Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 65:14

«Ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα ευφρανθούν, εσείς όμως θα ντροπιαστείτε. Ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα αγαλλιάσουν με ευφροσύνη, εσείς όμως θα κραυγάσετε από τον πόνο της καρδιάς σας, και από συντριβή πνεύματος θα θρηνείτε. Διότι αφήσατε το όνομά σας ως κορεσμό στους εκλεκτούς μου· εσάς όμως ο Κύριος θα σας θανατώσει.» Πάντοτε παραθέτει αναγκαίως δίπλα στα στεφάνια τα δυσάρεστα, οδηγώντας μέσω και των δύο στην ανάγκη να επιλέγουν αυτά που Του είναι αρεστά, και να τα φρονούν και να τα πράττουν. Διότι, όπως ακριβώς τα έπαθλα σαγηνεύουν προς την επιθυμία της αρετής, έτσι και η πικρία της τιμωρίας ενίοτε απομακρύνει από τους τρόπους της φαυλότητας και μεταστρέφει προς τα βελτίω.

Με μεγάλη τέχνη, λοιπόν, προσεγγίζει τις διάνοιες αυτών που καλούνται, υποσχόμενος σε αυτούς βραβεία, και απειλώντας με τιμωρίες. «Διότι οι δούλοι μου θα φάνε», λέει, «εσείς όμως θα πεινάσετε, και εκείνοι μεν θα πιουν, εσείς όμως θα διψάσετε». Και ενώ εκείνοι θα ευφραίνονται, εσείς θα ντροπιαστείτε· διότι εκείνοι που έχουν επιγνώσει τον εκ φύσεως και αληθινό Θεό, και έχουν απομακρυνθεί από τους ψευδώνυμους θεούς, και έχουν θαυμάσει το κάλλος της αληθινής λατρείας, θα εντρυφήσουν όντως στις άνωθεν ευλογίες, γεμίζοντας με πνευματική ευφορία τις καρδιές τους, και προσερχόμενοι στη ζωοποιό τράπεζα του Σωτήρα όλων μας Χριστού, και τρώγοντας τον άρτο της ζωής και πίνοντας το θείο ποτό, μέσω του οποίου θα γίνονταν μέτοχοι της άνωθεν χαράς· διότι αυτό καθαρίζει τις αμαρτίες, και απομακρύνει τη λύπη, και δεν αφήνει τον φόβο της τιμωρίας να κυριεύσει τις διάνοιές μας. Ευφραινόμαστε δηλαδή περισσότερο με την ελπίδα των αγαθών, τα οποία η Ιερή Γραφή λέει ότι έχουν ετοιμαστεί για εκείνους που αγαπούν τον Θεό. «Αλλά εσείς», λέει, που έχετε παραμείνει στην πλάνη, «θα κραυγάσετε από τον πόνο της καρδιάς σας, και θα ολολύξετε από τη συντριβή του πνεύματος». Διότι, όταν κατέλθει από τους ουρανούς ο Σωτήρας όλων μας Χριστός, και έπειτα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του, θα θρηνήσουν και θα οδυνηθούν όλοι όσοι δεν έχουν επιγνώσει τον αληθινό Θεό, αλλά αντίθετα έχουν πεθάνει μέσα στις αμαρτίες τους.

Ιδού, όσοι με δουλεύουν θα αγαλλιάσουν με ευφροσύνη, εσείς όμως θα κραυγάσετε από τον πόνο της καρδιάς σας, και θα ολολύξετε από τη συντριβή του πνεύματος. Διότι θα εγκαταλείψετε το όνομά σας προς κορεσμό στους εκλεκτούς μου, και εσάς θα σας εξολοθρεύσει ο Κύριος· στους δε δούλους του θα δοθεί νέο όνομα, το οποίο θα ευλογηθεί πάνω στη γη. Και πάλι λέγει: Διότι θα λησμονήσουν την πρώτη τους θλίψη, και δεν θα ανέβει πια στην καρδιά τους. Διότι ο ουρανός θα είναι νέος και η γη νέα, και δεν θα θυμηθούν τα προηγούμενα, ούτε θα έλθουν στην καρδιά τους, αλλά θα βρουν μέσα σε αυτήν ευφροσύνη και αγαλλίαση.

