Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 2:16

«Διότι, εάν αδελφός ή αδελφή ανάμεσά σας είναι γυμνοί και στερούνται την καθημερινή τροφή, και κάποιος από εσάς τους πει: 'Πηγαίνετε εν ειρήνη, θερμαινόσαστε και χορταίνετε', χωρίς όμως να τους δώσετε τα αναγκαία για το σώμα, ποιο είναι το όφελος;» Ή μήπως δεν γνωρίζεις, και αδυνατείς να κατανοήσεις, ότι αρμόζει στους πιστούς να υπακούουν αμελλητί στους θείους νόμους; Διότι, σε έναν βάρβαρο, ο οποίος έχει εξοριστεί από χώρες και πόλεις και στερείται παντελώς τα δικά μας ήθη και τους νόμους, νομίζω πως κανείς δεν θα του προσήπτε δικαίως την κατηγορία της παρανομίας, αν βέβαια διαθέτει σωφροσύνη· αντίθετα, εύλογα και καθόλου άσκοπα, θα κατηγορούσε εκείνους που έχουν ανατραφεί σε πόλεις και με νόμους, εάν τυχόν συνέβαινε να παρεκκλίνουν από το πρέπον. Επομένως, για εκείνους μεν που δεν έχει ακόμη τεθεί ζήτημα λογοδοσίας, και το πράγμα είναι ομολογουμένως επισφαλές, θα είναι ωστόσο δυνατό να αποσείσουν τις αιτίες των κατηγοριών, προβάλλοντας τη διόλου απίθανη δικαιολογία ότι δεν έχουν διαπαιδαγωγηθεί με τους θείους νόμους. Για εκείνους όμως που επέλεξαν να πιστεύουν, η απείθεια και η αχαλίνωτη συμπεριφορά δεν είναι επ' ουδενί ανυπαίτια. Και το να απαρνηθεί κανείς τη δουλεία στον Θεό, αποτινάσσοντας τον θείο ζυγό, πώς να μην είναι πάρα πολύ ολέθριο; Επομένως, ας συζευχθούν με την πίστη και τα καυχήματα που προέρχονται από τα έργα· και, όπως λέει ο Σωτήρας: «Ας γίνουμε οικτίρμονες, όπως και ο ουράνιος Πατέρας σας είναι οικτίρμων. —Διότι η κρίση θα είναι ανελέητη για εκείνον που δεν έδειξε έλεος, και το έλεος θριαμβεύει έναντι της κρίσης».

«Ο χρυσός και ο άργυρός σας έχουν σκουριάσει, και η σκουριά τους θα αποτελέσει μαρτυρία εναντίον σας και θα καταφάγει τις σάρκες σας. Σαν φωτιά μαζέψατε θησαυρούς για την έσχατη ημέρα.» «Η κρίση θα είναι ανηλεής για εκείνον που δεν έδειξε έλεος. Εάν ένας αδελφός ή μία αδελφή είναι γυμνοί και στερούνται την καθημερινή τροφή, και κάποιος από εσάς τους πει: "Πηγαίνετε εν ειρήνη, να ζεσταίνεστε και να χορταίνετε", αλλά δεν τους δώσετε τα αναγκαία για το σώμα, ποιο είναι το όφελος;» «Ο Κύριος γνωρίζει να λυτρώνει τους ευσεβείς από τους πειρασμούς, και να διατηρεί τους αδίκους για να τιμωρούνται την ημέρα της κρίσεως.» «Όποιος έχει τα αγαθά αυτού του κόσμου, και βλέπει τον αδελφό του να έχει ανάγκη, και κλείσει τα σπλάχνα του απέναντί του, πώς μένει μέσα του η αγάπη του Θεού;» Άκουσε, άνθρωπε, τον Σολομώντα: Μην πεις, «Φύγε και έλα ξανά, και αύριο θα σου δώσω». Διότι δεν γνωρίζεις τι θα φέρει η αυριανή ημέρα. Πόσο σπουδαία παραγγέλματα περιφρονείς! Και είσαι σκυθρωπός και απρόσιτος, αποφεύγοντας τις συναναστροφές, μήπως και αναγκαστείς να δώσεις από τα χέρια σου έστω και το ελάχιστο. Μία φράση μόνο γνωρίζεις: «Δεν έχω, ούτε θα δώσω· διότι είμαι φτωχός». Είσαι όντως φτωχός και στερημένος από κάθε αγαθό· φτωχός από αγάπη, φτωχός από φιλανθρωπία, φτωχός από πίστη στον Θεό, φτωχός από την αιώνια ελπίδα. Κάνε τους αδελφούς σου συμμέτοχους σε όσα προορίζονται για τον σκόρο. Αυτό που αύριο πρόκειται να σαπίσει, μοίρασέ το σήμερα σε εκείνους που το έχουν ανάγκη. Αποτελεί το χειρότερο είδος πλεονεξίας να μη μοιράζεις στους απόρους τίποτα από τα φθαρτά αγαθά.

