Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 65:25

Διδάσκει πάλι μέσω αντιπαραβολής, δηλαδή σε αντιδιαστολή με όσα συνέβησαν παλαιότερα στους δασκάλους των Ιουδαίων. Αυτοί ήταν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, οι οποίοι, αφού εγκατέλειψαν τον νόμο και δίδασκαν ως διδασκαλία ανθρώπινα εντάλματα, έγιναν μεν πατέρες τέκνων –προφανώς μέσω της διδασκαλίας– αλλά μάταια και για κατάρα. Και αυτό μας το δίδαξε ο Σωτήρας, επιπλήττοντας τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους. Διότι είπε: «Αλίμονό σας, Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές, διότι περιέρχεστε τη θάλασσα και την ξηρά για να κάνετε έναν προσήλυτο, και όταν γίνει, τον κάνετε υιό της γέεννας, διπλάσιο από εσάς». Επομένως, εκείνοι τεκνοποίησαν για κατάρα και μάταια. Αντίθετα, «οι εκλεκτοί μου», λέει, δηλαδή οι θεσπέσιοι μαθητές, ή γενικότερα οι ιερουργοί των δικών μου θεσπισμάτων, δεν θα τεκνοποιήσουν για κατάρα, ούτε βέβαια μάταια, όπως εκείνοι. Διότι το σπέρμα τους θα είναι ευλογημένο, ευλογημένο από τον Θεό. Και ότι θα βρίσκεται πολύ κοντά τους, δωρίζοντας τα αγαθά της πραότητας και της φιλανθρωπίας, και ότι θα τείνει προθυμότατα το αυτί Του στις δικές τους ικεσίες, το αποδεικνύει λέγοντας: «Προτού αυτοί φωνάξουν, εγώ θα τους εισακούσω. Ενώ ακόμη θα μιλούν, θα πω: Τι είναι;» <Τότε λύκοι και αρνιά θα βόσκουν μαζί, και το λιοντάρι θα τρώει άχυρα σαν το βόδι, ενώ το φίδι χώμα σαν ψωμί.>

«Δεν θα αδικήσουν, ούτε πρόκειται να προξενήσουν φθορά στο άγιό μου όρος, λέγει ο Κύριος.» Με δύο τρόπους θα εκλάβεις και αυτά: είτε διότι η δύναμη της προφητείας υποδηλώνει την μέσω της πίστεως ένωση των δύο λαών, είτε ότι και εκείνοι που άλλοτε όρμησαν σαν άγρια θηρία εναντίον των αγίων και καταδίωξαν την Εκκλησία, μη διαφέροντας σε τίποτα από τα φίδια, θα συμφιλιωθούν μαζί τους, με διάθεση και ομοψυχία, σφιχτά δεμένοι προς τούτο με τον σύνδεσμο της ειρήνης μέσω του Χριστού, ο οποίος δικαιώνει τον ασεβή, συγκεντρώνει τα σκορπισμένα, καταλαμπρύνει με το θείο φως τα σκοτεινιασμένα και μεταβάλλει τα πάντα προς το καλύτερο. Διότι Αυτός δημιουργεί τα πάντα και τα μεταπλάθει, σύμφωνα με το γεγραμμένο. Τα ερίφια λοιπόν και τα αρνιά είναι ζώα ιερά και καθαρά σύμφωνα με τον νόμο, ώστε και να προσφέρονται στο θείο θυσιαστήριο και να αναφέρονται ως οσμή ευωδίας στον Θεό· ενώ ο λύκος και το λιοντάρι είναι ανίερα, ακάθαρτα και εχθρικά προς τα προαναφερθέντα· το φίδι, επιπλέον, είναι άκρως εχθρικό προς τον άνθρωπο και προετοιμασμένο γι' αυτό από τους ίδιους τους νόμους της φύσεως, αλλά με αυτούς που έχουν καθαρθεί εν Χριστώ και έχουν αποκτήσει ζωή ιερή και ξεχωριστή, θα συμφιλιωθούν μέσω των ευαγγελικών κηρυγμάτων, καταλήγοντας στην μέσω της πίστεως ομοψυχία, εκείνοι που άλλοτε ήταν βδελυροί και ακάθαρτοι και είχαν την καρδιά τους γεμάτη από θηριώδη ωμότητα. «

