Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
7 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
καὶ οὐ μὴ οἰκοδομήσουσι καὶ ἄλλοι ἐνοικήσουσι, καὶ οὐ μὴ φυτεύσουσι καὶ ἄλλοι φάγονται· κατὰ γὰρ τὰς ἡμέρας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἔσονται αἱ ἡμέραι τοῦ λαοῦ μου· τὰ γὰρ ἔργα τῶν πόνων αὐτῶν παλαιώσουσιν.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–7 από 7
Καὶ οὐ μὴ οἰκοδομήσωσι, καὶ ἄλλοι οἰκήσουσι· καὶ οὐ μὴ φυτεύσωσι, καὶ ἄλλοι φάγονται. Κατὰ γὰρ τὰς ἡμέρας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἔσονται αἱ ἡμέραι τοῦ λαοῦ μου· τὰ ἔργα τῶν πόνων αὐτῶν παλαιώσουσιν.
Και δεν θα οικοδομήσουν για να κατοικήσουν άλλοι· και δεν θα φυτέψουν για να φάνε άλλοι. Διότι οι ημέρες του λαού μου θα είναι σαν τις ημέρες του δέντρου της ζωής· τα έργα των κόπων τους θα τα παλαιώσουν.
Λεπτομέρειες
Ἐπεφέροντο γὰρ αὐτοῖς ἔσθ᾽ ὅτε καὶ πολέμων ἐμβολαὶ, ὥστε τοὺς μὲν τοῖς αὐτῶν δαπανᾶσθαι ξίφεσι, τοὺς δὲ τὸ παθεῖν δεδιότας, καὶ οἴκων αὐτῶν καὶ τῆς ἐνεγκούσης ἀποπηδᾷν, καὶ εἰς ἑτέρας μετανίστασθαι χώρας· ἀλλὰ ταυτὶ μὲν οἱ παλαιοὶ πεπόνθασι, καὶ οὐχ ἅπαξ, διὰ πολλὴν ἁμαρτίαν· οἵ γε μὴν ἐν Χριστῷ τὴν διὰ πίστεως ἁρπάσαντες χάριν, καὶ τοὺς ἐκ τῆς ἁμαρτίας ἀπονιψάμενοι μολυσμοὺς διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, οὐ τοῖς ἐκείνων περιπεσοῦνται κακοῖς, οὔτε μὴν τῶν αὐτοῖς πεπονημένων πνευματικῶς ἀδόκητον ὑπομενοῦσι ζημίαν· ἐντρυφήσουσι δὲ μᾶλλον τοῖς ἑαυτῶν κατορθώμασι, κατὰ τὸ ἐν Ψαλμοῖς ὑμνούμενον· «Τοὺς πόνους τῶν καρπῶν σου φάγεσαι·» καρπῶν λεγομένων τῶν κάτωθεν τῆς παλάμης σαρκῶν. Ἐκβάλλει γὰρ αὐτοὺς οὐδείς· οὔτε μὴν ἀποσοβήσει ποτὲ τῆς δοθησομένης αὐτοῖς παρὰ Θεοῦ μονῆς. Πολλαὶ γὰρ μοναὶ παρὰ τῷ Πατρί· ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἂν ἀποπεσοῦνται τοῦ κλήρου τοῦ δοθησομένου καὶ πρέποντος ταῖς νοηταῖς αὐτῶν εὐκαρπίαις· ἔσται γὰρ, φησὶν, ἡ ζωὴ αὐτῶν κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, τουτέστιν ἁγία[ν]. Τοιαύτη γὰρ ἦν πρὸ τῆς παραβάσεως ἐν τοῖς πρωτοπλάστοις, ὅτε καὶ ἐξῆν αὐτοῖς ἐν μεθέξει γενέσθαι τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, οὔπω τῆς βδελυροτάτης καὶ θεομισοῦς ἁμαρτίας λαβούσης τόπον ἐν αὐτοῖς.
