Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 65:12

Διότι τον αναζήτησαν μέσω της πίστεως εκείνοι που κάποτε πλανώντο, και αφού μάλιστα τον βρήκαν, έγιναν οικείοι του, και συμπολίτες των αγίων, και συγκληρονόμοι των αγαθών που τους υποσχέθηκαν. <Εσείς όμως, που με εγκαταλείψατε και ξεχνάτε το άγιό μου όρος, και ετοιμάζετε τραπέζι στον δαίμονα, και γεμίζετε ποτήρι για την Τύχη· εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα, και όλοι θα πέσετε σε σφαγή, επειδή σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, μίλησα και παρακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου, και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα.> Όπως ακριβώς δεν έμεινε χωρίς συνέπειες για όσους κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ το να απειθήσουν στον Χριστό, διότι παραδόθηκαν σε σφαγή, ενώ με το έλεος και τη φιλανθρωπία του Θεού διασώθηκε το υπόλειμμα, έτσι θα κατανοήσεις ότι συμβαίνει και με την κλήση των εθνών. Διότι, εκείνοι μεν που δέχθηκαν πρόθυμα τη σωτηρία μέσω του Χριστού, έμειναν έξω και από το πυρ, και από την καταδίκη, και από τα δεινά της θείας οργής· εκείνοι δε που παρέμειναν στη δική τους άγνοια, και διατήρησαν άπλυντο τον μολυσμό των παλαιών τους αμαρτημάτων, επειδή θέλησαν να προσκολληθούν στις λατρείες των ειδώλων, θα παραδοθούν σε σφαγή. Διότι θα κατέλθουν στον άδη, και θα υποστούν ατελεύτητη την κόλαση του ακοίμητου πυρός.

«Εσείς, λοιπόν», λέει, «που με εγκαταλείψατε, δηλαδή οι απόλυτοι αποστάτες, οι οποίοι έχετε περιπέσει σε παντελή λήθη του αγίου μου όρους». Διότι μερικοί από τους πλανημένους και από εκείνους που έχουν λατρεύσει την κτίση δεν ανέχονται ούτε καν να πουν ότι γνωρίζουν το όνομα της Εκκλησίας· «εσείς που ετοιμάζετε τραπέζια στα δαιμόνια και γεμίζετε τα ποτήρια προς τιμήν της Τύχης». Κάτι τέτοιο έπρατταν όσοι είχαν την καρδιά τους γεμάτη από διαβολικό σκοτάδι. Θα παραδοθείτε σε σφαγή, και αν κάποιος τολμήσει να ρωτήσει τον λόγο, θα του απαντήσω: «Σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, αλλά διατηρείτε την πονηρία μόνιμη και αναπόσπαστη, πράττοντας μόνο όσα αντιβαίνουν στους δικούς μου νόμους, και νοθεύοντας κάθε μορφή αγαθοεργίας, ενώ φροντίζετε να επιλέγετε εκείνα τα έργα με τα οποία θα γινόταν κάποιος γεμάτος από κάθε είδους ρύπο». <Γι' αυτό, τα εξής λέει ο Κύριος: Ιδού, όσοι με υπηρετούν θα φάνε, ενώ εσείς θα πεινάσετε. Ιδού, όσοι με υπηρετούν θα πιουν, ενώ εσείς θα διψάσετε.>

