Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 66:20

Διότι δεν σιώπησαν οι μαθητές, αλλά διακήρυξαν παντού το Ευαγγέλιο της βασιλείας και τη δύναμη των ιερών κηρυγμάτων. <Και θα φέρουν τους αδελφούς σας από όλα τα έθνη ως δώρο στον Κύριο με άλογα και άρματα, σε άμαξες που σέρνουν ημίονοι με σκίαστρα, στην άγια πόλη Ιερουσαλήμ, είπε ο Κύριος, όπως ακριβώς θα έφερναν οι υιοί του Ισραήλ σε μένα τις θυσίες τους με ψαλμούς στον οίκο του Κυρίου, και από αυτούς θα λάβω ιερείς και Λευίτες, είπε ο Κύριος.> Το γεγονός ότι με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε θα είναι ενεργό και καρποφόρο το κήρυγμα που θα γίνει μέσω των αγίων αποστόλων στα προαναφερθέντα έθνη και στις χώρες τους, το αποδεικνύει με αυτά: «Διότι τους αδελφούς σας», λέει, ώστε να απευθύνεται ο λόγος προς αυτούς που πίστεψαν από το αίμα του Ισραήλ, «θα τους φέρουν από τα έθνη ως δώρο στον Κύριο». Διότι το πλήθος των εθνών έγινε σαν αφιέρωμα προς δόξα του Θεού, έχοντας απαλλαγεί από κάθε κατηγορία μέσω της πίστεως και έχοντας αποβάλει κάθε ρύπο μέσω του αγίου βαπτίσματος, και προσφέρθηκε στον Θεό σαν δώρο των αποστολικών κόπων. Γι' αυτό λοιπόν και καυχώνται για αυτό ακριβώς, ονομάζοντάς τους χαρά και στεφάνι τους.

Το ότι είναι πάρα πολύ άκοπη, και χωρίς κανέναν ιδρώτα, αγώνα και πόνο η επιστροφή των εθνών προς τον Θεό, το καθιστά σαφές λέγοντας μέσα από ένα δικό μας, καθημερινό παράδειγμα, ότι θα μεταφερθούν με άλογα και άρματα, μέσα σε άμαξες και κάτω από σκίαστρα. Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι που συνηθίζουν να ταξιδεύουν με αυτά διανύουν την προκείμενη διαδρομή τους με τον πιο ξεκούραστο τρόπο, έτσι και εκείνοι που επιστρέφουν από την ειδωλολατρική πλάνη προς τον Θεό θα έρθουν μέσα από μια ομαλή σαν να είναι στρωμένη οδό, σχεδόν συνοδευόμενοι τιμητικά, με τον Θεό να τους αξιώνει κάθε ανάπαυσης. Και θα έρθουν, πού; Στην αγία πόλη, δηλαδή την Ιερουσαλήμ, η οποία είναι η Εκκλησία του ζώντος Θεού. Θα είναι μάλιστα τόσο ευάρεστοι και ευπρόσδεκτοι όταν θα πλησιάζουν τον Θεό, σαν να επρόκειτο, λέει, για θυσία που προσφέρεται με ωδή και δοξολογία. Αλλά λέει επίσης: «Και από αυτούς θα πάρω ιερείς και Λευίτες». Από ποιους όμως;

«Αυτό, λοιπόν, το σπέρμα που διασώθηκε από εκείνους ακριβώς που χάνονταν, θα το εξαποστείλω», λέει, «στα αλλογενή και αλλόφυλα έθνη, στην Θαρσείς και στην Φουδ και στην Λουδ και στην Μοσόχ και στην Θοβέλ και στην Ελλάδα και στα μακρινά νησιά, σε εκείνους που δεν έχουν ακούσει το όνομά μου ούτε έχουν δει τη δόξα μου». Και στα προηγούμενα είχε λεχθεί: «Διότι εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε κάτι για αυτόν θα δουν, και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει θα κατανοήσουν», και πάλι: «Έγινα φανερός σε εκείνους που δεν με ρωτούσαν, βρέθηκα από εκείνους που δεν με αναζητούσαν· είπα: "Ιδού, εγώ είμαι", σε αυτούς που δεν επικαλούνταν το όνομά μου». Συγγενή με αυτά τυγχάνουν να είναι και τα προκείμενα, μέσω των οποίων υπόσχεται να αποστείλει τους δικούς του αποστόλους στα ξένα προς τον Ισραήλ έθνη, τα πιο απομακρυσμένα από την Ιουδαία, και στα νησιά, όπου κανείς ποτέ δεν είχε ακούσει το όνομα κάποιου προφήτη· και λέει ότι οι απόστολοί του θα πάνε σε αυτούς φέροντας μαζί τους ένα σημείο. Και ποιο είναι αυτό, αν όχι το σωτήριο σημείο, με το οποίο, έχοντας θάρρος, διακήρυτταν τη δόξα του Μονογενούς Θεού σε όλα τα έθνη, ανάμεσα στα οποία, αφού ελευθερώσουν και εκείνους που από παλιά ήταν υποδουλωμένοι στην πλάνη της ειδωλολατρίας, θα τους οδηγήσουν, και αφού τους αναδείξουν αδελφούς τους, θα τους προσφέρουν ως δώρο στον Θεό.