Διότι κάποιες φορές τους έβρισκαν και επιδρομές πολέμων, ώστε άλλοι μεν να εξολοθρεύονται από τα ξίφη τους, άλλοι δε, φοβούμενοι μήπως πάθουν τα ίδια, να εγκαταλείπουν και τα σπίτια τους και την πατρίδα τους, και να μεταναστεύουν σε άλλες χώρες. Αλλά αυτά τα έπαθαν οι παλαιοί, και όχι μόνο μία φορά, εξαιτίας της πολλής τους αμαρτίας. Όσοι όμως εν Χριστώ έλαβαν τη χάρη μέσω της πίστεως, και ξέπλυναν τους μολυσμούς της αμαρτίας μέσω του αγίου βαπτίσματος, δεν θα περιπέσουν στα κακά εκείνων, ούτε βέβαια θα υποστούν απροσδόκητη ζημία για όσα πνευματικά έχουν κοπιάσει. Αντιθέτως, θα απολαύσουν τα δικά τους κατορθώματα, σύμφωνα με αυτό που υμνείται στους Ψαλμούς: «Τους κόπους των καρπών σου θα φας»· όπου καρποί ονομάζονται οι σάρκες κάτω από την παλάμη. Διότι κανείς δεν τους εκδιώκει, ούτε βέβαια θα τους απομακρύνει ποτέ από την κατοικία που πρόκειται να τους δοθεί από τον Θεό. Διότι υπάρχουν πολλές κατοικίες κοντά στον Πατέρα. Αλλά ούτε θα εκπέσουν από τον κλήρο που θα τους δοθεί και που αρμόζει στις νοητές τους ευκαρπίες. Διότι θα είναι, λέει, η ζωή τους σαν τις ημέρες του ξύλου της ζωής, δηλαδή άγια. Τέτοια άλλωστε ήταν η ζωή στους πρωτοπλάστους πριν από την παράβαση, όταν τους επιτρεπόταν να γίνουν μέτοχοι του ξύλου της ζωής, αφού δεν είχε βρει ακόμη τόπο μέσα τους η βδελυρότατη και θεομίσητη αμαρτία.
Λεπτομέρειες
Προσεπάγει τι τοιοῦτον καὶ ἕτερον τῆς προφητείας ὁ λόγος· «Τὰ γὰρ ἔργα, φησὶ, τῶν χειρῶν αὐτῶν παλαιώσουσι,» τουτέστιν, ἀναμετάβλητον ἕξουσι τὴν τῶν πρακτέων ὁδόν. Οἷον δή τί φημι. Δέδοται μὲν γὰρ τοῖς ἐξ Ἰσραὴλ διὰ Μωσέως ὁ νόμος· ἀλλ᾽ ἦν ἐν αὐτῷ σκιὰ καὶ τύπος, ἔχων μὲν τῆς ἀληθείας τὴν μόρφωσιν, πλὴν οὔπω καὶ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν. Ἐπειδὴ δὲ ἐπέλαμψεν ὁ Χριστὸς, μετέβαλον οἱ τύποι πρὸς ἀλήθειαν, καὶ οἷον μετεκλίθησαν αἱ σκιαὶ καὶ πεπαλαίωνται, τουτέστιν, οὐ μέχρι παντὸς κεκράτηκε τῆς ἐν νόμῳ πολιτείας ἡ δύναμις. Οὐκοῦν οἱ μὲν ἐξ αἵματος Ἰσραὴλ οὐκ ἐπαλαίωσαν τὰ ἔργα αὐτῶν (ἀνόνητος γὰρ ἡ νομικὴ λατρεία, τό γε ἧκον εἰς τύπους), παλαιώσουσι δὲ οἱ ἐν Χριστῷ. Οὐ γὰρ ἕτερος αὐτοῖς δοθήσεται νόμος, ὡς μεθιστᾷν ἐπὶ τὸ ἄμεινον τῶν εὐαγγελικῶν θεσπισμάτων τὴν δύναμιν. Εἴρηται γάρ που πρὸς τὸν τῶν ὅλων Σωτῆρα Χριστὸν διὰ τῆς τοῦ Ψάλλοντος φωνῆς· «Ἡ δικαιοσύνη σου δικαιοσύνη εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ νόμος σου ἀλήθεια. —Οἱ δὲ ἐκλεκτοί μου, φησὶν, οὐ κοπιάσουσιν εἰς κενὸν, οὐδὲ τεκνοποιήσουσιν εἰς κατάραν.»
