Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 65:23

Οι δε εκλεκτοί μου δεν θα κοπιάσουν μάταια, ούτε θα τεκνοποιήσουν για κατάρα· διότι είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό. Και θα συμβεί πριν ακόμη αυτοί φωνάξουν, εγώ να τους εισακούσω. Ενώ ακόμη θα μιλούν, θα πω: Τι συμβαίνει; Τους υπόσχεται την ακλόνητη ειρήνη, ευσπλαχνία και ευμένεια, χρηστότητα και φιλανθρωπία.

Ο προφητικός λόγος προσθέτει και κάτι άλλο παρόμοιο: «Διότι τα έργα», λέει, «των χειρών τους θα τα παλαιώσουν», δηλαδή, θα έχουν αμετάβλητη την οδό των πράξεών τους. Τι ακριβώς εννοώ με αυτό; Δόθηκε μεν στους απογόνους του Ισραήλ ο νόμος μέσω του Μωυσή· αλλά υπήρχε σε αυτόν σκιά και τύπος, έχοντας μεν τη μορφή της αλήθειας, όμως όχι ακόμη την ίδια την αλήθεια. Όταν όμως έλαμψε ο Χριστός, οι τύποι μεταβλήθηκαν προς την αλήθεια, και οι σκιές σαν να υποχώρησαν και παλαιώθηκαν, δηλαδή, δεν επικράτησε για πάντα η ισχύς της ζωής σύμφωνα με τον νόμο. Επομένως, όσοι κατάγονται από το αίμα του Ισραήλ δεν παλαίωσαν τα έργα τους (διότι η νομική λατρεία είναι ανώφελη, όσον αφορά τουλάχιστον τους τύπους), ενώ θα τα παλαιώσουν όσοι είναι εν Χριστώ. Διότι δεν θα τους δοθεί άλλος νόμος, που να μεταθέτει στο καλύτερο την ισχύ των ευαγγελικών θεσπισμάτων. Διότι έχει λεχθεί κάπου προς τον Σωτήρα των όλων Χριστό μέσω της φωνής του Ψαλμωδού: «Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια, και ο νόμος σου αλήθεια». —«Και οι εκλεκτοί μου», λέει, «δεν θα κοπιάσουν μάταια, ούτε θα τεκνοποιήσουν για κατάρα».

Διδάσκει πάλι μέσω αντιπαραβολής, δηλαδή σε αντιδιαστολή με όσα συνέβησαν παλαιότερα στους δασκάλους των Ιουδαίων. Αυτοί ήταν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, οι οποίοι, αφού εγκατέλειψαν τον νόμο και δίδασκαν ως διδασκαλία ανθρώπινα εντάλματα, έγιναν μεν πατέρες τέκνων –προφανώς μέσω της διδασκαλίας– αλλά μάταια και για κατάρα. Και αυτό μας το δίδαξε ο Σωτήρας, επιπλήττοντας τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους. Διότι είπε: «Αλίμονό σας, Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές, διότι περιέρχεστε τη θάλασσα και την ξηρά για να κάνετε έναν προσήλυτο, και όταν γίνει, τον κάνετε υιό της γέεννας, διπλάσιο από εσάς». Επομένως, εκείνοι τεκνοποίησαν για κατάρα και μάταια. Αντίθετα, «οι εκλεκτοί μου», λέει, δηλαδή οι θεσπέσιοι μαθητές, ή γενικότερα οι ιερουργοί των δικών μου θεσπισμάτων, δεν θα τεκνοποιήσουν για κατάρα, ούτε βέβαια μάταια, όπως εκείνοι. Διότι το σπέρμα τους θα είναι ευλογημένο, ευλογημένο από τον Θεό. Και ότι θα βρίσκεται πολύ κοντά τους, δωρίζοντας τα αγαθά της πραότητας και της φιλανθρωπίας, και ότι θα τείνει προθυμότατα το αυτί Του στις δικές τους ικεσίες, το αποδεικνύει λέγοντας: «Προτού αυτοί φωνάξουν, εγώ θα τους εισακούσω. Ενώ ακόμη θα μιλούν, θα πω: Τι είναι;» <Τότε λύκοι και αρνιά θα βόσκουν μαζί, και το λιοντάρι θα τρώει άχυρα σαν το βόδι, ενώ το φίδι χώμα σαν ψωμί.>