Αλλά και αυτή «θα είναι για ανάπαυση των κοπαδιών για τον λαό μου» που «με αναζήτησε». Λαός δε που τον «αναζήτησε» ήταν η «ρώγα» (το υπόλειμμα) και το «σπέρμα» που αναφέρθηκε ανωτέρω, «οι εκλεκτοί δούλοι» του, μέσω των οποίων προφητεύει ότι θα συγκροτηθούν «κοπάδια» βοδιών και «ποίμνια» όχι στον Ισραήλ ούτε στη χώρα των Ιουδαίων, αλλά στον «δρυμό» και στη λεγόμενη «φάραγγα Αχώρ». Αυτά μεν, λοιπόν, περί αυτών. Πάλι όμως ο λόγος απευθύνεται προς το ιουδαϊκό πλήθος λέγοντας: «εσείς δε που με εγκαταλείπετε και λησμονείτε το άγιό μου όρος», το οποίο πολλάκις μάς έχει φανερωθεί. Εσείς, που συνάπτεστε με την ειδωλολατρία των εθνών, ώστε και να ετοιμάζετε «τράπεζα» στη θεότητα που ονομάζεται από αυτούς «Τύχη» και να προσφέρετε «κέρασμα» στο «δαιμόνιο» που εμφωλεύει στο άγαλμα της λεγόμενης «Τύχης», ακούστε αυτά που σας περιμένουν: «όλοι θα παραδοθείτε σε πολεμική μάχαιρα». Και αν κάποιος από εσάς ρωτούσε «Γιατί;», για τούτο λέω (για να παραλείψω τα υπόλοιπα): «Επειδή εγώ ο ίδιος σας αξίωσα της παρουσίας μου, και πρώτους εσάς κάλεσα κοντά μου, εσείς όμως δεν υπακούσατε. Πράγμα για το οποίο και προηγουμένως σας κατηγορούσα λέγοντας: “διότι ήλθα και δεν υπήρχε άνθρωπος, κάλεσα και δεν υπήρχε αυτός που να υπακούει;”». Και τώρα πάλι λέω: «διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, μίλησα και παρακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα».

Στα οποία προσθέτει: «και αυτοί εξέλεξαν τις οδούς τους και τα βδελύγματά τους, τα οποία επιθύμησε η ψυχή τους». «Διότι δεν είναι δικά μου αυτά τα θελήματα», λέει, «ούτε δικές μου αυτές οι οδοί, αλλά είναι επιθυμίες της δικής τους προαιρέσεως». Γι' αυτό «και εγώ θα εκλέξω τα εμπαίγματά τους», ή σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές: «τους εμπαιγμούς τους»· διότι θα εμπαιχθούν, αφού παραδοθούν σε αυτούς που τους τιμωρούν, «και θα τους ανταποδώσω τις αμαρτίες τους». Μαρτυρείται δε πάλι ότι αυτά θα έλθουν εναντίον τους, επειδή «τους κάλεσα», λέει, «και δεν υπάκουσαν, και έπραξαν το πονηρό ενώπιόν μου και εξέλεξαν αυτά που δεν ήθελα». Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτά λέγονται ήδη για δεύτερη φορά στην ίδια προφητεία, αφού και λίγο πρωτύτερα λεγόταν: «διότι σας κάλεσα και δεν με υπακούσατε, και μίλησα και παρακούσατε και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου και εξέλεξατε αυτά που δεν ήθελα». Πότε δε «όταν καλούσε δεν υπάκουσαν», ή όταν τους μιλούσε δεν κατανοούσαν, παρά όταν ζώντας ανάμεσά τους φώναζε: «Ελάτε προς εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω»; Αλλά επειδή δεν προσέφεραν τους εαυτούς τους σε εκείνον που τους καλούσε, για τον λόγο αυτό, κατά την απόδοση των επαγγελιών, οι μεν άξιοι θα τις απολαύσουν, αυτοί δε θα παραδοθούν στις δικές τους αμαρτίες.

