Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 7:1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄ Και συνέβη κατά τις ημέρες του Άχαζ, γιου του Ιωάθαμ, γιου του Οζία, βασιλιά του Ιούδα, να ανέβει ο Ρασίν, βασιλιάς της Αράμ, και ο Φακεέ, γιος του Ρομελία, βασιλιάς του Ισραήλ, εναντίον της Ιερουσαλήμ για να την πολεμήσουν, και δεν μπόρεσαν να την πολιορκήσουν. Και αναγγέλθηκε στον οίκο του Δαβίδ με τα εξής λόγια: «Συμφώνησε η Αράμ με τον Εφραΐμ». Και ταράχθηκε η ψυχή του και η ψυχή του λαού του, όπως ακριβώς σαλεύεται το δέντρο στο δάσος από τον άνεμο.

Τι είναι τόσο αξιοθρήνητο και ταπεινωτικό, όσο το να πέσουν οι άνθρωποι στα χέρια εκείνων που τους έχουν υποτάξει; <Και συνέβη κατά τις ημέρες του Άχαζ, του γιου του Ιωάθαμ, του γιου του Οζία, βασιλιά του Ιούδα, να ανέβει ο Ραασσών, βασιλιάς της Συρίας, και ο Φακεέ, γιος του Ρομελίου, βασιλιάς του Ισραήλ, εναντίον της Ιερουσαλήμ για να την πολεμήσουν, και δεν μπόρεσαν να την πολιορκήσουν.> Εκείνοι που απορρίπτουν την ιστορία που περιέχεται στις θεόπνευστες Γραφές ως παρωχημένη, χάνουν, όπως είναι φυσικό, την ικανότητα να κατανοούν, με τον τρόπο που αρμόζει, τα όσα είναι γραμμένα σε αυτές. Διότι η πνευματική θεώρηση είναι καλή και ωφέλιμη, και φωτίζοντας πάρα πολύ το μάτι της διάνοιας, καθιστά τους ανθρώπους βαθύτατα συνετούς.

Θα αναφέρουμε όμως το κάθε τι αναλυτικά, ακολουθώντας τα νοήματα των προκειμένων κειμένων. Τις ημέρες λοιπόν, λέγει, του Άχαζ, γιου του Ιωαθάμ, γιου του Οζία, βασιλιά του Ιούδα, συμφώνησαν ο Ραασσών, βασιλιάς του Αράμ, δηλαδή της Συρίας, και ο Φακεέ, γιος του Ρομελίου, βασιλιάς του Ισραήλ, εναντίον των Ιεροσολύμων, και ήλθαν για να τα λεηλατήσουν, όμως δεν μπόρεσαν να τα πολιορκήσουν. Αυτά, βέβαια, έχουν λεχθεί προς το παρόν υπό μορφήν προλόγου, και ως αφήγηση του γεγονότος. Διότι φανερώνει το σχέδιο και το ίδιο το εγχείρημα, και αμέσως προσθέτει και την έκβαση της υπόθεσης· διότι δεν μπόρεσαν, λέγει, να τα πολιορκήσουν. <Και αναγγέλθηκε στον οίκο του Δαβίδ με τα λόγια: Συμφώνησε το Αράμ με τον Εφραΐμ, και ταράχθηκε η ψυχή του και η ψυχή του λαού του, όπως όταν στο δάσος ένα δέντρο σαλεύεται από τον άνεμο.> Αφού καθόρισε, όπως είπα, την αφορμή των διηγήσεων, και αφού εξέθεσε συνοπτικά, σαν σε ένα σύντομο κεφάλαιο, το εγχείρημα των δύο βασιλέων, και το ότι ο σκοπός τους δεν πραγματοποιήθηκε, αρχίζει λοιπόν να αναλύει το κάθε τι λεπτομερώς. Διότι αναγγέλθηκε, λέγει, στον οίκο του Δαβίδ, δηλαδή σε αυτόν που βασίλευε, και ανήγγειλαν ότι συμφώνησε το Αράμ με τον Εφραΐμ. Και με το Αράμ εννοεί τους Σύριους, και με το Εφραΐμ, ομοίως, τις δέκα φυλές της Σαμάρειας. Επειδή λοιπόν τα πράγματα έχουν με αυτόν τον τρόπο, το πληροφορήθηκε και το πίστεψε ο οίκος του Δαβίδ, δηλαδή ο Άχαζ.