Και πάλι, όσοι με υπηρετούν θα χορτάσουν από το ποτό της αθάνατης ζωής, για το οποίο έχει λεχθεί: «όποιος πιει από το νερό που εγώ θα του δώσω, θα γίνει μέσα του πηγή νερού που θα αναβλύζει για την αιώνια ζωή». Εσείς όμως που αθετήσατε τη χάρη μου, εφόσον εγκαταλείψατε την πηγή της ζωής, θα διψάσετε. Και πάλι, όσοι με υπηρετούν, μαζί με το ποτό και την τροφή, θα μεταλάβουν τη θεϊκή ευφροσύνη της οποίας αξιώθηκαν· εσείς όμως που περιφρονήσατε τη χάρη μου, καθώς θα τα στερηθείτε πάλι όλα αυτά, θα ντροπιαστείτε. Αλλά και όσοι με υπηρετούν, πέραν όσων αναφέρθηκαν, θα αγαλλιάσουν με ευφροσύνη, νιώθοντας δίκαιη χαρά στην ψυχή τους, εφόσον αξιώθηκαν τόσα αγαθά· εσείς όμως, βλέποντάς τους να τα απολαμβάνουν, θα κραυγάσετε από τον πόνο της ψυχής και θα ολολύξετε από τη συντριβή του πνεύματος. Διότι ο πόνος των σωμάτων είναι μικρός όταν συγκρίνεται με τον πόνο της καρδιάς. Γι' αυτό δεν θα πονέσετε στο σώμα, αλλά στην ίδια σας την καρδιά, υποφέροντας και βγάζοντας σχεδόν κραυγές και φωνές, θρηνώντας για τους εαυτούς σας ως οριστικά χαμένους.

Όσο για το ρητό: «ας σε δουλέψουν έθνη και ας σε προσκυνήσουν άρχοντες» 〈αυτό συμβαίνει μέχρι και σήμερα· διότι σε ποιον δουλεύουν σήμερα τα έθνη έχοντας πιστέψει, και ποιον προσκυνούν οι άρχοντες της Εκκλησίας〉 παρά μόνο τον Χριστό, διά του ονόματος του οποίου και σώζονται; Όπως ακριβώς και μέσω του Ησαΐα ο ίδιος ο Λόγος λέει προαναγγέλλοντας: «Σε εκείνους όμως που με δουλεύουν θα δοθεί ένα νέο όνομα, το οποίο θα ευλογηθεί πάνω στη γη· διότι θα ευλογήσουν τον αληθινό Θεό 〈και εκείνοι που ορκίζονται πάνω στη γη θα ορκίζονται στον αληθινό Θεό〉». Και πάλι λέει: «Ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα φάνε, ενώ εσείς θα πεινάσετε· ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα πιουν, ενώ εσείς θα διψάσετε· ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα αγαλλιάσουν μέσα σε ευφροσύνη, ενώ εσείς θα ντροπιαστείτε, και από τη συντριβή του πνεύματος θα θρηνήσετε γοερά».

Επομένως, είναι αναγκαίο για εκείνον που αληθινά μετανοεί, να δείξει στον Θεό, ο οποίος βλέπει το βάθος της καρδιάς, ότι η καρδιά του τόσο πολύ πονά, ώστε, συγκρίνοντας τη φιλία του Θεού με τη φιλία των κτισμάτων, προτιμά περισσότερο τη φιλία του Θεού από όλα τα κτίσματα. Και επιπλέον, τόσο ακραίοι πρέπει να είναι οι πόνοι αυτοί, ώστε όχι μόνο να παραμένουν παντοτινά σε αυτόν που μετανοεί και να συντρίβουν την καρδιά του, όχι μόνο να την κάνουν να αναδίδει αναστεναγμούς και δάκρυα, όπως είναι γραμμένο για τους αμαρτωλούς: «Εσείς δε, θα κραυγάσετε εξαιτίας του πόνου της καρδιάς σας, και από τη συντριβή του πνεύματος θα ολολύξετε», αλλά και να κάνουν ακόμη την καρδιά να μισεί εσωτερικά και να αποστρέφεται την αμαρτία, και να εύχεται να μην είχε γίνει η αμαρτία απολύτως ποτέ.