Γι' αυτό προαναγγέλλει στους 〈εκλεκτούς〉 λέγοντας: 〈οι εκλεκτοί μου δεν θα κοπιάσουν μάταια ούτε θα τεκνοποιήσουν για κατάρα〉· ⌜διότι, ακόμη κι αν κατά τον καιρό των επαγγελιών υπάρξουν κάποιοι σωτήριοι, αγαθοί και ευχάριστοι κόποι, όπως αυτούς που οπωσδήποτε υπομένει και η αγγελική τάξη, εντούτοις η εργασία τους δεν θα είναι μάταιη· διότι έχει θησαυριστεί για αυτούς ‹άξιος μισθός›.⌝ Και τα 〈γεννήματά〉 τους δεν θα είναι 〈για κατάρα, ως ⌜γεννήματα〉 δε ας εννοήσουμε τους λογισμούς των ψυχών και τους καρπούς της διανοίας, τους οποίους προφητεύει ότι θα είναι ξένοι προς την 〈κατάρα〉, αλλά άξιοι ευλογίας.⌝ Και 〈το σπέρμα τους είναι ευλογημένο από τον Θεό〉· μπορούν όμως ⌜αυτά να εκληφθούν και για τον παρόντα βίο, καθώς ο λόγος πάλι από την αρχή υπαινίσσεται τον αποστολικό χορό μέσω του: 〈οι εκλεκτοί μου δεν θα κοπιάσουν μάταια ούτε θα τεκνοποιήσουν για κατάρα〉· διότι είναι δυνατόν να διαπιστώσουμε με τα μάτια μας ότι οι κόποι των αποστόλων δεν έγιναν 〈μάταια〉, από την Εκκλησία που ιδρύθηκε από αυτούς σε ολόκληρη την οικουμένη. Και τα τέκνα τους, τα οποία αναγεννήθηκαν εν Χριστώ «διά λουτρού παλιγγενεσίας»⌝, θα τα κατανοήσουμε πώς δεν γεννήθηκαν 〈για κατάρα〉, παραβάλλοντάς τα με την 〈κατάρα〉 που ειπώθηκε προς τον Αδάμ, και όπως είχε ειπωθεί στη γυναίκα: «με λύπες θα γεννάς τέκνα· και προς τον άνδρα σου θα είναι η στροφή σου».

Αλλά εκείνοι μεν με αυτόν τον τρόπο 〈τεκνοποιούσαν〉 γεννώντας κατά σάρκα, 〈οι δε εκλεκτοί〉 του Θεού δεν έπραξαν έτσι, αλλά το ευαγγελικό 〈σπέρμα〉 τους, το οποίο έσπειραν σε όλες τις εκκλησίες του Θεού, έχει καταστεί 〈ευλογημένο〉 σε αυτούς τους ίδιους, δηλαδή στους 〈εκλεκτούς〉 του Θεού αποστόλους και μαθητές και ευαγγελιστές του Σωτήρος ημών.

Διότι έτσι μίλησε ο Ησαΐας για αυτήν τη χιλιετία: Επειδή θα υπάρξει νέος ουρανός και νέα γη, και δεν θα θυμηθούν τα προηγούμενα ούτε πρόκειται να έλθουν αυτά στην καρδιά τους, αλλά θα βρουν σε αυτήν ευφροσύνη και αγαλλίαση για όσα εγώ δημιουργώ. Διότι ιδού, εγώ καθιστώ την Ιερουσαλήμ αγαλλίαση και τον λαό μου ευφροσύνη, και θα αγαλλιάσω για την Ιερουσαλήμ και θα ευφρανθώ για τον λαό μου. Και δεν θα ακουστεί πλέον σε αυτήν φωνή κλαυθμού ούτε φωνή κραυγής, και δεν θα υπάρξει πλέον εκεί άνθρωπος που θα πεθάνει πρόωρα, ούτε γέροντας που δεν θα συμπληρώσει τον χρόνο της ζωής του. Διότι ο νέος θα είναι εκατό ετών, ενώ ο αμαρτωλός που πεθαίνει σε ηλικία εκατό ετών θα είναι επικατάρατος. Και θα οικοδομήσουν σπίτια και οι ίδιοι θα κατοικήσουν σε αυτά, και θα φυτέψουν αμπελώνες και οι ίδιοι θα φάνε τους καρπούς τους. Δεν θα οικοδομήσουν για να κατοικήσουν άλλοι, και δεν θα φυτέψουν για να φάνε άλλοι. Διότι οι ημέρες του λαού μου θα είναι όμοιες με τις ημέρες του ξύλου της ζωής, και τα έργα των κόπων τους θα πλεονάσουν. Οι εκλεκτοί μου δεν θα κοπιάσουν μάταια ούτε θα τεκνοποιήσουν για κατάρα. Διότι θα είναι σπέρμα δίκαιο και ευλογημένο από τον Κύριο, και οι απόγονοί τους μαζί με αυτούς. Και θα συμβεί το εξής: πριν ακόμη αυτοί φωνάξουν προς εμένα, εγώ θα τους εισακούσω. Ενώ ακόμη θα μιλούν, θα τους πω: Τι συμβαίνει; Τότε λύκοι και αρνιά θα βοσκήσουν μαζί, και το λιοντάρι θα φάει άχυρο όπως το βόδι, ενώ το φίδι θα τρώει χώμα σαν ψωμί.