Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 9:15

Αλλά και μακαρίζουν τον λαό αυτόν, τον παραπλανούν και μέσω της απάτης τον εκμεταλλεύονται. Γι' αυτό τον λόγο, ο Κύριος δεν θα ευφρανθεί ούτε με τους νέους και τους ακμαίους που βρίσκονται ανάμεσά τους. Ούτε, εάν υπάρχει κάποιος ορφανός σε έναν τέτοιο λαό, ούτε εάν υπάρχει κάποια χήρα, πρόκειται να ελεηθεί.

Διότι το μεν ασθενές και αβοήθητο είναι άξιο ελέους, ενώ το δυνατό στην κακία και την πονηρία είναι άξιο αποστροφής και μίσους. — Έπειτα προσθέτει ότι ο θυμός του δεν έχει ακόμη υποχωρήσει, αλλά το χέρι του εξακολουθεί να επικρέμαται υψωμένο, εξαιτίας εκείνων που πλανούν και εκείνων που πλανώνται μέσα στον λαό, μεταξύ των οποίων όλοι είναι άνομοι και πονηροί και λαλούν άδικα. — Η απειλή, όμως, εμπεριέχει και κάποια υποδήλωση ευεργεσίας, ότι δηλαδή η ανομία θα κατακαεί σαν φωτιά.

Και ευεργετεί ακόμη και εκείνους που σφάλλουν· σώζει δε αυτούς που έχουν επιλέξει να απειθούν, εξαιτίας της πραότητας που Του ταιριάζει. Ας μην είναι, λοιπόν, κανείς σκληρός ανάμεσά μας, ούτε βραδύς στο να αντιληφθεί τα χαρίσματά Του. Αλλά μέσω εκείνων με τα οποία γνωρίσαμε ότι ευεργετεί ακόμη και αυτούς που δεν είναι αγαθοί, μέσω αυτών των ίδιων, φτάνοντας στην επίγνωση της φιλανθρωπίας που Του ανήκει, ας μετανοήσουμε για τα περασμένα. Και ας αναπλάσουμε το δικό μας θέλημα προς το καθήκον να Τον δουλεύουμε, και να προτιμήσουμε τους τρόπους της επιείκειας. <Και θα αφαιρέσει ο Κύριος από τον Ισραήλ κεφάλι και ουρά, μεγάλο και μικρό σε μία ημέρα, τον πρεσβύτερο και εκείνους που προσωποληπτούν· αυτή είναι η αρχή (το κεφάλι)· και τον προφήτη, και αυτόν που διδάσκει τα άνομα· αυτός είναι η ουρά. Και εκείνοι που μακαρίζουν αυτόν τον λαό θα είναι πλάνοι, και τους πλανούν για να τους καταβροχθίσουν.> Λέγοντας ότι το χέρι εκείνου που πλήττει παραμένει υψωμένο, εξηγεί ξεκάθαρα ότι ποτέ δεν θα παύσει η θεία οργή εναντίον τους, και ποιος θα είναι κατά καιρούς ο τρόπος της τιμωρίας που θα τους επιβληθεί.

Αυτοί πλάνησαν τον λαό των Ιουδαίων και τον έκαναν να υψώσει υπερήφανα τον αυχένα κατά του Χριστού. Επειδή, λοιπόν, ακολουθούσαν και αυτοί τις γνώμες των ιερέων, οι οποίοι κατείχαν τη θέση της κεφαλής, τους ονόμασε ουρά. Διότι, όπως είπα, όταν το αντιλαμβανόμαστε ως ένα σώμα, η ουρά πάντοτε ακολουθεί την κεφαλή. Και επειδή τους ονόμασε προφήτες, δεν θα θεωρήσουμε ότι είναι άγιοι και αληθινοί. Διότι πρόσθεσε ότι διδάσκουν την ανομία. Πλην όμως λέμε το εξής: Υπήρχαν βέβαια στον Ισραήλ ψευδοπροφήτες κατά καιρούς, δηλαδή στις ίδιες εποχές που υπήρχαν οι αληθινοί προφήτες. Μετά όμως από τους χρόνους της αιχμαλωσίας, κανείς δεν θα μπορούσε να πει με βεβαιότητα ότι εμφανίστηκαν κάποιοι άλλοι παρόμοιοι με αυτούς, εκτός εάν κάποιος αναφέρεται σε εκείνους που μνημονεύει ο Γαμαλιήλ, ο οποίος ήταν νομοδιδάσκαλος και σεβαστός σε όλο τον λαό, σύμφωνα με τα γραφόμενα στις Πράξεις των Αγίων Αποστόλων.