Ο προφητικός λόγος προσθέτει και κάτι άλλο παρόμοιο: «Διότι τα έργα», λέει, «των χειρών τους θα τα παλαιώσουν», δηλαδή, θα έχουν αμετάβλητη την οδό των πράξεών τους. Τι ακριβώς εννοώ με αυτό; Δόθηκε μεν στους απογόνους του Ισραήλ ο νόμος μέσω του Μωυσή· αλλά υπήρχε σε αυτόν σκιά και τύπος, έχοντας μεν τη μορφή της αλήθειας, όμως όχι ακόμη την ίδια την αλήθεια. Όταν όμως έλαμψε ο Χριστός, οι τύποι μεταβλήθηκαν προς την αλήθεια, και οι σκιές σαν να υποχώρησαν και παλαιώθηκαν, δηλαδή, δεν επικράτησε για πάντα η ισχύς της ζωής σύμφωνα με τον νόμο. Επομένως, όσοι κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ δεν παλαίωσαν τα έργα τους (διότι η νομική λατρεία είναι ανώφελη, όσον αφορά τουλάχιστον τους τύπους), ενώ θα τα παλαιώσουν όσοι είναι εν Χριστώ. Διότι δεν θα τους δοθεί άλλος νόμος, που να μεταθέτει στο καλύτερο την ισχύ των ευαγγελικών θεσπισμάτων. Διότι έχει λεχθεί κάπου προς τον Σωτήρα των όλων Χριστό μέσω της φωνής του Ψαλμωδού: «Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια, και ο νόμος σου αλήθεια». —«Και οι εκλεκτοί μου», λέει, «δεν θα κοπιάσουν μάταια, ούτε θα τεκνοποιήσουν για κατάρα».
Λεπτομέρειες
θαυμαστῶς δὲ 〈ἑκατὸν ἐτῶν〉 τὸν 〈νέον〉 τὸν σῳζόμενον εἰπὼν καὶ τὸν 〈ἁμαρτωλὸν〉 ὡσαύτως 〈ἑκατὸν ἐτῶν〉 φήσας ⌜τὸ ἴσον τοῦ χρόνου τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως παρέστησεν. 〈ἔσται〉 οὖν ὁ 〈ἁμαρτωλὸς〉 καὶ αὐτὸς 〈ἑκατὸν ἐτῶν καὶ ἐπικατάρατος ἔσται〉, ἀκμαῖος καὶ ὡς ἐν κακίᾳ τέλειος 〈ἀποθνῄσκων〉 τῇ αὑτοῦ ἁμαρτίᾳ, ὅ τε 〈νέος〉 πάλιν 〈ἑκατὸν〉 ἐτῶν καὶ αὐτὸς τέλειος ἐν τελείοις εἰς σωτηρίαν παραλαμβανόμενος.⌝ Οὗτοι δὲ αὐτοὶ 〈οἰκοδομήσουσιν οἰκίας καὶ αὐτοὶ ἐνοικήσουσι〉· ⌜τοῖς γὰρ ἑαυτῶν ἔργοις καὶ ταῖς οἰκείαις πράξεσι ποριοῦνται ἑαυτοῖς ‹τὰς μονὰς τὰς παρὰ τῷ πατρί›, ἀλλὰ καὶ ‹τοὺς 〈πόνους〉 τῶν καρπῶν αὐτῶν 〈φάγονται〉›· διόπερ ὅσα γεωργήσαντες συνήγαγον, ταῦτα εὑρήσουσι καὶ ἐξ αὐτῶν τραφήσονται⌝ οὐκέτι ἀγωνιῶντες, μὴ ἀλλότριοι τοὺς 〈πόνους〉 αὐτῶν ἁρπάσωσι. διὸ εἴρηται· 〈οὐ μὴ οἰκοδομήσουσι καὶ ἄλλοι ἐνοικήσουσι, καὶ οὐ μὴ φυτεύσουσι καὶ ἄλλοι φάγονται〉, ⌜ἀλλ᾽ εἰς ἄπειρον αἰῶνα ἐν ἀθανάτῳ εὐζωΐᾳ διάξουσι.
Και με θαυμαστό τρόπο, ονομάζοντας τον σωζόμενο «νέο» ως «εκατό ετών» και αναφέροντας ομοίως τον «αμαρτωλό» ως «εκατό ετών», παρουσίασε το ισότιμο της ηλικίας κατά την εκ νεκρών ανάσταση. «Θα είναι» λοιπόν και ο ίδιος ο «αμαρτωλός εκατό ετών και θα είναι επικατάρατος», ακμαίος και ως προς την κακία τέλειος, «πεθαίνοντας» στην αμαρτία του, ενώ ο «νέος» πάλι «εκατό» ετών, θα παραλαμβάνεται και αυτός τέλειος μεταξύ τελείων για τη σωτηρία. Αυτοί οι ίδιοι «θα οικοδομήσουν οικίες και οι ίδιοι θα κατοικήσουν μέσα σε αυτές»· διότι με τα δικά τους έργα και τις δικές τους πράξεις θα εξασφαλίσουν για τον εαυτό τους «τις μονές παρά τω Πατρί», αλλά και «θα φάνε τους κόπους των καρπών τους»· γι' αυτό, όσα καλλιέργησαν και συγκέντρωσαν, αυτά θα βρουν και από αυτά θα τραφούν, χωρίς πλέον να αγωνιούν μήπως ξένοι αρπάξουν τους κόπους τους. Γι' αυτό έχει λεχθεί: «δεν θα οικοδομήσουν για να κατοικήσουν άλλοι, και δεν θα φυτέψουν για να φάνε άλλοι», αλλά θα διαβιώσουν στον άπειρο αιώνα μέσα σε αθάνατη ευζωία.
Λεπτομέρειες
διὸ λέλεκται· 〈κατὰ γὰρ τὰς ἡμέρας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς αἱ ἡμέραι τοῦ λαοῦ μου, τὸ ξύλον〉 δὲ εἴρηται ‹ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ θεοῦ πεφυτεῦσθαι›· δείκνυνται τοιγαροῦν οὐκ ἔξω τοῦ παραδείσου τοῦ θεοῦ τυγχάνουσαι αἱ ἐπαγγελίαι.⌝ καὶ τὴν αἰώνιον δὲ καὶ ἀθάνατον 〈ζωὴν〉 σαφῶς παρέστησεν εἰπών· 〈κατὰ γὰρ τὰς ἡμέρας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς αἱ ἡμέραι τοῦ λαοῦ μου, ξύλον〉 δὲ 〈ζωῆς〉 καὶ ἄλλως Σολομὼν ἐδίδαξεν εἶναι τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ εἰπών· «〈ξύλον ζωῆς〉 ἐστι πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις αὐτῆς, καὶ τοῖς ἐπερειδομένοις ἐπ᾽ αὐτὴν ὡς ἐπὶ κύριον ἀσφαλής». εἰ δ᾽ ἡ σοφία τοῦ θεοῦ ἀΐδιός ἐστι καὶ ‹πηγὴ 〈ζωῆς〉 αἰωνίου›, τοιαύτας δ᾽ ἔσεσθαι τὰς 〈ἡμέρας〉 τοῦ 〈λαοῦ〉 ὁ λόγος ἐπαγγέλλεται. τί ἕτερον ἢ τὴν ἀνωτάτω μακαριότητα αὐτοῖς θεσπίζει;
