Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 9:17

Αλλά και μακαρίζουν τον λαό αυτόν, τον παραπλανούν και μέσω της απάτης τον εκμεταλλεύονται. Γι' αυτό τον λόγο, ο Κύριος δεν θα ευφρανθεί ούτε με τους νέους και τους ακμαίους που βρίσκονται ανάμεσά τους. Ούτε, εάν υπάρχει κάποιος ορφανός σε έναν τέτοιο λαό, ούτε εάν υπάρχει κάποια χήρα, πρόκειται να ελεηθεί.

Διότι το μεν ασθενές και αβοήθητο είναι άξιο ελέους, ενώ το δυνατό στην κακία και την πονηρία είναι άξιο αποστροφής και μίσους. — Έπειτα προσθέτει ότι ο θυμός του δεν έχει ακόμη υποχωρήσει, αλλά το χέρι του εξακολουθεί να επικρέμαται υψωμένο, εξαιτίας εκείνων που πλανούν και εκείνων που πλανώνται μέσα στον λαό, μεταξύ των οποίων όλοι είναι άνομοι και πονηροί και λαλούν άδικα. — Η απειλή, όμως, εμπεριέχει και κάποια υποδήλωση ευεργεσίας, ότι δηλαδή η ανομία θα κατακαεί σαν φωτιά.

Διότι έχει οικονομηθεί από τον αγαθό Δεσπότη, προς ευεργεσία των ανθρώπων, να παραδοθεί στον αφανισμό η ύλη που προετοιμάστηκε από την ανομία. Και, όπως λέει, σαν ξερό χόρτο θα καταβροχθιστεί από τη φωτιά, και θα κατακαεί μέσα στα δάση του δρυμού.

Διότι πώς να μην είναι άνομοι και γεμάτοι από κάθε πονηριά, εκείνοι που έσπευσαν να θανατώσουν αυτόν που καλεί στη ζωή, αυτόν που δεν γνώρισε αμαρτία, αν και ο νόμος λέει με σαφήνεια: «Αθώο και δίκαιο δεν θα σκοτώσεις;» Πώς κάθε γλώσσα των Ιουδαίων δεν μίλησε άδικα; Διότι κραύγαζαν εναντίον του Χριστού στον Πιλάτο λέγοντας: «Πάρε, πάρε, σταύρωσέ τον». Και, «Εάν δεν σκοτώσεις αυτόν, δεν είσαι φίλος του Καίσαρα». <Σε όλα αυτά ο θυμός δεν αποστράφηκε, αλλά το χέρι παραμένει υψωμένο. Και η ανομία θα καεί σαν φωτιά, και θα καταναλωθεί από τη φωτιά σαν ξερό αγριόχορτο· και θα αναφλεγεί μέσα στα δάση του δρυμού, και θα καταφάγει όλα τα περίχωρα των βουνών· εξαιτίας του θυμού της οργής του Κυρίου, όλη η γη κατακάηκε, και ο λαός θα είναι σαν να έχει καεί από φωτιά. Ο άνθρωπος δεν θα σπλαχνιστεί τον αδελφό του, αλλά θα στραφεί προς τα δεξιά, διότι θα πεινάσει, και θα φάει από τα αριστερά, και κανένας άνθρωπος δεν θα χορτάσει τρώγοντας τις σάρκες του δικού του βραχίονα. Διότι ο Μανασσής θα φάει τον Εφραίμ, και ο Εφραίμ τον Μανασσή· διότι μαζί θα πολιορκήσουν τον Ιούδα.> Ενώ η θεία οργή βρισκόταν ακόμη στο αποκορύφωμά της, και ήταν επικρεμάμενο το ίδιο το χέρι που επέφερε τη μάστιγα και τις τιμωρίες σε αυτούς, προσπαθεί να προαναγγείλει με σαφήνεια καθένα από αυτά που πρόκειται να συμβούν, καθιστώντας τους ακροατές πιο συνετούς μέσω του φόβου.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο ο Θεός προανήγγελλε τα δεινά, ώστε, από φόβο μήπως Τον παροργίσουν, να μην υποστούν τα κακά που προέρχονται από την οργή Του, αλλά μάλλον να κρατηθούν μακριά από τα δεινά. Η ανομία, λοιπόν, θα καεί σαν φωτιά. Και λέγοντας «ανομία» δεν εννοεί βέβαια την ίδια την έννοια του πράγματος· διότι θα ήταν ανόητο να το σκεφτεί ή να το πει κανείς αυτό· αλλά εννοεί εκείνους που έχουν βυθιστεί στις ανομίες και έχουν φτάσει πλέον σε τέτοιο σημείο διαστροφής των τρόπων τους, ώστε να μην πρέπει πια να ονομάζονται άνομοι, αλλά μάλλον η ίδια η ανομία. Αυτοί επομένως, λέγει, θα καούν σαν φωτιά, δηλαδή, οι ίδιοι θα γίνουν φωτιά εναντίον του εαυτού τους. Διότι δεν θα φέρει κάποιος άλλος τη φλόγα σε αυτούς, αλλά θα αρκέσουν οι ίδιοι ο ένας για τον άλλον για αυτόν τον σκοπό. Θα καούν δε σαν την ξερή αγριάδα και σαν τα δάση των δρυμών. Διότι οι φλόγες πάντοτε μαίνονται, όταν πέσουν σε εύφλεκτη ύλη, και τέτοια εννοώ την ξερή αγριάδα και τα ξύλα μέσα στους δρυμούς. Εγώ δε νομίζω ότι ο προφητικός λόγος θέλει να μας δηλώσει τα εξής με αυτά τα λόγια: Όταν δηλαδή ο Ουεσπασιανός και ο Τίτος, όπως ήδη προείπα, λεηλατούσαν την Ιουδαία και πολιορκούσαν τις πόλεις της, υπήρχε τεράστια ταραχή στην καθεμία. Αφενός επειδή ο λιμός τους εξαντλούσε, αφετέρου επειδή οι στασιαστές σε κάθε πόλη λεηλατούσαν σπίτια και επιτίθονταν σε αυτούς που φαίνονταν πιο επιφανείς, με αποτέλεσμα τα εγκλήματα των ίδιων των κατοίκων να γίνουν πιο ανυπόφορα από τον εξωτερικό πόλεμο.

