Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 9:10

Ο Κύριος απέστειλε λόγο εναντίον του Ιακώβ, και αυτός ήλθε επί του Ισραήλ. Και θα το γνωρίσει όλος ο λαός του Εφραίμ και οι κατοικούντες στη Σαμάρεια, οι οποίοι με αλαζονεία και υπερηφάνεια καρδιάς λένε: Οι πλίνθοι έπεσαν, αλλά ελάτε, ας λαξεύσουμε λίθους και ας κόψουμε συκαμινιές και κέδρους, και ας οικοδομήσουμε για τους εαυτούς μας πύργο.

Έπειτα ο Προφήτης περιγράφει την ύβρη και την υπερηφάνειά τους, το πόσο μεγάλη ήταν· διότι, καταφρονώντας τη μερίδα του Δαβίδ, θεωρώντας ότι η βασιλεία της ήταν ευκαθαίρετη, έλεγαν χλευαστικά: «Οι πλίνθοι έπεσαν, αλλά ελάτε να λαξεύσουμε λίθους».

Πλίνθους μεν ονόμαζαν την οικοδομή της βασιλείας των υιών του Ιεσσαί· ενώ ως στερεότητα λίθων συναρμοσμένων μεταξύ τους αποκαλούσαν τη δική τους δύναμη και τη σύμπνοια ως προς τα πράγματα του βίου. Και ας κόψουμε, λέει, συκαμινιές και κέδρους, και ας οικοδομήσουμε για τους εαυτούς μας πύργο, αντί του ναού τον οποίο κατασκεύασε για τον Ιούδα ο Σολομών.

Αυτές, λοιπόν, τις κέδρους παρελάμβαναν για την κατασκευή του πύργου εκείνοι οι οποίοι, πριν από την έλευση του Λόγου, κάθονταν στη Σαμάρεια με αλαζονεία και χλεύαζαν τη θεοσέβεια του Ιούδα, αποκαλώντας πεσμένες πλίνθους τα οικοδομήματα των δογμάτων τους.

ΛΟΓΟΣ ΣΤ'. <Θάνατο έστειλε ο Κύριος στον Ιακώβ, και ήρθε στον Ισραήλ, και θα το μάθει όλος ο λαός του Εφραΐμ, και όσοι κατοικούν στη Σαμάρεια, οι οποίοι με αλαζονεία και υπερηφάνεια στην καρδιά λένε: Τα τούβλα έπεσαν, αλλά ελάτε να λαξεύσουμε πέτρες, και να κόψουμε συκομουριές και κέδρους και να χτίσουμε για τους εαυτούς μας πύργο.> Ο λόγος του προφήτη σχετικά με τον Εμμανουήλ υπήρξε εκτενής, και αφού τον ολοκλήρωσε επιδέξια, επανέρχεται πάλι στα αρχικά. Και αυτά ήταν τα εξής: Κατηγορούσε σφοδρά τον Ισραήλ επειδή απειθούσε και παρόργιζε τον Θεό που πάντοτε τον έσωζε, και για τον λόγο αυτόν έριχνε τον εαυτό του στα έσχατα δεινά. Έλεγε δηλαδή ότι δεν θέλησαν τον νόμο του Κυρίου Σαβαώθ, αλλά παρόξυναν τον λόγο του Αγίου του Ισραήλ.

Διότι, επειδή χλεύασε τη θεία δόξα, εξήλθε άγγελος από τον Κύριο και εξολόθρευσε από το στρατόπεδο των Ασσυρίων μέσα σε μία νύχτα εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες. Επομένως, επειδή ο Σενναχειρείμ εκστράτευσε μεν εναντίον των Ιεροσολύμων, αλλά προηγουμένως κατέστρεψε τη Σαμάρεια, καθώς ο Θεός την είχε παραδώσει διότι επέλεξαν να πράξουν χειρότερα από τους κατοίκους των Ιεροσολύμων, αναγκαστικά λέει: «Ο Κύριος απέστειλε θάνατο στον Ιακώβ, και ήρθε επί του Ισραήλ». Όμως, κάηκε η Σαμάρεια στην οποία κατοικούσε ο Ισραήλ, δηλαδή οι δέκα φυλές, και καταστράφηκε ολοσχερώς. Θα ήταν δε, νομίζω, συνετό να αντιληφθούν πλέον όσοι παρέμειναν σε αυτήν, ότι η εναντίωση στον Θεό είναι πράγματι εξαιρετικά ολέθρια. Έπειτα, έχοντας διαγνώσει αυτό, θα έπρεπε οπωσδήποτε να εξευμενίσουν Εκείνον που είχαν πικράνει, και με τη μεταστροφή τους προς το καλύτερο να καταπραΰνουν Εκείνον που είχαν παροργίσει. Αυτοί όμως ούτε αυτό έπραξαν, ούτε το διανοήθηκαν καν. Αντίθετα, με ακόμη μεγαλύτερη αλαζονεία έλεγαν: «Οι πλίνθοι έπεσαν, αλλά εμείς θα λαξεύσουμε λίθους, και θα κόψουμε συκομουριές και κέδρους, και θα οικοδομήσουμε για τον εαυτό μας πύργο». Ω, πόση άγνοια! Διότι δεν θα έπρεπε άραγε μάλλον να πουν: Εναντιωθήκαμε από απερισκεψία στον παντοδύναμο Θεό;

Και εξαιτίας αυτού του λόγου κυριεύθηκαν οι πόλεις και τα χωριά μας. Ελάτε, με τη μετάνοια ας αποτινάξουμε από πάνω μας την οργή. Αυτοί όμως δεν έλεγαν αυτά· αλλά, περιφρονώντας μάλλον την ασφάλεια που παρέχει η βοήθεια του Θεού, έλεγαν ότι τα τείχη των πόλεων της Σαμάρειας είχαν κατασκευαστεί από σαθρά πλιθιά. Εάν όμως λαξεύσουμε πέτρες, και προσαρμόσουμε σε αυτές τα άσηπτα από τα ξύλα, εννοώ από συκαμινιές και κέδρους, και αναγείρουμε πύργο, θα γίνουμε ανάλωτοι στους εχθρούς και θα παραμείνουμε απόρθητοι.