Γι' αυτό έχει λεχθεί: «διότι οι ημέρες του λαού μου θα είναι όπως οι ημέρες του ξύλου της ζωής», και έχει ειπωθεί ότι το ξύλο «έχει φυτευθεί στον παράδεισο του Θεού»· αποδεικνύεται, επομένως, ότι οι επαγγελίες δεν βρίσκονται έξω από τον παράδεισο του Θεού. Και παρουσίασε σαφώς την αιώνια και αθάνατη ζωή λέγοντας: «διότι οι ημέρες του λαού μου θα είναι όπως οι ημέρες του ξύλου της ζωής», και άλλωστε ο Σολομών δίδαξε ότι η σοφία του Θεού είναι ξύλο ζωής, λέγοντας: «είναι ξύλο ζωής για όλους όσοι την κρατούν σταθερά, και για όσους στηρίζονται σε αυτήν όπως στον Κύριο είναι ασφαλής». Εάν, λοιπόν, η σοφία του Θεού είναι αΐδια και «πηγή αιώνιας ζωής», και ο λόγος επαγγέλλεται ότι τέτοιες θα είναι οι ημέρες του λαού, τι άλλο θεσπίζει για αυτούς παρά την ανώτατη μακαριότητα;
Λεπτομέρειες
ταῦτα δέ φησι ποιήσω τῷ λαῷ μου «καὶ εὐφρανθήσομαι ἐπὶ τῷ λαῷ μου»· 〈κατὰ γὰρ τὰς ἡμέρας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς αἱ ἡμέραι τοῦ λαοῦ μου〉, ⌜δι᾽ ὧν ἁπάντων σαφῶς ἕτερον λαὸν εἰσάγει ἑαυτῷ παρὰ τὸ Ἰουδαίων ἔθνος.⌝ ἀλλὰ καὶ 〈τὰ ἔργα〉 φησὶ 〈τῶν πόνων αὐτῶν παλαιώσουσιν〉· ⌜οὐ γὰρ αὐτοὶ 〈παλαιωθήσονται〉 οὐδ᾽ ἑτέροις καταλείψουσι μέλλοντες αὖθις μεθίστασθαι τοῦ βίου τοὺς ἑαυτῶν 〈πόνους〉, ἀλλ᾽ αὐτοὶ 〈τὰ ἔργα τῶν πόνων αὐτῶν〉 εἰς ἑαυτοὺς ἀναλήψονται καὶ τοῖς οἰκείοις καρποῖς ἐντρυφήσουσι.⌝ Ταῦτα δὲ πάντα ἐπαγγέλλεται ὁ θεὸς οὐ τοῖς τυχοῦσιν οὐδὲ ‹τοῖς κλητοῖς› «πολλοὶ γὰρ κλητοί, ὀλίγοι δὲ 〈ἐκλεκτοί〉».
«Αυτά δε», λέει, «θα τα κάνω στον λαό μου, "και θα ευφρανθώ για τον λαό μου"· "διότι σαν τις ημέρες του ξύλου της ζωής θα είναι οι ημέρες του λαού μου"», μέσα από τα οποία όλα σαφώς εισάγει για τον εαυτό του έναν άλλο λαό, διάφορο από το ιουδαϊκό έθνος. Αλλά και «τα έργα», λέει, «των κόπων τους θα τα παλιώσουν»· διότι δεν θα φθαρούν οι ίδιοι, ούτε θα αφήσουν σε άλλους τους κόπους τους επειδή θα αναχωρήσουν και πάλι από τη ζωή, αλλά οι ίδιοι θα λάβουν για τον εαυτό τους «τα έργα των κόπων τους» και θα εντρυφήσουν στους δικούς τους καρπούς. Όλα αυτά λοιπόν τα υπόσχεται ο Θεός όχι σε τυχαίους, ούτε απλώς «στους κλητούς», διότι «πολλοί είναι οι κλητοί, λίγοι δε οι εκλεκτοί».