Εξαιτίας αυτής ακριβώς της αιτίας παραδόθηκαν στον βασιλιά των Ασσυρίων, ο οποίος, αφού κυρίευσε όλη τη Σαμάρεια, λεηλάτησε και την ίδια τη Δαμασκό, και ερήμωσε ολόκληρη τη χώρα των Σύρων. Ότι τα λόγια μας για αυτά τα γεγονότα είναι αληθινά, το επιβεβαιώνει ο ίδιος ο προφήτης Ησαΐας λέγοντας: «Και συνέβη στις ημέρες του Άχαζ, του γιου του Ιωάθαμ, του γιου του Οζία, βασιλιά του Ιούδα, να ανέβει ο Ραασσών ο βασιλιάς της Αράμ, και ο Φακεέ, ο γιος του Ρομελίου, βασιλιάς του Ισραήλ, εναντίον της Ιερουσαλήμ για να την πολεμήσουν, και δεν μπόρεσαν να την πολιορκήσουν». Και αναγγέλθηκε στον οίκο του Δαβίδ λέγοντας: «Συμφώνησε η Αράμ με τον Εφραΐμ», δηλαδή ο Σύρος με αυτούς που βρίσκονταν στη Σαμάρεια. Διότι το Αράμ ερμηνεύεται ως Σύρος· ενώ το Εφραΐμ, ως προερχόμενο από τη φυλή Εφραΐμ, δηλώνει ολόκληρο τον Ισραήλ που κατοικούσε στη Σαμάρεια. Επειδή από τη φυλή Εφραΐμ καταγόταν ο Ιεροβοάμ, ο οποίος πρώτος βασίλευσε σε αυτούς, και εκείνοι που τον διαδέχθηκαν, έτσι, από την άρχουσα φυλή, εννοώ του Εφραΐμ, υποδηλώνεται ολόκληρος ο Ισραήλ που βρισκόταν στη Σαμάρεια. Θα βρούμε επίσης και στο τέταρτο βιβλίο των Βασιλειών ότι, ενώ στη Σαμάρεια βασίλευε ο Φακεέ, οι Σύροι και ο Ραασσών που είχε γίνει βασιλιάς της Δαμασκού συνενώθηκαν με τους Ισραηλίτες. Έπειτα ο Άχαζ με χρήματα πείθει τον τύραννο των Ασσυρίων, και τον παρακαλούσε να έρθει γρήγορα και να τον βοηθήσει, και να καταστρέψει τη Δαμασκό· πράγμα το οποίο και συνέβη.