Αυτοί, λέει, δεν θα αδικήσουν καθόλου, ούτε βέβαια θα βλάψουν κανέναν από όσους βρίσκονται στο άγιο όρος μου, δηλαδή, στην Εκκλησία. Διότι θα φάνε μαζί με τα ήμερα τα άγρια· και τροφή για αυτούς είναι ο Χριστός, ο ζωντανός άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο· τους τρέφει δε και με την ίδια του τη σάρκα, αναπλάθοντάς μας προς την αφθαρσία και τη ζωή, καθώς και με τα δικά του κηρύγματα, δηλαδή τα ευαγγελικά· διότι δεν θα ζήσει ο άνθρωπος, λέει, μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού. Πρόσεξε δε ότι δεν είναι τα αρνιά και τα κατσίκια που θα φάνε τις τροφές των λεόντων και των λύκων (διότι δεν είπε: θα φάνε κρέας), αλλά οι λύκοι και οι λέοντες θα χρησιμοποιήσουν τις τροφές των ήμερων, οι οποίες υποδηλώνονται μέσω των άχυρων· δεν θα ακολουθήσουν μάλλον οι καθαροί αυτούς που είναι ακάθαρτοι, ούτε θα ζηλέψουν τη δική τους πολιτεία και ζωή· αλλά αντίθετα οι βέβηλοι θα ακολουθήσουν την επιείκεια των πράων και των κεκαθαρμένων. <Έτσι λέει ο Κύριος: Ο ουρανός είναι ο θρόνος μου, και η γη το υποπόδιο των ποδιών μου. Ποιον οίκο θα μου οικοδομήσετε; Ή ποιος είναι ο τόπος της καταπαύσεώς μου; Διότι όλα αυτά τα δημιούργησε το χέρι μου, και είναι δικά μου όλα αυτά, λέει ο Κύριος. Και σε ποιον θα επιβλέψω, παρά μόνο στον ταπεινό και ήσυχο, και σε αυτόν που τρέμει τους λόγους μου;>

Και υπόσχεται κάτι άλλο λέγοντας: «Και θα συμβεί, προτού αυτοί να φωνάξουν, εγώ θα τους εισακούσω, και ενώ θα μιλούν ακόμη, θα πω: Τι είναι;». Αυτά ακριβώς εκπληρώνονταν κατά τις Πράξεις των Αποστόλων: επιτελούνταν «πολλά σημεία και τέρατα», καθώς ο Θεός συμπαρίστατο σε αυτούς, και καθώς εκείνοι επιτελούσαν τέτοια έργα, ακολουθούσε η επιστροφή των αλλοεθνών. Και όσοι προηγουμένως ήταν άρπαγες και θηριώδεις, ώστε να παρομοιάζονται με «λύκους», μεταβλήθηκαν προς το ημερότερο και συναγελάζονταν με «αρνιά» και «βόδια», ώστε να μετέχουν στη μία και την αυτή λογική τροφή από τα θεία αναγνώσματα, ενώ εκείνοι που στους τρόπους δεν διέφεραν καθόλου από «λιοντάρι», μην όντας πλέον όμοιοι με σαρκοβόρα ούτε ωμοβόρα θηρία, έτρωγαν και οι ίδιοι σαν «βόδια» το χορτάρι από την ένθεη διδασκαλία. Και ο άνθρωπος που παλαιότερα ήταν σαν φίδι και γεμάτος δηλητήριο, έχοντας αποπτύσει την κακία που είχε μέσα του, «θα φάει άρτον», χρησιμοποιώντας τροφή λογική και ανθρώπινη, αντί για τη «γη» που έτρωγε προηγουμένως. Έτσι λοιπόν, αυτά τα θηρία θα εξημερωθούν τόσο, ώστε να μην «αδικούν» κανέναν ούτε να «λυμαίνονται» κάποιον «στο όρος» του Θεού, στο οποίο θα διαμένουν και οι ίδιοι εξαιτίας της μεταβολής των τρόπων τους. Αξίζει δε να πούμε πρώτα προς τους Ιουδαίους, οι οποίοι προσδοκούν ότι αυτά θα συμβούν κατά τρόπο σωματικότερο στην κάτω Ιερουσαλήμ, ότι δεν υπάρχει σε αυτά τα χωρία καμία μνεία αγαθών γι' αυτούς, αλλά μάλλον έλεγχοι, ονειδισμοί και κατηγορίες για τα ασεβήματά τους.

