Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 2:17

Έτσι και η πίστη, εάν δεν έχει έργα, είναι νεκρή καθ' εαυτήν. Αλλά θα πει κάποιος: Εσύ έχεις πίστη, και εγώ έχω έργα· δείξε μου την πίστη σου από τα έργα σου, και εγώ θα σου δείξω από τα έργα μου την πίστη μου. Εσύ πιστεύεις ότι ο Θεός είναι ένας· καλά κάνεις· και τα δαιμόνια πιστεύουν, και φρίττουν.

Ο δε Αδελφόθεος στο δεύτερο κεφάλαιο της Επιστολής του λέει: «Ποιο είναι το όφελος, αδελφοί μου, εάν λέει κάποιος ότι έχει πίστη, αλλά δεν έχει έργα; Μήπως μπορεί η πίστη να τον σώσει; Εάν κάποιος αδελφός ή αδελφή είναι γυμνοί και στερούνται την καθημερινή τροφή, και τους πει κάποιος από εσάς, πηγαίνετε εν ειρήνη, ζεσταθείτε και χορτάστε, αλλά δεν τους δώσετε τα αναγκαία για το σώμα, ποιο είναι το όφελος; Έτσι και η πίστη, εάν δεν έχει έργα, είναι από μόνη της νεκρή. Αλλά θα πει κάποιος, εσύ έχεις πίστη, και εγώ έχω έργα· δείξε μου την πίστη σου από τα έργα σου, και εγώ θα σου δείξω την πίστη μου από τα έργα μου. Εσύ πιστεύεις ότι ο Θεός είναι ένας; Καλά κάνεις· και τα δαιμόνια το πιστεύουν και φρίττουν. Θέλεις όμως να μάθεις, ω άνθρωπε κενέ, ότι η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή; Ο Αβραάμ ο πατέρας μας δεν δικαιώθηκε από τα έργα, όταν πρόσφερε τον Ισαάκ τον Υιό του πάνω στο θυσιαστήριο; Βλέπεις ότι η πίστη συνεργούσε με τα έργα του, και μέσα από τα έργα τελειοποιήθηκε η πίστη; Και εκπληρώθηκε η Γραφή που λέει, πίστεψε ο Αβραάμ στον Θεό, και του υπολογίστηκε ως δικαιοσύνη· και ονομάστηκε φίλος του Θεού. Βλέπετε, λοιπόν, ότι ο άνθρωπος δικαιώνεται από τα έργα, και όχι μόνο από την πίστη. Διότι, όπως ακριβώς το σώμα χωρίς πνεύμα είναι νεκρό, έτσι και η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή».

λδʹ. Αλλά ίσως πει κάποιος ότι: «Έχω την πίστη, και μου αρκεί η πίστη σε Αυτόν για τη σωτηρία». Αλλά του αντιλέγει ο Ιάκωβος, λέγοντας ότι: «Και τα δαιμόνια πιστεύουν, και φρίττουν». Και πάλι: «Η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή από μόνη της· όπως ακριβώς και τα έργα χωρίς την πίστη». Πώς όμως πιστεύουμε σε Αυτόν, ή Τον εμπιστευόμαστε για τα μελλοντικά, εμείς που δεν Τον εμπιστευόμαστε για τα πρόσκαιρα και τα παρόντα, και γι' αυτό τον λόγο συμφυρόμαστε με τα υλικά, και ζούμε σαρκικά, και στρατευόμαστε εναντίον του Πνεύματος; Εκείνοι όμως που πίστεψαν αληθινά στον Χριστό και Τον εγκατέστησαν ολόκληρο μέσα τους μέσω των εντολών, έλεγαν τα εξής: «Ζω δε, όχι πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός».