Και προς το παρόν αυτά θα πράξουν, κατά δε τον καιρό της συντέλειας θα τους οδηγήσουν στην πόλη του Θεού και στην επουράνια Ιερουσαλήμ, καταλήγοντας για αυτούς σε αυτό το αγαθό τέλος, οπότε και θα αναληφθούν ομοίως με τον Ηλία, επιβαίνοντας σε αγγελικά άρματα, ενώ επουράνιο φως θα τους περιλάμπει. Γι' αυτό έχει λεχθεί: «με ίππους και άρματα, πάνω σε λαμπήνες (άμαξες) ημιόνων με σκιάδια στην αγία πόλη Ιερουσαλήμ, και θα φέρουν τους αδελφούς σας από όλα τα έθνη». Θα εννοήσεις δε τους ίππους και τα άρματα ως αγγελικά, εάν δώσεις προσοχή στην προφητεία του Ζαχαρία, στον οποίο ο λόγος, περιγράφοντας κάποιους ίππους ψαρούς και ποικιλόχρωμους και λευκούς, καθώς και άρματα, υπαινισσόταν αγγελικές δυνάμεις. Οι δε λαμπήνες ημιόνων φαίνεται να υποδηλώνουν τα σώματα της αναστάσεως, επιβαίνοντας στα οποία οι ψυχές θα αναληφθούν στην επουράνια πόλη. Πολύ εύστοχα δε ονομάστηκαν λαμπήνες, εξαιτίας της δόξας που εκλάμπει σε αυτά. Αντί δε του χωρίου: «πάνω σε λαμπήνες ημιόνων με σκιάδια», ο Σύμμαχος το απέδωσε: «με ίππους και με άρματα και με κλίνες και με άμαξες και με φορεία».

Έτσι λοιπόν θα εισέλθουν στην επουράνια πόλη του Θεού, και έτσι θα έλθουν οι σωζόμενοι από όλα τα έθνη στην επουράνια Ιερουσαλήμ, όπως ακριβώς ανέβαιναν κάποτε και προσέφεραν οι υιοί του Ισραήλ επί της γης τις θυσίες τους. Αυτό ακριβώς επισημαίνει λέγοντας: «όπως θα έφερναν οι υιοί του Ισραήλ τις θυσίες τους σε εμένα με ψαλμούς στον οίκο του Κυρίου», σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «όπως ακριβώς έφεραν οι υιοί του Ισραήλ την προσφορά σε καθαρό σκεύος στον οίκο του Κυρίου». Όπως, λοιπόν, τότε, σύμφωνα με τον σωματικό νόμο, έπρατταν αυτά στην επίγεια Ιερουσαλήμ εκείνοι που τελούσαν τη λατρεία, με τον ίδιο τρόπο, κατά το επίγειο παράδειγμα, όσοι ανεβαίνουν στην επουράνια Ιερουσαλήμ θα έλθουν μαζί με τους οικείους καρπούς τους και με τα δώρα που ο καθένας φέρει στην ψυχή του από την καρποφορία των αρετών. Έπειτα προσθέτει: «και από αυτούς θα λάβω»· από ποιους «αυτούς», παρά από εκείνα τα έθνη για τα οποία μίλησε, ονομάζοντάς τα λίγο πιο πριν: «τη Θαρσείς και τη Φουδ και τη Λουδ και τη Μοσόχ και τη Θοβέλ, και στην Ελλάδα και στα μακρινά νησιά, οι οποίοι δεν έχουν ακούσει το όνομά μου ούτε έχουν δει τη δόξα μου», από αυτούς ακριβώς, λέει, «θα λάβω ιερείς και Λευίτες, είπε ο Κύριος».

Διότι αναφέρει θυγατέρες που βαστάζονται στους ώμους και παιδιά που μεταφέρονται μέσα σε άμαξες, αποκρούοντας τον καύσωνα με σκιάδια· μέσω αυτών περιγράφει αλληγορικά τον ενάρετο βίο, υποδεικνύοντας αφενός με την ηλικία του νηπίου το αρτιγέννητο και το άκακο, και αφετέρου με τα σκιάδια την παρηγοριά από τον καύσωνα που παρέχεται στις ψυχές από την εγκράτεια και την καθαρότητα. Από αυτά μαθαίνουμε ότι πρέπει να υψώνεται στους ώμους η ψυχή που στολίζεται ως νύμφη για τον Θεό, ώστε να μην καταπατείται από τη σάρκα, αλλά να κυριαρχεί πάνω στον όγκο του σώματος. Και ακούγοντας τη λέξη «λαμπήνη» (άμαξα), εννοούμε την εκθαμβωτική χάρη του φωτισμού, μέσω της οποίας γινόμαστε παιδιά που δεν στηρίζουν πλέον τα βήματά τους στη γη, αλλά μεταφέρονται από αυτήν προς την επουράνια ζωή. Ο βίος μας, δε, γίνεται σκιερός και δροσερός, καθώς ο καύσωνας σβήνει μέσα από τα σκιάδια της αρετής. Αυτός, επομένως, είναι ο ήλιος που προκαλεί βλάβη, όταν η φλόγα του δεν αναχαιτίζεται από τη νεφέλη του Πνεύματος, την οποία άπλωσε ο Κύριος σε αυτούς τους ανθρώπους για σκέπη τους· διότι αυτός είναι ο ήλιος που κατακαίει τη λαμπρή επιφάνεια του σώματος με την προσβολή των πειρασμών και μαυρίζει τη μορφή του με δυσμορφία.