«Και θα εξαγάγω το σπέρμα από τον Ιακώβ και από τον Ιούδα, και θα κληρονομήσει το άγιο όρος μου, και θα το κληρονομήσουν οι εκλεκτοί μου και οι δούλοι μου, και θα κατοικήσουν εκεί. Και θα υπάρξει στο δάσος κατάλυμα για τα ποίμνια, και η φάραγγα του Αχώρ θα γίνει τόπος ανάπαυσης για τα κοπάδια του λαού μου, οι οποίοι με αναζήτησαν. Εσείς όμως που με εγκαταλείψατε και λησμονήσατε το άγιο όρος μου, και ετοιμάζετε τράπεζα στην Τύχη, και προσφέρετε στον δαίμονα κέρασμα, εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα, και όλοι θα πέσετε σε σφαγή· διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου, και επιλέξατε αυτά που δεν επιθυμούσα.» Κάνοντας διαχωρισμό και σε αυτά τα σημεία, ο λόγος αναφέρει ότι ένα μικρό μέρος, το «σπέρμα από τον Ιακώβ», θα επιτύχει όσα έχουν επαγγελθεί, και ότι εκλεκτοί είναι αυτοί που θα κατοικήσουν στο δάσος, ονομάζοντας με αυτόν τον τρόπο την κλήση των εθνών· στην οποία οι εκλεκτοί του Κυρίου και το σπέρμα του Ιακώβ θα μπορούσαν να είναι οι απόστολοι και οι μαθητές του Σωτήρα μας. Όλοι δε οι υπόλοιποι εκτός από αυτούς υπόκεινται στις προαναφερθείσες απειλές, καθώς ο λόγος σχεδόν ολοφάνερα καθιστά σαφές ότι οι επαγγελίες του Θεού δεν θα φτάσουν αδιακρίτως σε όλο το έθνος των Ιουδαίων, αλλά μόνο στο προαναφερθέν σπέρμα και σε εκείνους που αποκαλούνται εκλεκτοί του Θεού, διότι «πολλοί είναι οι κλητοί, αλλά λίγοι οι εκλεκτοί».

Και θα εξαγάγω, λέει, το σπέρμα από τον Ιακώβ και από τον Ιούδα· και θα κληρονομήσει το άγιό μου όρος, και θα το κληρονομήσουν οι εκλεκτοί μου και οι δούλοι μου, και θα κατοικήσουν εκεί· και μέσα στον δρυμό θα υπάρξουν μάντρες ποιμνίων, και η φάραγγα του Αχώρ θα γίνει τόπος ανάπαυσης των κοπαδιών για τον λαό που με αναζήτησε. Εσείς όμως, που με εγκαταλείπετε και λησμονείτε το άγιό μου όρος, και ετοιμάζετε τραπέζι για τα δαιμόνια και γεμίζετε ποτήρι για τον δαίμονα, εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα· όλοι θα πέσετε με σφαγή, διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου, και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα. Και αυτά μεν είναι τα λόγια της Γραφής· κατανοείτε όμως και εσείς οι ίδιοι ότι το σπέρμα από τον Ιακώβ που αναφέρεται τώρα είναι κάτι άλλο, και δεν λέγεται, όπως θα νόμιζε κανείς, για τον λαό. Διότι δεν είναι δυνατόν σε εκείνους που γεννήθηκαν από τον Ιακώβ να αφήνουν την είσοδο σε εκείνους που έχουν σπαρθεί από τον Ιακώβ, ούτε, ενώ ονειδίζει τον λαό ως ανάξιο της κληρονομίας, πάλι, σαν να τον αποδέχεται, να δίνει υποσχέσεις στους ίδιους.

Διότι βλέπετε ότι τώρα απευθύνεται προς τον λαό, έχοντας πει πιο πάνω: «Όπως ακριβώς θα βρεθεί ρώγα σε τσαμπί, και θα πουν: Μην τη φθείρεις, επειδή υπάρχει ευλογία σε αυτήν, έτσι θα κάνω για χάρη εκείνου που με υπηρετεί· για τον λόγο αυτόν δεν θα τους καταστρέψω όλους»· και μετά από αυτό προσθέτει: «Και θα εξαγάγω το σπέρμα από τον Ιακώβ και από τον Ιούδα». Είναι φανερό, λοιπόν, ότι αν οργίζεται τόσο πολύ με εκείνους και απειλεί ότι θα αφήσει ελάχιστους, υπόσχεται ότι θα εξαγάγει κάποιους άλλους, οι οποίοι θα κατοικήσουν στο όρος του. Αυτοί δε είναι εκείνοι που είπε ότι θα σπείρει και θα γεννήσει· διότι εσείς ούτε όταν αυτός καλεί ανταποκρίνεστε, ούτε όταν μιλάει ακούτε, αλλά πράξατε και το πονηρό ενώπιον του Κυρίου. Και το αποκορύφωμα της κακίας σας είναι ότι μισείτε τον δίκαιο, τον οποίο φονεύσατε, καθώς και αυτούς που έλαβαν από εκείνον τη χάρη να είναι αυτό που είναι, δηλαδή ευσεβείς, δίκαιοι και φιλάνθρωποι. Γι' αυτό, «Ουαί στην ψυχή τους», λέει ο Κύριος, «διότι συνέλαβαν πονηρή βουλή εναντίον του εαυτού τους, λέγοντας: Ας εξολοθρεύσουμε τον δίκαιο, επειδή μας είναι ενοχλητικός». Διότι δεν θυσιάζατε και εσείς στον Βάαλ, όπως οι πατέρες σας, ούτε ζυμώνατε πλακούντες σε σκιερούς ή υψηλούς τόπους για τη στρατιά του ουρανού, αλλά καταδικάζεστε διότι δεν δεχθήκατε τον Χριστό του.

Διότι πάλι μέσω του ίδιου προφήτη λέει ο Θεός προς τον Ισραήλ: «Εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα, και όλοι θα πέσετε σε σφαγή, διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, μίλησα και παρακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα· και θα γνωρίσουν όλα τα έθνη ότι εξαιτίας των αμαρτιών τους αιχμαλωτίστηκε ο οίκος του Ισραήλ, επειδή με αθέτησαν, και απέστρεψα το πρόσωπό μου από αυτούς και τους παρέδωσα στα χέρια των εχθρών τους και έπεσαν όλοι από μάχαιρα· σύμφωνα με τις ακαθαρσίες τους και σύμφωνα με τις ανομίες τους έπραξα σε αυτούς». Ποιος λοιπόν θα τολμούσε να προβάλει επιχειρήματα απέναντι σε αυτά; Διότι περίτρανα βροντοφωνάζει ο προφήτης του Θεού ότι η ζωή των ανθρώπων δεν είναι προκαθορισμένη ούτε οι ημέρες τους μετρήθηκαν ως προδιαγεγραμμένος κλήρος· διότι, σε αντίθετη περίπτωση, η απώλεια δεν θα τους έβρισκε εξαιτίας των αμαρτιών τους, ούτε ο θάνατος θα ερχόταν στους ανθρώπους εξαιτίας φυσικής ασθένειας, όπως λέει ο μέγας Αθανάσιος, αλλά εξαιτίας της αναγκαιότητας ενός προκαθορισμένου τέλους· και ο Θεός θα αποδεικνυόταν άδικος, αν σε άλλους μεν χορηγούσε πολυετή βίο, ενώ σε άλλους δεν επέτρεπε ούτε καν μια φορά να δουν το φως.

Διότι, ως προς αυτούς που πράττουν τέτοια πράγματα και εμπίπτουν στην οργή και την απειλή του Θεού, έχουμε τις μαρτυρίες της θείας Γραφής ότι οι ίδιοι είναι αίτιοι της δικής τους απώλειας και όχι ο Θεός. Επειδή λέγει ο ίδιος ο Θεός, άλλοτε μεν μέσω του Δαβίδ: «Τους εγκατέλειψα στις επιθυμίες των καρδιών τους· θα πορευθούν σύμφωνα με τις επινοήσεις τους», άλλοτε δε μέσω του προφήτη Ιεζεκιήλ: «Βεβήλωσαν το άγιο όνομά μου με τις ανομίες τους, τις οποίες έπρατταν, και τους εξολόθρευσα με τον θυμό μου και με φόνο». Και πάλι: «Εγώ θα σας παραδώσω σε μάχαιρα και όλοι θα πέσετε σε σφαγή, διότι σας κάλεσα και δεν υπακούσατε, μίλησα και δεν ακούσατε, και πράξατε το πονηρό ενώπιόν μου και επιλέξατε αυτά που δεν ήθελα... Και θα γνωρίσουν όλα τα έθνη ότι εξαιτίας των αμαρτιών τους αιχμαλωτίστηκε ο οίκος του Ισραήλ, επειδή με αθέτησαν· και απέστρεψα το πρόσωπό μου από αυτούς και τους παρέδωσα στα χέρια των εχθρών τους και έπεσαν όλοι με μάχαιρα· διότι σύμφωνα με τις ακαθαρσίες τους και σύμφωνα με τις ανομίες τους έπραξα σε αυτούς».