Γι' αυτό και εγώ έκρινα δίκαιο να μη μιλήσω σήμερα από τον εαυτό μου προς την αγάπη σας, αλλά από όσα εκείνοι διδάσκουν θεόπνευστα, να παρουσιάσω ενώπιόν σας λίγα από τα πολλά προς υπενθύμισή σας. Από αυτά, πρώτος συμβουλεύει ο θείος και αδελφόθεος Ιάκωβος: «Ποιο είναι το όφελος, αδελφοί μου», λέει, «εάν κάποιος λέει ότι έχει πίστη, αλλά δεν έχει έργα; Μήπως μπορεί η πίστη να τον σώσει; Αλλά θα πει κάποιος: εσύ έχεις πίστη και εγώ έχω έργα. Δείξε μου την πίστη σου από τα έργα σου, και εγώ θα σου δείξω την πίστη μου από τα έργα μου. Εσύ πιστεύεις ότι ο Θεός είναι ένας· καλά κάνεις. Και τα δαιμόνια πιστεύουν και φρίττουν. Θέλεις να μάθεις, ώ άνθρωπε κενέ, ότι η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή;». Μάθε ότι «ο Αβραάμ ο πατέρας μας δικαιώθηκε από τα έργα, όταν προσέφερε τον γιο του Ισαάκ στο θυσιαστήριο. Βλέπεις ότι η πίστη ολοκληρώθηκε από τα έργα;». «Βλέπετε ότι ο άνθρωπος δικαιώνεται από τα έργα και όχι από την πίστη» μόνο; «Γι' αυτό, αφού περιζωστείτε τις οσφύες της διανοίας σας» με νήψη, λέει ο θείος Πέτρος, «στηρίξτε την τέλεια ελπίδα σας στη χάρη που σας προσφέρεται με την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού, ως τέκνα υπακοής, μη συμμορφούμενοι με τις προηγούμενες επιθυμίες της εποχής της άγνοιάς σας, αλλά σύμφωνα με τον Άγιο που σας κάλεσε, γίνετε και εσείς άγιοι σε όλη τη διαγωγή σας, διότι είναι γραμμένο: να γίνετε άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος».

Διότι πώς θα μπορούσαμε να Τον πλησιάσουμε, αν δεν φέρνουμε μαζί μας την αφθαρσία της ψυχής και δεν κατέχουμε την αγνεία του σώματος; Ή πώς θα Τον προσεγγίζαμε, αν δεν διαθέτουμε την ευωδία των πράξεων, η οποία γνωρίζει πώς να Τον ευαρεστεί και να Τον ευφραίνει; Επειδή η δυσωδία των πράξεων Τού είναι εξαιρετικά εχθρική. Φοβάμαι δε και με διακατέχει τρόμος μήπως, αν και έχουμε ορθόδοξη πίστη, φανούμε ότι σφάλλουμε ως προς αυτήν, αφήνοντάς την να παραμένει μεμονωμένη, χωρίζοντάς την από τη σύζευξη με τις πράξεις και καθιστώντας την ορφανή από τα καλά έργα. Διότι, εάν η πίστη νεκρώνεται, σύμφωνα με τον αδελφόθεο Ιάκωβο, ο οποίος υπήρξε ποιμένας αυτού του ποιμνίου, όταν στερείται την ευπραγία των ευωδών έργων, πώς εμείς θα προχωρήσουμε σωστά, αν δεν στερεώνουμε την πίστη με τις πράξεις και δεν εξοπλίζουμε τα νώτα της αγαθοεργίας με ελαφρύτατο φτερό; Γι' αυτό παρακαλώ, πολυαγαπημένοι, ας ενώσουμε τις πράξεις με την πίστη και ας μην την αποστερήσουμε καθόλου από τα συνοδευτικά της έργα, ώστε, όπως ακριβώς σταθήκαμε ισχυροί στην πίστη και με τη χάρη του Θεού δεν υποστήκαμε καμία βλάβη σε αυτήν, έτσι να κραταιωθούμε και με τα αγαθά έργα, και να ευφραίνουμε με πίστη και με έργα τον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος πάντοτε χαίρεται με τα καλά έργα, και να πλουτίζουμε από την εξαιρετικά φιλάνθρωπη εύνοιά Του.