Το ποιος δε ήταν ο 〈Ισραήλ〉, το παρουσιάζει στη συνέχεια λέγοντας: 〈και θα το μάθει όλος ο λαός του Εφραίμ και όσοι κατοικούν στη Σαμάρεια, οι οποίοι με αλαζονεία και υπεροψία της καρδιάς λένε: Οι πλίνθοι έπεσαν, αλλά ελάτε να λαξεύσουμε πέτρες και να κόψουμε συκαμινιές και κέδρους, και να χτίσουμε πύργο για τον εαυτό μας〉· διότι αυτοί ακριβώς που κατοικούσαν στη Σαμάρεια και έφεραν το όνομα 〈Ισραήλ〉 και αποκαλούνταν 〈λαός του Εφραίμ〉, επειδή κυβερνώνταν από βασιλείς της φυλής του Εφραίμ, χλευάζοντας και εξευτελίζοντας την Ιερουσαλήμ, έλεγαν ότι αυτή είχε χτιστεί με 〈πλίνθους〉, και ότι είχε στέγες από 〈συκαμινιές, ή συκομουριές〉 σύμφωνα με τους άλλους ερμηνευτές. Έπειτα, υποστηρίζοντας ότι οι ίδιοι κατασκευάζουν μια καλύτερη πόλη, υπόσχονταν ότι θα την 〈οικοδομήσουν〉 με λαξευτές 〈πέτρες〉 και 〈κέδρους〉, και ότι, αντί για τον ναό στην Ιερουσαλήμ, θα ανεγείρουν 〈πύργο για τον εαυτό τους〉 στη Σαμάρεια.

Εάν πάλι επιφέρει κατακλυσμό, μήπως του είναι αδύνατο να υψώσει τα ύδατα μέχρι και τον ουρανό; Ίσως έγιναν ομοϊδεάτες σας έπειτα από εσάς: «Και εκείνοι που κατοικούν στη Σαμάρεια, οι οποίοι λέγουν με αλαζονεία και υπερηφάνεια στην καρδιά: οι πλίνθοι έπεσαν, αλλά ελάτε να λαξεύσουμε λίθους, και να κόψουμε συκομουριές και κέδρους, και να χτίσουμε για τους εαυτούς μας πύργους, και ο Θεός θα επιφέρει αυτούς που επαναστατούν εναντίον της Σιών και εναντίον μας». Αυτό που λένε είναι το εξής, ότι: «Οι πύργοι μας που ήταν χτισμένοι με πλίνθους, δεν άντεξαν την επίθεση των εχθρών, αλλά γκρεμίστηκαν ολοσχερώς».

«Εμείς όμως ας τα χτίσουμε έτσι τώρα, από λίθους και συκομουριές και κέδρους, ώστε ακόμη και αν ο Θεός στείλει εναντίον μας εχθρούς, να μην μπορέσουν να υπερισχύσουν σε βάρος ημών και των οχυρωμάτων μας». Τάχα ούτε εσείς γνωρίζετε ότι: «Εάν ο Κύριος δεν οικοδομήσει οίκο, μάταια κοπίασαν οι οικοδόμοι», ούτε εκείνοι γνωρίζουν ότι: «Εάν ο Κύριος δεν φυλάξει πόλη, μάταια αγρύπνησε ο φύλακας». Εξ αυτού και επειδή εξαπατήθηκαν και οι δύο, αποδείχθηκαν άδοξοι μαζί με τα έργα τους. «Και η άσφαλτος τους χρησίμευε ως πηλός». Λένε δε κάποιοι ότι η άσφαλτος ήταν ένα φυσικό συγκολλητικό επίχρισμα από τις πηγές εκείνου του τόπου. Εγώ λέω ότι ήταν άσβεστος, από την οποία τίποτε δεν είναι ασφαλέστερο σε τέτοιες οικοδομές. Και όπως ακριβώς έψησαν πλίνθους αντί για πέτρες, έτσι κατέκαυσαν και την πέτρα για να γίνει επίχρισμα, και αυτοί πρώτοι από όλους εφηύραν την τέχνη του ασβέστη, με τον οποίο, όπως φαίνεται, ανέμειγναν και άσφαλτο, δηλαδή υγρή πίσσα, με την οποία και ο Νώε οχύρωσε την κιβωτό εσωτερικά και εξωτερικά, με την άσφαλτο, πράγμα με το οποίο και μέχρι σήμερα οι ναυτικοί αλείφουν τις αλιευτικές βάρκες και τα πλοιάρια, επειδή η άσφαλτος είναι αδιαπέραστη από το νερό. Αυτήν χρησιμοποιούσαν μαζί με τον ασβέστη οι λιθοξόοι στην οικοδόμηση του πύργου, για να αποκρούουν τα ύδατα. Γι' αυτό και η Γραφή ονόμασε άσφαλτο αυτόν τον πηλό, διότι ο πύργος κατασκευαζόταν με τρόπο που να απωθεί τα ύδατα. «Και κατέβηκε ο Κύριος ο Θεός για να δει την πόλη και τον πύργο, τον οποίο οικοδόμησαν οι υιοί των ανθρώπων».