Διότι, όταν βασίλευε ο Άχαζ στον Ιούδα, στα Ιεροσόλυμα, ο Φακεέ, γιος του Ρομελίου, ο οποίος βασίλευε στη Σαμάρεια επί των δέκα φυλών, εξεστράτευσε εναντίον των Ιεροσολύμων. Επειδή όμως φοβόταν μήπως τυχόν αποδειχθεί αδύναμος στο να την κυριεύσει, έκανε σύμμαχό του στα όπλα τον Ραασσών, τον βασιλιά των Σύρων και της Δαμασκού. Έτσι λοιπόν είπε ο ίδιος ο μακάριος προφήτης Ησαΐας: «Και συνέβη κατά τις ημέρες του Άχαζ, γιου του Ιωάθαμ, γιου του Οζίου, βασιλιά του Ιούδα, να ανέβει ο Ραασσών, ο βασιλιάς του Αράμ (που ερμηνεύεται των Σύρων, δηλαδή της Συρίας), και ο Φακεέ, γιος του Ρομελίου, βασιλιάς του Ισραήλ, στην Ιερουσαλήμ για να την πολεμήσουν». Και αναγγέλθηκε στον οίκο του Δαβίδ με τα λόγια: «Συμφώνησε το Αράμ με τον Εφραίμ», δηλαδή ο Σύρος με αυτόν από τη φυλή του Εφραίμ που βασίλευε στη Σαμάρεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄ Και συνέβη κατά τις ημέρες του Άχαζ, του γιου του Ιωαθάμ, του γιου του Οζίου, βασιλέως του Ιούδα. Αυτό που πολλές φορές είπα, αυτό θα πω και τώρα: ότι στα παλαιά χρόνια οι προφητείες δεν δίνονταν απλώς για να μαθαίνουν οι Ιουδαίοι τα μελλοντικά γεγονότα, αλλά για να αποκομίζουν όφελος μαθαίνοντάς τα. Ώστε με τον φόβο της απειλής να γίνονται πιο σώφρονες και με την υπόσχεση των αγαθών πιο πρόθυμοι στην εργασία της αρετής, γνωρίζοντας και από τα δύο τη δύναμη του Θεού και τη στοργική Του πρόνοια γι’ αυτούς. Διότι γι' αυτήν ακριβώς την αιτία προλέγονταν τα όσα λέγονταν, καθώς και για να μη νομίσουν ότι όσα συμβαίνουν έρχονται απλώς και τυχαία, σύμφωνα με κάποια φυσική ακολουθία ή μηχανική ροή των πραγμάτων, αλλά για να γνωρίζουν ότι και τα μεν και τα δε γίνονται άνωθεν και από την απόφαση του Θεού· πράγμα το οποίο τους ωφελούσε τα μέγιστα στη θεογνωσία. Αλλά επειδή, όπως ακριβώς ανέφερα και προηγουμένως, η προφητεία δεν αποδεικνυόταν την ίδια εκείνη στιγμή, αλλά τα μεν λόγια λέγονταν τότε, ενώ τα γεγονότα επρόκειτο να εκπληρωθούν μετά από μακρό χρόνο, με αποτέλεσμα συχνά ορισμένοι από όσους τα άκουγαν να φεύγουν νωρίτερα από τη ζωή και να μην μπορούν να επιβεβαιώσουν την εκπλήρωση των λεγομένων, δες τι κάνει και πώς ενεργεί ο Θεός. Συνδέει με τις μακρινές προφητείες μια κοντινότερη προφητεία, παρέχοντας αυτήν που εκπληρώθηκε στη δική τους γενιά ως τη μεγαλύτερη απόδειξη για εκείνα που επρόκειτο να συμβούν στο μακρινό μέλλον.

Και συνέβη κατά τις ημέρες του Άχαζ, γιου του Ιωαθάν, γιου του Οζία, βασιλιά του Ιούδα, να ανεβεί ο Ρασήν, βασιλιάς της Αράμ, και ο Φακές, γιος του Ρωμελίου, βασιλιάς του Ισραήλ, εναντίον της Ιερουσαλήμ για να την πολεμήσουν, και δεν μπόρεσαν να την πολιορκήσουν.

Και οι όροι της μάχης ήταν άνισοι. Διότι από την πλευρά εκείνων υπήρχε άπειρο πλήθος και πόλεις και έθνη και λαοί· εδώ όμως δεν υπήρχε τίποτε από αυτά, παρά μόνο μία πόλη, η μητρόπολη, ώστε να φανεί περίτρανα η δύναμη του Θεού. Διότι, χωρίς κανένας να πιάσει τα όπλα, ούτε να πραγματοποιήσει έξοδο και να παραταχθεί, εκείνοι απέτυχαν στα πονηρά αυτά εγχειρήματά τους. Επειδή δεν μπόρεσαν, λέγει, να την πολιορκήσουν. Κι όμως, τι ήταν αυτό που τους εμπόδισε; Τίποτε άλλο παρά το χέρι του Θεού που τους απωθούσε αοράτως. Εντούτοις, όπως ανέφερα, τον μεν πόλεμο τον απέκρουσε, τον δε φόβο δεν τον εξάλειψε αμέσως.