Αυτά εξιστορεί με σαφήνεια ο Ιώσηπος. Επομένως, λέει ότι θα κατακαούν στα δάση του δρυμού, ονομάζοντας, νομίζω, ξερή αγριάδα και δάση δρυμού το αγελαίο πλήθος. Διότι οι ομάδες του λαού διαιρούνταν μεταξύ τους σε διχόνοιες και εξεγέρσεις. Το ότι μάλιστα το κακό θα αγγίξει και αυτούς που θεωρούνται σπουδαίοι, το δηλώνει επιπρόσθετα λέγοντας: Και θα καταφάει τα πάντα γύρω από τα βουνά. Ονομάζει βουνά, νομίζω, αυτούς που βρίσκονται πάνω από τους άλλους και εξέχουν, είτε κατά τη δόξα, είτε κατά τον πλούτο, είτε με οποιονδήποτε άλλον τρόπο.

Γι' αυτόν τον λόγο τούς επιβάλλει τις εξής απειλές: 〈«για τούτο ο Κύριος δεν θα ευφρανθεί για τους νέους τους και δεν θα ελεήσει τα ορφανά 〈και τις χήρες τους〉»〉 και τα εξής. ⌜Αυτά ο Θεός, ως αγαθός γεωργός των ψυχών, απειλεί να τα πράξει, προκειμένου η 〈ανομία〉 που υπάρχει μέσα τους να αφανιστεί, όπως καταναλίσκεται 〈από τη φωτιά〉 ένα φυτό που βλασταίνει ανεξέλεγκτα,⌝ πράγμα που ακριβώς υποδηλώνει λέγοντας: 〈«και η ανομία θα καεί σαν φωτιά και σαν ξερή αγριάδα θα καταναλωθεί από το πυρ· και θα καεί όπως στα δάση του δρυμού, και θα καταφάει τα πάντα γύρω από τα βουνά»〉. ⌜Διότι σύμφωνα με αυτά τα παραδείγματα, λέει, η οργή του Θεού, αφού πλήξει τους προαναφερθέντες, θα προκαλέσει μεγάλη σύγχυση σε αυτούς, ώστε να επαναστατήσει 〈αδελφός εναντίον αδελφού〉 και κανείς να μην λυπηθεί τον πλησίον του, αλλά όλοι να συμπεριφέρονται μεταξύ τους ως εχθροί και πολέμιοι. Και σε τέτοιο σημείο θα φτάσει η αναφλεγόμενη μεταξύ τους διχόνοια και ο εμφύλιος πόλεμος, ώστε ακόμη και οι δύο φυλές, του 〈Εφραίμ〉 και του 〈Μανασσή〉, οι οποίες προέρχονται από έναν πατέρα, τον Ιωσήφ, και βρίσκονται υπό την ίδια βασιλεία, κατοικώντας σε μία και την αυτή πόλη, τη Σαμάρεια, να επαναστατήσουν η μία εναντίον της άλλης και να καταφάγουν 〈τους βραχίονες〉 η μία της άλλης, χωρίς πλέον να ασχολούνται με τον πόλεμο εναντίον του Ιούδα ούτε με την πολιορκία της Ιερουσαλήμ, αλλά, έχοντας ακονίσει τα ξίφη τους εναντίον των ίδιων τους των εαυτών, να αλληλοεξοντωθούν.⌝ Και αυτά θα τους συμβούν από την οργή του Θεού, η οποία δεν θα περιοριστεί σε αυτά, αλλά πρόκειται να τους επιφέρει και άλλα επιπλέον αυτών, όπως ακριβώς ‹στην περίπτωση του όφεως και της γυναίκας› απείλησε ο Θεός ότι ‹θα θέσει έχθρα μεταξύ αυτής και αυτού›, με την έχθρα όμως να αποβαίνει προς το καλό και το συμφέρον.