάρξει στο δάσος κατάλυμα για τα ποίμνια, και η φάραγγα του Αχώρ θα γίνει τόπος ανάπαυσης για τα κοπάδια του λαού μου, οι οποίοι με αναζήτησαν. Εσείς όμως που με εγκαταλείψατε και λησμονήσατε το άγιο όρος μου, και ετοιμάζετε τράπεζα στην Τύχη, και προσφέρετε στον δαίμονα κέρασμα, εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα, και όλοι θα πέσετε σε σφαγή· διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου, και επιλέξατε αυτά που δεν επιθυμούσα.» Κάνοντας διαχωρισμό και σε αυτά τα σημεία, ο λόγος αναφέρει ότι ένα μικρό μέρος, το «σπέρμα από τον Ιακώβ», θα επιτύχει όσα έχουν επαγγελθεί, και ότι εκλεκτοί είναι αυτοί που θα κατοικήσουν στο δάσος, ονομάζοντας με αυτόν τον τρόπο την κλήση των εθνών· στην οποία οι εκλεκτοί του Κυρίου και το σπέρμα του Ιακώβ θα μπορούσαν να είναι οι απόστολοι και οι μαθητές του Σωτήρα μας. Όλοι δε οι υπόλοιποι εκτός από αυτούς υπόκεινται στις προαναφερθείσες απειλές, καθώς ο λόγος σχεδόν ολοφάνερα καθιστά σαφές ότι οι επαγγελίες του Θεού δεν θα φτάσουν αδιακρίτως σε όλο το έθνος των Ιουδαίων, αλλά μόνο στο προαναφερθέν σπέρμα και σε εκείνους που αποκαλούνται εκλεκτοί του Θεού, διότι «πολλοί είναι οι κλητοί, αλλά λίγοι οι εκλεκτοί».

Και θα εξαγάγω, λέει, το σπέρμα από τον Ιακώβ και από τον Ιούδα· και θα κληρονομήσει το άγιό μου όρος, και θα το κληρονομήσουν οι εκλεκτοί μου και οι δούλοι μου, και θα κατοικήσουν εκεί· και μέσα στον δρυμό θα υπάρξουν μάντρες ποιμνίων, και η φάραγγα του Αχώρ θα γίνει τόπος ανάπαυσης των κοπαδιών για τον λαό που με αναζήτησε. Εσείς όμως, που με εγκαταλείπετε και λησμονείτε το άγιό μου όρος, και ετοιμάζετε τραπέζι για τα δαιμόνια και γεμίζετε ποτήρι για τον δαίμονα, εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα· όλοι θα πέσετε με σφαγή, διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου, και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα. Και αυτά μεν είναι τα λόγια της Γραφής· κατανοείτε όμως και εσείς οι ίδιοι ότι το σπέρμα από τον Ιακώβ που αναφέρεται τώρα είναι κάτι άλλο, και δεν λέγεται, όπως θα νόμιζε κανείς, για τον λαό. Διότι δεν είναι δυνατόν σε εκείνους που γεννήθηκαν από τον Ιακώβ να αφήνουν την είσοδο σε εκείνους που έχουν σπαρθεί από τον Ιακώβ, ούτε, ενώ ονειδίζει τον λαό ως ανάξιο της κληρονομίας, πάλι, σαν να τον αποδέχεται, να δίνει υποσχέσεις στους ίδιους.