Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 1:5

Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει· και αυτός που αναζητά βρίσκει· και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί· και πάλι σε άλλο σημείο: Εάν δε κάποιος από εσάς υστερεί σε σοφία, ας τη ζητήσει από τον Θεό, ο οποίος δίδει σε όλους απλόχερα και δεν ονειδίζει, και θα του δοθεί· ας ζητά όμως με πίστη, χωρίς να αμφιβάλλει καθόλου.

Γι' αυτό λοιπόν, η δυσκολία αυτή καμιά φορά ωθεί τον νου στον δισταγμό. Τρέμω δε περισσότερο από όλα τα άλλα, κυρίως τον λόγο περί της πίστεως, καίτοι αυτός αποτελεί το κεφάλαιο της ελπίδας που υπάρχει μέσα μας. Α. Ναι, λοιπόν, θα έλεγα ότι λες αλήθεια. Πλην όμως, είναι σε όλους σαφές ότι το να αποκτήσει κανείς κάποιο από τα άνωθεν και θεόσδοτα αγαθά, δεν θα μπορούσε, νομίζω, να το καταφέρει χωρίς ιδρώτα. Διότι τα πολύ υπερφυή και εκείνα που έχουν υψηλή δόξα, δεν είναι εύκολα προσβάσιμα σε όσους το θέλουν, αλλά είναι δύσκολο να κατακτηθούν, είναι δυσκολοαπόκτητα και ανηφορικά· και τι άλλο δεν έχουν που να προκαλεί δυσχέρεια και κόπο; Β. Τότε τι θα μπορούσαν να κάνουν εκείνοι που έχουν μεν την έφεση και την προθυμία για αυτά τα άριστα και πάγκαλα ευρήματα, αλλά η επίτευξή τους είναι εξαιρετικά δυσπρόσιτη; Α. Τι άλλο νομίζεις ότι πρέπει να κάνουν παρά να υπακούσουν στα λόγια των αγίων, οι οποίοι διακηρύσσουν πολύ καλά το «Εάν κάποιος από εσάς υπολείπεται σε σοφία, ας ζητήσει από τον Θεό που δίνει σε όλους απλόχερα και χωρίς να ονειδίζει, και θα του δοθεί;» Διότι, βεβαίως, με το θείο και νοητό φως καταυγάζονται όσα έχουν ανάγκη φωτός, και μέσω της Σοφίας καθίστανται σοφά όσα στερούνται συνέσεως και σοφίας. Φως δε και σοφία θα μπορούσε να νοηθεί ο Χριστός, «ο οποίος έλαμψε στις καρδιές μας, προς φωτισμό της γνώσεώς του.»

Επειδή όμως είναι πολλές και ο χρόνος της ώρας πλέον περιορίζεται σε λίγο, άκουσε τώρα λίγες, τις κυριότερες, όσο είναι δυνατόν. Παίρνοντας δε τις αφορμές, γίνε φιλόπονος και αναζήτησε όσες λείπουν. Διότι ας μην είναι το χέρι σου απλωμένο μόνο για να παίρνει, αλλά να είναι έτοιμο και για να εργάζεται. Τα πάντα τα χαρίζει ο Θεός. Διότι εάν κάποιος από εσάς υστερεί σε σοφία, ας ζητά από τον Θεό που τη δίνει και θα τη λάβει. Είθε Εκείνος, με τις δικές σας προσευχές, να παράσχει και σε εμάς που ομιλούμε τη δυνατότητα να μιλήσουμε, και σε εσάς που ακούτε τη δυνατότητα να πιστέψετε.

Διότι δεν εκλείπουν από αυτόν τα αγαθά· σε όλους χορηγεί πρόθυμα, σύμφωνα με την αποστολική φωνή: να ζητάτε από τον Θεό, ο οποίος δίνει σε όλους απλόχερα και χωρίς να ονειδίζει. Κάθεσαι στο λιμάνι; Να προσέχεις τα κύματα, ώστε, αν έλθει ξαφνικά η τρικυμία, να μην παρασυρθείς στα βάθη της θάλασσας, και τότε με αναστεναγμό αρχίσεις να λες: ήλθα στα βάθη της θάλασσας και η καταιγίδα με καταπόντισε.