Ο δε Αδελφόθεος στο δεύτερο κεφάλαιο της Επιστολής του λέει: «Ποιο είναι το όφελος, αδελφοί μου, εάν λέει κάποιος ότι έχει πίστη, αλλά δεν έχει έργα; Μήπως μπορεί η πίστη να τον σώσει; Εάν κάποιος αδελφός ή αδελφή είναι γυμνοί και στερούνται την καθημερινή τροφή, και τους πει κάποιος από εσάς, πηγαίνετε εν ειρήνη, ζεσταθείτε και χορτάστε, αλλά δεν τους δώσετε τα αναγκαία για το σώμα, ποιο είναι το όφελος; Έτσι και η πίστη, εάν δεν έχει έργα, είναι από μόνη της νεκρή. Αλλά θα πει κάποιος, εσύ έχεις πίστη, και εγώ έχω έργα· δείξε μου την πίστη σου από τα έργα σου, και εγώ θα σου δείξω την πίστη μου από τα έργα μου. Εσύ πιστεύεις ότι ο Θεός είναι ένας; Καλά κάνεις· και τα δαιμόνια το πιστεύουν και φρίττουν. Θέλεις όμως να μάθεις, ω άνθρωπε κενέ, ότι η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή; Ο Αβραάμ ο πατέρας μας δεν δικαιώθηκε από τα έργα, όταν πρόσφερε τον Ισαάκ τον Υιό του πάνω στο θυσιαστήριο; Βλέπεις ότι η πίστη συνεργούσε με τα έργα του, και μέσα από τα έργα τελειοποιήθηκε η πίστη; Και εκπληρώθηκε η Γραφή που λέει, πίστεψε ο Αβραάμ στον Θεό, και του υπολογίστηκε ως δικαιοσύνη· και ονομάστηκε φίλος του Θεού. Βλέπετε, λοιπόν, ότι ο άνθρωπος δικαιώνεται από τα έργα, και όχι μόνο από την πίστη. Διότι, όπως ακριβώς το σώμα χωρίς πνεύμα είναι νεκρό, έτσι και η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή».

Γι' αυτό και εγώ έκρινα δίκαιο να μη μιλήσω σήμερα από τον εαυτό μου προς την αγάπη σας, αλλά από όσα εκείνοι διδάσκουν θεόπνευστα, να παρουσιάσω ενώπιόν σας λίγα από τα πολλά προς υπενθύμισή σας. Από αυτά, πρώτος συμβουλεύει ο θείος και αδελφόθεος Ιάκωβος: «Ποιο είναι το όφελος, αδελφοί μου», λέει, «εάν κάποιος λέει ότι έχει πίστη, αλλά δεν έχει έργα; Μήπως μπορεί η πίστη να τον σώσει; Αλλά θα πει κάποιος: εσύ έχεις πίστη και εγώ έχω έργα. Δείξε μου την πίστη σου από τα έργα σου, και εγώ θα σου δείξω την πίστη μου από τα έργα μου. Εσύ πιστεύεις ότι ο Θεός είναι ένας· καλά κάνεις. Και τα δαιμόνια πιστεύουν και φρίττουν. Θέλεις να μάθεις, ώ άνθρωπε κενέ, ότι η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή;». Μάθε ότι «ο Αβραάμ ο πατέρας μας δικαιώθηκε από τα έργα, όταν προσέφερε τον γιο του Ισαάκ στο θυσιαστήριο. Βλέπεις ότι η πίστη ολοκληρώθηκε από τα έργα;». «Βλέπετε ότι ο άνθρωπος δικαιώνεται από τα έργα και όχι από την πίστη» μόνο; «Γι' αυτό, αφού περιζωστείτε τις οσφύες της διανοίας σας» με νήψη, λέει ο θείος Πέτρος, «στηρίξτε την τέλεια ελπίδα σας στη χάρη που σας προσφέρεται με την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού, ως τέκνα υπακοής, μη συμμορφούμενοι με τις προηγούμενες επιθυμίες της εποχής της άγνοιάς σας, αλλά σύμφωνα με τον Άγιο που σας κάλεσε, γίνετε και εσείς άγιοι σε όλη τη διαγωγή σας, διότι είναι γραμμένο: να γίνετε άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος».