Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 66:6

Αλλά εν Χριστώ τα δύο έγιναν ένα, και γκρεμίστηκε το μεσότοιχο του φραγμού, και καταργήθηκε ο νόμος των εντολών με τις διατάξεις: «Διότι αυτός είναι η ειρήνη μας.» <Φωνή κραυγής από την πόλη, φωνή από τον ναό, φωνή του Κυρίου που ανταποδίδει τα ίσα στους αντιπάλους.> Λέγοντας ότι «Και εγώ θα επιλέξω τους εμπαιγμούς τους και θα τους ανταποδώσω τις αμαρτίες τους», δείχνει αμέσως την έκβαση των απειλών, και σαν να έχουν ήδη κυριεύσει οι εχθροί την πόλη τους και τον ναό, λέει ότι ακούγεται φωνή από την πόλη και φωνή από τον ναό, σαν να κλαίνε ανακατεμένοι οι ιερουργοί και να συνθρηνούν μαζί τους οι λαοί· διότι ήταν φυσικό, καθώς η συμφορά του πολέμου τους κατέβαλλε, να θρηνούν και να οδύρονται· διότι δεν υπήρχε αποτροπή του κακού, και λέει ότι ακούγεται φωνή του Κυρίου «που ανταποδίδει τα ίσα στους αντιπάλους», σαν να προστάζει και να δίνει παράγγελμα στους εξολοθρευτές να μην λυπηθούν κανέναν από τους ηττημένους, αλλά μάλλον να επιτεθούν άγρια στους αντιπάλους, και όχι βέβαια εξαιτίας των ορμών των πολεμιστών, αλλά λόγω των θελημάτων του Δεσπότη· διότι αυτό έγινε η αιτία για να αλωθούν και να υποφέρουν. <Προτού η επίτοκος γεννήσει, προτού έρθει ο πόνος των ωδίνων διέφυγε, και γέννησε αρσενικό.>

Και δεν ονομάζεται παρθένος η γυναίκα που έχει συνευρεθεί με άνδρα και έχει παντρευτεί, αλλά παρθένος θα μπορούσε να αποκληθεί κυρίως εκείνη, η οποία συνέλαβε αληθινά τον Θεό Λόγο χωρίς άνδρα, όπως λέει και ο ίδιος ο Ησαΐας σε άλλο σημείο: «Φωνή κραυγής από την πόλη, φωνή από τον ναό, φωνή του Κυρίου της ανταποδόσεως, ο οποίος ανταποδίδει στους αντιπάλους· προτού να γεννήσει εκείνη που έχει ωδίνες, προτού να έλθει ο πόνος των ωδίνων, διέφυγε και γέννησε άρρεν. Ποιος άκουσε κάτι τέτοιο ή ποιος είδε τέτοια πράγματα; Μήπως ένιωσε ωδίνες η γη σε μία ημέρα και γέννησε ένα έθνος μονομιάς; Διότι η Σιών ένιωσε ωδίνες και γέννησε τα παιδιά της· εγώ δε έδωσα την προσδοκία αυτή και δεν [την] θυμήθηκαν, λέει ο Κύριος». Ποια λοιπόν είναι η προσδοκία και ποια τα παιδιά, παρά το να γεννήσει η παρθένος χωρίς ωδίνες, πράγμα το οποίο πουθενά δεν έχει συμβεί, και το ότι το παιδί Ιωάννης, που γεννήθηκε από την Ελισάβετ σύμφωνα με την επαγγελία εξαιτίας Του *, αν και ο Ιωάννης γεννήθηκε μέσα από ωδίνες; Πώς λοιπόν αυτοί ορίζουν τον Σωτήρα ως ψιλό άνθρωπο από σπέρμα άνδρα; Και πώς δεν θα γίνει γνωστός, όπως λέει για Αυτόν και ο Ιερεμίας ότι «είναι άνθρωπος, και ποιος θα τον γνωρίσει;»; Διότι ο προφήτης, ομιλώντας για Αυτόν, έλεγε: «ποιος θα τον γνωρίσει;».

Η δε προφητεία λέγει τα εξής: «να πράττετε έτσι, ώστε το όνομα του Κυρίου να δοξαστεί και να φανερωθεί μέσα στην ευφροσύνη τους», ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «και θα δούμε μέσα στη δική σας ευφροσύνη». Διότι, εάν τα πράττετε αυτά, η δική σας ευφροσύνη θα είναι ολοφάνερη σε όλους κατά το τέλος των αμοιβών· εκείνοι όμως θα καταισχυνθούν, βλέποντας το δικό σας τέλος και μαθαίνοντας εμπράκτως τη δική τους απώλεια κατά τον καιρό της δικαιοκρισίας του Θεού. Διότι, όπου να 'ναι θα φθάσει η ημέρα της ανταποδόσεως, κατά την οποία θα ακουστούν λογής λογής φωνές αυτών που τιμωρούνται, άλλες μεν από την ίδια την πόλη, καθώς οι κάτοικοι θα κραυγάζουν, άλλες δε από τον ίδιο τον ναό, καθώς οι ιερείς και οι λοιποί λειτουργοί θα θρηνούν. Τότε λοιπόν θα ακουστεί και η φωνή του ίδιου του Κριτή, ο οποίος θα αποδίδει ανταπόδοση στους αντιπάλους. Επειδή λοιπόν αυτά περιμένουν όσους σας μισούν και σας βδελύσσονται, για τον λόγο αυτόν, υπομένοντας με ανεξικακία στον παρόντα βίο τα μίση και τις εναντίον σας ύβρεις, να λέτε σε αυτούς που σας μισούν: «αδελφοί μας είστε», και «να αγαπάτε τους εχθρούς σας και να ευεργετείτε αυτούς που σας μισούν». Και φαίνεται ότι ο προφητικός λόγος τα λέγει αυτά απευθυνόμενος στο πρόσωπο των αποστόλων του Σωτήρος μας, ωσάν αυτοί να επρόκειτο να καταδιωχθούν από τους Ιουδαίους και μάλιστα από εκείνους που κατοικούσαν στην Ιερουσαλήμ.