όπως συνηθίζεται να ονομάζεται σύμφωνα με τη Γραφή. Αντί του «και αφαίρεσε ο Κύριος από τον Ισραήλ», ο μεν Ακύλας διατύπωσε «και θα εξολοθρεύσει ο Κύριος», ο δε Σύμμαχος «και θα εξολοθρεύσει πλήρως ο Κύριος», και ο Θεοδοτίων «και θα αφαιρέσει», χρησιμοποιώντας τον μέλλοντα χρόνο, υποδηλώνοντας ότι ο Θεός επρόκειτο να πράξει αυτά που προείπε «προτού συμβούν», στρέφοντας τους ακροατές σε μετάνοια, ώστε να μην υποστούν όσα τους απειλούσαν. Αναφέρει δε ότι «σε μία ημέρα» θα κάνει όλα τα προλεχθέντα να γίνουν απολύτως σαφή· δηλαδή σε έναν και τον αυτόν καιρό. Λέγοντας δε «κεφαλή και ουρά», υπαινίχθηκε το άλογο ζώο· διότι το να έχει «ουρά» δεν είναι χαρακτηριστικό του ανθρώπου, αλλά των άλογων ζώων, με τα οποία παρομοίασε τον λαό, ή με την «κεφαλή και την ουρά» εννοεί τον λογικό και τον άλογο, ή τον άρχοντα και τον έσχατο από τους αρχόμενους, το οποίο άλλωστε αποσαφήνισε λέγοντας: «μεγάλο και μικρό». Αντί δε του: «και εκείνους που θαυμάζουν τα πρόσωπα», ο Σύμμαχος το ερμήνευσε «και τον σεβαστό». Αυτός, λοιπόν, ο «σεβαστός» και ο «πρεσβύτης» είναι δυνατόν να αποτελούν την «κεφαλή», ενώ η «ουρά είναι ο προφήτης που διδάσκει άνομα πράγματα», ο οποίος είναι σαν το έσχατο μέλος ενός άλογου ζώου. Ο λόγος απειλεί ότι αυτοί «θα αφαιρεθούν» και θα εξολοθρευθούν την ίδια ακριβώς στιγμή. Όσο για εκείνους που λέγουν διαφορετικά πράγματα από αυτά και «μακαρίζουν τον λαό», αναφέρει ότι, όντας ψευδοπροφήτες, είναι πλάνοι, οι οποίοι τους «πλανούν, ώστε να τους καταπιούν», αποκομίζοντας από αυτούς κέρδη για τον εαυτό τους.

ΝΣΤʹ. Και γιατί να αναφέρω το καθένα χωριστά; Διότι εκείνος, επειδή δεν ζούσε για τον εαυτό του, αλλά για τον Χριστό και το κήρυγμα, και αφού σταύρωσε τον κόσμο για τον εαυτό του και σταυρώθηκε ο ίδιος ως προς τον κόσμο και τα ορατά πράγματα, τα θεωρεί όλα μικρά και κατώτερα της επιθυμίας του· έστω κι αν από την Ιερουσαλήμ και τα περίχωρά της μέχρι το Ιλλυρικό διέδωσε πλήρως το Ευαγγέλιο, έστω κι αν έφτασε μέχρι τον τρίτο ουρανό δι' αρπαγής, έστω κι αν έγινε θεατής του παραδείσου, έστω κι αν έγινε ακροατής ρημάτων ανέκφραστων σε εμάς. Αυτά χαρακτηρίζουν τον Παύλο, και όποιον είναι όμοιος με εκείνον στο πνεύμα. Εμείς όμως φοβόμαστε, συγκρινόμενοι με αυτούς, μήπως είμαστε σαν τους μωρούς άρχοντες της Τάνεως, ή σαν καταπιεστές πράκτορες, ή σαν αυτούς που μακαρίζουν τον λαό ψευδώς· και θα προσθέσω, μήπως μακαριζόμαστε και εμείς ψευδώς και ταράζουμε τον δρόμο των ποδιών σας· ή μήπως είμαστε εμπαίκτες που κυριαρχούν, ή νεαροί ηγέτες ατελείς στη φρόνηση, που δεν διαθέτουν ούτε καν ψωμί και ένδυμα για να καθοδηγούν κάποιους· ή προφήτες που διδάσκουν την ανομία, ή άρχοντες απειθείς, που είναι άξιοι να κακολογούνται μαζί με τα πατροπαράδοτά τους εξαιτίας της σκληρότητας της πείνας· ή ιερείς που απέχουν πάρα πολύ από το να μιλούν στην καρδιά της Ιερουσαλήμ. Όλα αυτά δικαίως τα ονειδίζει και τα καταμαρτυρεί ο Ησαΐας, ο οποίος καθαρίστηκε από το Σεραφείμ και τον αναμμένο άνθρακα.

«Θα αφαιρέσει ο Κύριος από την Ιερουσαλήμ το κεφάλι και την ουρά, τον μεγάλο και τον μικρό σε μία ημέρα, καθώς και εκείνους που προσωποληπτούν.» «Αλίμονο σε εκείνους που ράβουν μαξιλάρια κάτω από κάθε αγκώνα, και κατασκευάζουν καλύμματα για κάθε κεφάλι οποιασδήποτε ηλικίας, προκειμένου να διαστρέφουν ψυχές, όταν ξεστομίζετε σε λαό που σας εισακούει μάταια λόγια.» «Σε εξαπάτησαν και σε κατανίκησαν οι ειρηνικοί σου άνδρες· υπερίσχυσαν εναντίον σου στο ολίσθημα του ποδιού σου.» «Εκείνος που επιδεικνύει σοφία στα λόγια είναι μισητός, αυτός θα στερηθεί κάθε αναγκαίο αγαθό. Διότι δεν του δόθηκε χάρη από τον Κύριο.» «Αν προσπαθούσα ακόμη να αρέσω στους ανθρώπους, δεν θα ήμουν δούλος του Χριστού.» «Αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα, διότι θα κλάψετε.» «Αυτοί είναι γογγυστές, μεμψίμοιροι, που πορεύονται σύμφωνα με τις επιθυμίες τους, και το στόμα τους εκστομίζει υπεροπτικά λόγια· και κολακεύουν πρόσωπα για να αποκομίσουν όφελος.» Ας αποφύγουμε την κολακεία και τη θωπεία, και τον πονηρό και πολύτροπο χαρακτήρα της αλεπούς του Αρχιλόχου. Διότι τίποτα δεν είναι χειρότερο για όσους σκέπτονται ορθά από το να ζουν για τη δόξα, και να δίνουν προσοχή σε όσα αρέσουν στους πολλούς, και να μην καθιστούν τον ορθό λόγο κυβερνήτη της ζωής τους.