Λεπτομέρειες
οὐκ ἀδικήσουσιν οὐδὲ λυμανοῦνται ἐπὶ τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ, λέγει κύριος. τὸ οὖν εἰρημένον ἐν τοῖς λόγοις τούτοις, ἔφην· Κατὰ γὰρ τὰς ἡμέρας τοῦ ξύλου αἱ ἡμέραι τοῦ λαοῦ μου ἔσονται, τὰ ἔργα τῶν πόνων αὐτῶν 〈παλαιώσουσι〉, νενοήκαμεν ὅτι χίλια ἔτη ἐν μυστηρίῳ μηνύει. ὡς γὰρ τῷ Ἀδὰμ εἴρητο, ὅτι ᾗ δ᾽ ἂν ἡμέρᾳ φάγῃ ἀπὸ τοῦ ξύλου, ἐν ἐκείνῃ ἀποθανεῖται, ἔγνωμεν αὐτὸν μὴ ἀναπληρώσαντα χίλια ἔτη. συνήκαμεν καὶ τὸ εἰρημένον, ὅτι Ἡμέρα κυρίου ὡς χίλια ἔτη, εἰς τοῦτο συνάγειν. καὶ ἔπειτα καὶ παρ᾽ ἡμῖν ἀνήρ τις, ᾧ ὄνομα Ἰωάννης, εἷς τῶν ἀποστόλων τοῦ Χριστοῦ, ἐν ἀποκαλύψει γενομένῃ αὐτῷ χίλια ἔτη ποιήσειν ἐν Ἰερουσαλὴμ τοὺς τῷ ἡμετέρῳ Χριστῷ πιστεύσαντας προεφήτευσε, καὶ μετὰ ταῦτα τὴν καθολικὴν καί, συνελόντι φάναι, αἰωνίαν ὁμοθυμαδὸν ἅμα πάντων ἀνάστασιν γενήσεσθαι καὶ κρίσιν. ὅπερ καὶ ὁ κύριος ἡμῶν εἶπεν, ὅτι Οὔτε γαμήσουσιν οὔτε γαμηθήσονται, ἀλλὰ ἰσάγγελοι ἔσονται, τέκνα τοῦ θεοῦ τῆς ἀναστάσεως ὄντες.
«Δεν θα αδικήσουν ούτε θα καταστρέψουν πάνω στο άγιο όρος», λέει ο Κύριος. Αυτό λοιπόν που έχει ειπωθεί σε αυτά τα λόγια, είπα: «Διότι, όπως οι ημέρες του ξύλου της ζωής, έτσι θα είναι οι ημέρες του λαού μου, τα έργα των κόπων τους θα τα απολαύσουν», έχουμε κατανοήσει ότι υποδηλώνει μυστηριωδώς χίλια έτη. Διότι, όπως ειπώθηκε στον Αδάμ ότι όποια ημέρα φάει από το δέντρο, εκείνη την ημέρα θα πεθάνει, γνωρίζουμε ότι αυτός δεν συμπλήρωσε χίλια έτη. Κατανοήσαμε επίσης ότι και αυτό που ειπώθηκε, ότι «Μία ημέρα του Κυρίου είναι σαν χίλια έτη», καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα. Και έπειτα και ανάμεσά μας κάποιος άνδρας, του οποίου το όνομα είναι Ιωάννης, ένας από τους αποστόλους του Χριστού, σε αποκάλυψη που του έγινε, προφήτευσε ότι όσοι πίστεψαν στον δικό μας Χριστό θα ζήσουν χίλια έτη στην Ιερουσαλήμ, και μετά από αυτά θα γίνει η καθολική και, για να το πούμε με λίγα λόγια, η αιώνια και ταυτόχρονη ανάσταση όλων μαζί και η κρίση. Πράγμα που είπε και ο Κύριός μας, ότι «Ούτε θα νυμφευθούν ούτε θα υπανδρευθούν, αλλά θα είναι ίσοι με τους αγγέλους, όντας τέκνα του Θεού της αναστάσεως».
Λεπτομέρειες
Το έργο διαθέτει μόνο κανονικό σύνδεσμο έργου.