Και τα μεν της επαγγελίας προς τους αποστόλους εκπληρώνονταν σε όλη την οικουμένη, καθώς μέσω αυτών ιδρύονταν οι εκκλησίες του Θεού, η δε οργή του Θεού τιμωρούσε χωρίς καμία αναβολή εκείνους που τους μισούσαν και τους βδελύσσονταν, έτσι ώστε όλοι όσοι βρίσκονταν μέσα στην ίδια την πόλη να βγάζουν φωνές πένθους, και όσοι υπηρετούσαν στον ναό να βγάζουν άλλες κραυγές, καθώς οι εχθροί τούς είχαν περικυκλώσει και ο Θεός επέφερε σε αυτούς την ανταπόδοση. Γι' αυτό έχει λεχθεί: «Φωνή κραυγής από την πόλη, φωνή από τον ναό, φωνή Κυρίου που αποδίδει ανταπόδοση στους αντιπάλους του».

Γι' αυτό ο προφήτης Ησαΐας, εκπλησσόμενος από το παρθενικό μυστήριο, αναφωνούσε: «Φωνή κραυγής από την πόλη, φωνή κραυγής από τον ναό» ακούστηκε. Τι λες λοιπόν, ω προφήτη; Ασφαλές το αίνιγμα και βαθύ το νόημα. «Φωνή κραυγής από την πόλη, φωνή από τον ναό» ακούστηκε· φωνή αποκαλεί τον Ιωάννη, κραυγή ονομάζει τα σκιρτήματα, πόλη την Ελισάβετ, και ναό διακηρύττει το σπήλαιο. «Φωνή κραυγής» ακούστηκε να λέει: «Πριν γεννήσει αυτή που είχε ωδίνες, πριν έρθει ο πόνος των ωδινών, διέφυγε και γέννησε άρρεν». Και το μυστήριο τα περιέλαβε όλα ταυτόχρονα, και την ταχύτητα και τον τοκετό και την παρθενία και το θαύμα, διότι το βρέφος δεν προήλθε από σαρκική συνεύρεση. «Πριν», λέει, «έρθει ο πόνος των ωδινών»· διότι η αγία Μαρία δεν υπέστη τα πάθη της Εύας. «Διότι διέφυγε και γέννησε άρρεν»· η χάρις δεν περίμενε τους όρους της φύσεως· διότι το μυστήριο της θείας οικονομίας δεν υπόκειται σε χρονικούς περιορισμούς. «Χαίρε λοιπόν κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου»· διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός άνοιξε τους κόλπους της φιλοξενίας, εισάγει τους αποστόλους στους νυμφώνες Του, τελειοποιεί τους ευαγγελιστές, εκ των οποίων κατέστησε και τον μακάριο Λουκά ρήτορα και δάσκαλο της Εκκλησίας.

Έτσι λέει ο Κύριος: Ο ουρανός είναι ο θρόνος μου ... ... και σε ποιον θα επιβλέψω, παρά στον ταπεινό και ήσυχο και σε αυτόν που τρέμει τα λόγια μου; Ο άνομος όμως που μου θυσιάζει μοσχάρι είναι σαν αυτόν που σκοτώνει σκύλο ... εκείνος που προσφέρει λιβάνι για μνημόσυνο είναι σαν βλάσφημος. Και αυτοί διάλεξαν τους δρόμους τους και τα βδελύγματά τους, τα οποία η ψυχή τους επιθύμησε, και εγώ θα διαλέξω τους εμπαιγμούς τους και θα τους ανταποδώσω τις αμαρτίες τους· διότι τους κάλεσα, και δεν με υπάκουσαν, μίλησα, και δεν άκουσαν, και έπραξαν το πονηρό ενώπιόν μου, και διάλεξαν εκείνα που δεν ήθελα. Ακούστε τον λόγο του Κυρίου εσείς που τρέμετε τον λόγον του: Πείτε, αδελφοί μας, σε εκείνους που μας μισούν και μας αποστρέφονται, για να δοξαστεί το όνομα του Κυρίου και να φανερωθεί στην ευφροσύνη τους, και εκείνοι θα ντροπιαστούν. Φωνή κραυγής από την πόλη, φωνή από τον ναό, φωνή του Κυρίου που αποδίδει ανταπόδοση στους αντιπάλους. Πριν προλάβει να γεννήσει αυτή που κοιλοπονά, πριν έρθει ο πόνος των ωδίνων, διέφυγε και γέννησε αρσενικό. Ποιος άκουσε κάτι τέτοιο, και ποιος είδε ποτέ κάτι τέτοιο, αν κοιλοπόνησε η γη σε μία ημέρα, αν γεννήθηκε έθνος μεμιάς, επειδή η Σιών κοιλοπόνησε και γέννησε τα παιδιά της; ... και δεν με θυμήθηκες, είπε ο Κύριος. Ιδού, δεν έκανα εγώ εκείνην που γεννά και τη στείρα;