Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 65:3

Διότι καθόλου δεν αποδέχθηκαν το σωτήριο κήρυγμα, «αλλά μάλλον ακολουθούσαν τις αμαρτίες τους,» δηλαδή, με ασυγκράτητη ορμή παρασύρονταν σε μια αμελή και εντελώς παράνομη ζωή, η οποία γινόταν πρόξενος της καταδίκης και του ολέθρου τους. Αυτό πάλι βρίσκεται να τους λέει ο Σωτήρας: «Αλήθεια σας λέω, εάν δεν πιστέψετε ότι εγώ είμαι, θα πεθάνετε μέσα στις αμαρτίες σας.» Διότι αντιδρούσαν όταν δέχονταν νουθεσίες, και παράγγελναν σε όσους βρίσκονταν υπό την εξουσία τους λέγοντας: «Έχει δαιμόνιο και είναι μανιακός, γιατί τον ακούτε;» Μάλιστα φώναζαν επιπλέον και εκείνο: «Δεν σε λιθοβολούμε για κάποιο καλό έργο, αλλά για βλασφημία, επειδή εσύ, αν και είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό.» <Αυτός ο λαός που με παροργίζει, βρίσκεται διαρκώς ενώπιόν μου. Θυσιάζουν στους κήπους και προσφέρουν θυμίαμα πάνω στους πλίνθους στα δαιμόνια, τα οποία δεν υπάρχουν. Και στα μνήματα και στα σπήλαια κοιμούνται για να δουν όνειρα, αυτοί που τρώνε χοιρινό κρέας και ζωμό από θυσίες, έχοντας μολυσμένα όλα τα σκεύη τους· αυτοί που λένε: Μείνε μακριά από εμένα, διότι είμαι καθαρός, μην με αγγίξεις.

«Αυτός είναι ο καπνός της οργής μου, φωτιά καίει μέσα του όλες τις ημέρες». Ελέγχει τους προερχόμενους από τον Ισραήλ ως ανόσιους, και όχι βέβαια μόνο κατά τον καιρό της επίγειας παρουσίας του, αλλά ήδη από παλιά, και σαν από τη ρίζα τους, και από τους πατέρες τους, εκείνοι που, έχοντας απορρίψει τον θείο νόμο του και έχοντας ουσιαστικά αποχαιρετήσει τις εντολές που δόθηκαν μέσω του Μωυσή, λάτρευσαν τα είδωλα, θυσίασαν στους ψευδώνυμους θεούς και έγιναν υπηρέτες των ακάθαρτων πνευμάτων. «Αυτός ο λαός ανέκαθεν», λέει, «με παρόξυνε. Διότι θυσίαζαν αδιάκοπα», δηλαδή για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, «ενώπιόν μου». Έπειτα, πώς ήταν δυνατόν να περάσουν απαρατήρητοι, από τη στιγμή που ο Θεός τα επιβλέπει όλα; Διότι είπε κάπου, μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Εγώ είμαι Θεός που βρίσκεται κοντά, λέει ο Κύριος, και όχι Θεός από μακριά· μήπως θα κρυφτεί κάτι από εμένα;» Επομένως, εάν τίποτα δεν κρύβεται από αυτόν, πώς θα μπορούσαν να περάσουν απαρατήρητοι κάποιοι που πρόσφεραν θυμίαμα μέσα σε κήπους, ή μάλλον σε δάση, σε βουνά και σε κοιλάδες;

Τι δηλώνει λοιπόν το «ενώπιόν μου», παρά το ότι αυτά γίνονται ακόμη και μέσα στον ίδιο τον ναό που έχει αφιερωθεί σε εμένα. Διότι κάτι τέτοιο είπε και δια της φωνής του Ιερεμία για την Ιερουσαλήμ: «Τι βδέλυγμα έκανε η αγαπημένη μου μέσα στον οίκο μου;» Και είναι συνήθεια των Ιερών Γραφών να ονομάζουν το είδωλο βδέλυγμα. Επομένως, μπροστά στα μάτια μου «προσφέρουν θυμίαμα», λέει, «και μέσα στους κήπους», δηλαδή πάνω στα βουνά, όπως είπα, «κάτω από δρυ και λεύκα και από δέντρο που ρίχνει βαθύ ίσκιο», σύμφωνα με τα γεγραμμένα.

Εσείς βαδίσατε την αντίθετη οδό, πολλαπλασιάζοντας τα δικά σας κακά. Ή μήπως δεν είστε εσείς που ανέκαθεν με παροργίζετε, οι οποίοι εγκαταλείπετε τον καθαγιασμένο σε εμένα ναό και παραδίδετε τους εαυτούς σας στην ειδωλολατρία και στην πολυθεϊκή πλάνη, έτσι ώστε να θυσιάζετε μεν στους κήπους, και να προσφέρετε θυμίαμα σε ακάθαρτα πνεύματα και πονηρά δαιμόνια στους βωμούς που έχετε κατασκευάσει από πλίνθους, αλλά και να κοιμάστε μέσα στα μνήματα και στα σπήλαια; Τέτοια δε ήταν τα νομιζόμενα ιερά των θεών, προκειμένου να μηχανεύεστε μαντείες για τους εαυτούς σας. Διότι τι άλλο κάνετε παρά να εξομοιώνεστε με τους εντελώς ανόμους και αλλογενείς, και ήδη να τρέφεστε με χοιρινά κρέατα και να μη διστάζετε να μολύνετε όλα τα σκεύη των σπιτιών σας με μιαρές θυσίες.

Παρατήρησε πώς παρουσιάζει την αναισχυντία. Με το «κατά πρόσωπό μου» δηλώνει το θράσος, την αναίδεια, και με το «διαπαντός» ότι δεν τον ανακόπτει κανένας χρόνος, ούτε καμία περίσταση. Παρατήρησε πώς καθιστά βαριά την κατηγορία, σχεδόν προσφέροντας δικαιολογία για την τιμωρία.

Δ΄. Περίσταση της αμαρτίας. Δ΄. Περίσταση είναι ο χρόνος κατά τον οποίο διαπράττεις την αμαρτία, από την οποία περίσταση μάλιστα καταδεικνύεται η μεγάλη κακία της· διότι δεν την διαπράττεις μόνο όταν ο Θεός σε παιδαγωγεί και σε τιμωρεί, αλλά πάντοτε. Έτσι παραπονιέται ο ίδιος ο Θεός: «Ο λαός αυτός που με παροργίζει στρέφεται εναντίον μου διαπαντός». Διαπαντός, και όταν σου δίνει ό,τι σε συμφέρει, και όταν διαφυλάσσει την ύπαρξή σου, και όταν σου χαρίζει την τροφή και την ενδυμασία σου. Διαπαντός, και όταν σε σκεπάζει από χίλιους φοβερούς κινδύνους, και όταν σου δίνει τη δύναμη, την υγεία, την ομορφιά, τους φίλους, τα υπάρχοντα, και όλα τα άλλα αγαθά, όσα και αν έχεις.