Έπειτα, τι το αναγκαίο υπάρχει στο να βρίσκονται 〈στο άγιο όρος〉 και στην ίδια την Ιερουσαλήμ 〈λιοντάρια〉, 〈λύκοι〉 και 〈φίδια〉; Και ποια χρησιμότητα θα προσφέρουν αυτά σε εκείνους τότε; Και τι το άξιο θεϊκής υπόσχεσης υπάρχει στο να συμβιώνουν 〈στο άγιο όρος〉 του Θεού 〈φίδια〉, 〈λιοντάρια〉 και 〈λύκοι〉 με τους μακαρίους; Αλλά είναι σαφές ότι αυτά αναφέρονται στους τρόπους των ανθρώπων.

Άκουσα πολλούς να λένε ότι η απειλή του βασιλέως είναι όμοια με τον θυμό του λέοντος, και να καταπίπτουν και να οδυνώνται. Τι λοιπόν θα μπορούσαμε να πούμε προς αυτούς; Ότι Εκείνος που είπε: «Λύκοι και αρνία θα βοσκήσουν μαζί, και λεοπάρδαλη θα αναπαυθεί μαζί με ερίφιο, και ο λέων θα φάει άχυρα όπως το βόδι», θα μπορέσει να κάνει και αυτόν τον λέοντα ήμερο πρόβατο.

«Δεν θα αδικήσουν ούτε θα καταστρέψουν πάνω στο άγιο όρος», λέει ο Κύριος. Αυτό λοιπόν που έχει ειπωθεί σε αυτά τα λόγια, είπα: «Διότι, όπως οι ημέρες του ξύλου της ζωής, έτσι θα είναι οι ημέρες του λαού μου, τα έργα των κόπων τους θα τα απολαύσουν», έχουμε κατανοήσει ότι υποδηλώνει μυστηριωδώς χίλια έτη. Διότι, όπως ειπώθηκε στον Αδάμ ότι όποια ημέρα φάει από το δέντρο, εκείνη την ημέρα θα πεθάνει, γνωρίζουμε ότι αυτός δεν συμπλήρωσε χίλια έτη. Κατανοήσαμε επίσης ότι και αυτό που ειπώθηκε, ότι «Μία ημέρα του Κυρίου είναι σαν χίλια έτη», καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα. Και έπειτα και ανάμεσά μας κάποιος άνδρας, του οποίου το όνομα είναι Ιωάννης, ένας από τους αποστόλους του Χριστού, σε αποκάλυψη που του έγινε, προφήτευσε ότι όσοι πίστεψαν στον δικό μας Χριστό θα ζήσουν χίλια έτη στην Ιερουσαλήμ, και μετά από αυτά θα γίνει η καθολική και, για να το πούμε με λίγα λόγια, η αιώνια και ταυτόχρονη ανάσταση όλων μαζί και η κρίση. Πράγμα που είπε και ο Κύριός μας, ότι «Ούτε θα νυμφευθούν ούτε θα υπανδρευθούν, αλλά θα είναι ίσοι με τους αγγέλους, όντας τέκνα του Θεού της αναστάσεως».