Διότι, ενώ έφτασε ο καιρός της αιώνιας βασιλείας και ήλθε στον κόσμο ο Θεός που τη δίνει, πώς, αν πράγματι επιθυμούν την ανακαίνιση του νου, δεν προσέρχονται σε Αυτόν μέσω της προσευχής για να λάβουν το αρχαίο αξίωμα της ελευθερίας, αλλά τρέχουν σε εκείνους που δεν μπόρεσαν να ελευθερώσουν ούτε καν τον εαυτό τους, και μάλιστα όταν ο αδελφόθεος διακηρύσσει ξεκάθαρα: «Εάν σε κάποιον λείπει η σοφία, ας την ζητήσει από τον Θεό που τη δίνει και θα τη λάβει»; Και πώς η γνώση που προέρχεται από την έξω σοφία εξορίζει από την ψυχή κάθε κακία σαν να γεννιέται αυτή από την άγνοια, τη στιγμή που ούτε η ίδια η γνώση από την ευαγγελική διδασκαλία δεν μπορεί να το κάνει αυτό από μόνη της; «Διότι δεν θα σωθούν οι ακροατές του νόμου», λέει ο Παύλος, «αλλά οι τηρητές του», και για εκείνον που γνώρισε το θέλημα του Θεού και δεν το έκανε πράξη, «θα δαρεί», λέει ο Κύριος, «πολύ», και μάλιστα περισσότερο από εκείνον που δεν το γνώριζε. Βλέπεις ότι σε κανέναν δεν ωφελεί η γνώση από μόνη της; Και τι λέω για τη γνώση σχετικά με το τι πρέπει να πράττουμε ή για τον ορατό κόσμο ή τον αόρατο; Ούτε η ίδια η γνώση του Θεού που τα δημιούργησε δεν θα μπορέσει να ωφελήσει κάποιον από μόνη της. «Διότι ποιο το όφελος των δογμάτων, όταν απουσιάζει ο θεοφιλής βίος, τον οποίο ήλθε να φυτέψει στη γη ο Κύριος;», λέει ο χρυσούς θεολόγος Ιωάννης. Μάλλον δε, όχι μόνο δεν υπάρχει όφελος από αυτήν, αλλά προκαλείται και μέγιστη βλάβη, την οποία έπαθαν και αυτοί από τους οποίους άκουσες τα λόγια που μου ανέφερες.

Ε΄. Του ιδίου προς τον Κωνσταντίνο. Αν ο ευλογημένος μου δεσπότης ευφραίνεται αληθινά μέσω των επιστολών σαν να συναντιέται μαζί μου ενώπιος ενωπίω, όπως έγραψε, είναι φανερό ότι ευφραίνεται πάντως επειδή αποδέχεται τα λόγια μου. Αποδοχή όμως των λόγων είναι η σύμφωνη προς τους λόγους διάθεση αυτού που αποδέχεται τους λόγους. Και ακριβής απόδειξη αυτής της διάθεσης είναι η εφαρμογή στην πράξη της δύναμης που ενυπάρχει στους λόγους. Επομένως, ας μου δώσει ο Δεσπότης μου ως την πιο αξιόπιστη εγγύηση για την προτροπή του να μιλώ, την προθυμία του στο να εφαρμόζει αυτά που λέγονται· και ποτέ δεν θα εμποδίσω, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, τα χείλη μου από το να του λέω εκείνα που μπορούν να ωφελήσουν και αυτόν και εμένα και άλλους· στον βαθμό που είμαι σε θέση να υποδεχθώ τη χάρη της συνετής κατανόησης και της ευσεβούς έκφρασης όσων κατανοήθηκαν, από τον Θεό, ο οποίος δωρίζει σε όλους απλόχερα και δεν ονειδίζει.

Και τα φάρμακα της σωτηρίας είναι φανερά· και αφού είστε υγιείς, να γίνεστε ακόμη πιο υγιείς εν Κυρίω. «Εάν δε κάποιος από εσάς υστερεί σε σοφία, όπως αναφωνεί ο Αδελφόθεος, ας την ζητά από τον Θεό που τη δίνει σε όλους απλόχερα και χωρίς να ονειδίζει, και θα του δοθεί· ας ζητά όμως με πίστη, χωρίς να αμφιβάλλει καθόλου· διότι αυτός που αμφιβάλλει μοιάζει με το κύμα της θάλασσας που το παρασέρνει και το χτυπά ο άνεμος. Διότι ας μην νομίζει ο άνθρωπος εκείνος ότι θα λάβει κάτι από τον Κύριο· επειδή ο δίγνωμος άνδρας είναι ασταθής σε όλους τους δρόμους του.» Επομένως, ας μην είμαστε δίγνωμοι, ούτε να διστάζουμε στις δεήσεις μας· αλλά με ευχαριστία και ειλικρινή πίστη ας απευθύνουμε τα αιτήματά μας προς τον Θεό, και οπωσδήποτε θα επιτύχουμε αυτά που ποθούμε· και το αλλότριο πυρ θα σβήσει, και οι εχθρικοί λογισμοί θα τραπούν σε φυγή, και με τη βοήθεια του Θεού θα ολοκληρωθεί το προκείμενο σε εμάς μαρτύριο της υποταγής. Θέλω δε να γνωρίζετε, αδελφοί, ότι το ταμείο μας δεν έχει πολλές εισφορές, και προκύπτουν έξοδα ενώ δεν υπάρχουν έσοδα· και μάλιστα τώρα, που εξέλιπε και ο οίνος, εξαιτίας του οποίου και κλονίζεστε οι ασθενέστεροι· αλλά να έχετε θάρρος, ο Κύριος έκανε ταχεία την επίσκεψή Του χορηγώντας τον καρπό του σίτου και του οίνου και των άλλων αναγκών, και θα συνεχίσει να το κάνει, εάν προσηλωνόμαστε σε Αυτόν ολοκληρωτικά· και αν πράττουμε τα αρεστά σε Αυτόν, χωρίς να μετεωριζόμαστε και να απομακρυνόμαστε από την πεποίθησή μας σε Αυτόν· διότι ο Ίδιος έχει πει: «Δεν θα σε αφήσω, ούτε πρόκειται να σε εγκαταλείψω.»