Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 3:14

Σε κατέστησαν ηγούμενο; Γίνε άνθρωπος της ειρήνης, για να σου ανοιχτούν οι πύλες της βασιλείας των ουρανών και να εισέλθεις μαζί με εκείνους που ειρηνοποιούν. Διότι λέει το Άγιο Πνεύμα: ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει ο λαός. Και ποιος λαός; Εκείνος που φυλάσσει τη δικαιοσύνη και φυλάσσει την αλήθεια· που υπερασπίζεται την αλήθεια και φυλάσσει την ειρήνη. Γι' αυτό έλεγε κάποιος από τους Αγίους: ας γίνει ειρήνη και δικαιοσύνη στις ημέρες μου. Άκουγε δε και τον άγιο Ιάκωβο που λέει: ποιος είναι σοφός και συνετός ανάμεσά σας; Ας δείξει από την καλή του αναστροφή τα έργα του με πραότητα σοφίας. Εάν όμως έχετε πικρό φθόνο και εριστικότητα στην καρδιά σας, μην καυχάστε και μην ψεύδεστε εναντίον της αλήθειας· δεν είναι αυτή η σοφία που κατεβαίνει άνωθεν, αλλά είναι επίγεια, ψυχική, δαιμονιώδης. Διότι όπου υπάρχει φθόνος και εριστικότητα, εκεί υπάρχει ακαταστασία και κάθε φαύλο πράγμα. Η δε άνωθεν σοφία πρώτα μεν είναι αγνή, έπειτα ειρηνική, επιεικής, ευπειθής, γεμάτη έλεος και αγαθούς καρπούς, αμερόληπτη και ανυπόκριτη. Και ο καρπός της δικαιοσύνης σπέρνεται με ειρήνη από εκείνους που κάνουν την ειρήνη. Είθε να σας δώσει ο Κύριος την ομόνοια σύμφωνα με το θέλημά Του. Προσευχηθείτε δε και για εμένα τον οικτρό, παρακαλώ, ώστε να φωτίσει ο Κύριος το σκοτισμένο μου μάτι. Διότι δική Του είναι η βασιλεία και η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

«Διότι, επειδή κατά τη σοφία του Θεού ο κόσμος δεν γνώρισε τον Θεό διά της σοφίας, ευδόκησε ο Θεός διά της μωρίας του κηρύγματος να σώσει αυτούς που πιστεύουν.» «Εάν έχετε πικρό ζήλο και εριθεία στην καρδιά σας, μην κατακαυχάστε και μην ψεύδεστε απέναντι στην αλήθεια.»

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΚΒ΄ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΦΡΟΝΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΟΖΥΓΟΥ ΤΗΣ, ΤΗΣ ΣΩΦΡΟΣΥΝΗΣ Ευλόγησον, πάτερ. Αδελφοί και πατέρες, μετά τη σωφροσύνη για την οποία μιλήσαμε προηγουμένως, τα επόμενα αφορούν τη φρόνηση, για την οποία βιαζόμαστε να μιλήσουμε τώρα, καθώς η φρόνηση των πάντων, η σοφία, θα με συνετίσει· διότι χωρίς τη φρόνηση, τίποτα δεν είναι συνετό, ούτε η γνώση, ούτε ο λόγος, ούτε η πράξη, ούτε κανένα άλλο από τα όντα απολύτως. Διότι η φρόνηση είναι θείο δώρο και μία από τις τέσσερις δωρεές της σοφίας. Όμως, δεν είναι κάθε φρόνηση αγαθή, ούτε κάθε σοφία ωφέλιμη, αλλά υπάρχει και φρόνιμος στην πονηρία και σοφός στην κακία. Διότι λέγεται ότι και ο σατανάς είναι πονηρός και πολυμήχανος και σοφός στην κακία, και τέτοιου είδους φρόνηση και σοφία που βρίσκεται στους ανθρώπους δεν προέρχεται από τον Θεό. «Ποιος είναι σοφός και συνετός ανάμεσά σας;», λέει ο αδελφόθεος· «ας δείξει από την καλή του διαγωγή τα έργα του με την πραότητα της σοφίας. Αν όμως έχετε πικρό φθόνο και εριστικότητα στην καρδιά σας, μην κατακαυχάστε και μην ψεύδεστε εις βάρος της αλήθειας. Αυτή η σοφία δεν κατέρχεται άνωθεν, αλλά είναι επίγεια, σαρκική, δαιμονιώδης· διότι όπου υπάρχει φθόνος και εριστικότητα, εκεί υπάρχει ακαταστασία και κάθε φαύλο πράγμα. Η δε άνωθεν σοφία, πρώτον μεν είναι αγνή, έπειτα ειρηνική, επιεικής, ευπειθής, γεμάτη έλεος και αγαθούς καρπούς».

Εάν όμως δεν φροντίσουμε να γίνουμε τέτοιοι και περνούμε έτσι τη ζωή μας, τι θα πούμε; Ότι «περιφρονήσαμε τη δόξα και τον πλούτο»; Αλλά οπωσδήποτε θα μας πει: «Τον φθόνο, την έριδα και τη ζήλια δεν τα εγκαταλείψατε». Και ότι αυτά μας αποξενώνουν και μας χωρίζουν από τον Θεό, το λέει ο θείος Ιάκωβος, ο απόστολος του Χριστού: «Αν όμως έχετε πικρή ζήλια —διότι υπάρχει και ο καλός ζήλος για κάποιον!— και εριστικότητα στην καρδιά σας, μην καυχιέστε και μη λέτε ψέματα ενάντια στην αλήθεια. Αυτή η σοφία δεν κατεβαίνει από άνω, αλλά είναι επίγεια, ψυχική, δαιμονιώδης· διότι όπου υπάρχει ζήλια και εριστικότητα, εκεί υπάρχει ακαταστασία και κάθε φαύλο πράγμα», και λίγο μετά: «Ζητάτε και δεν λαμβάνετε, διότι ζητάτε με κακό σκοπό, για να τα σπαταλήσετε στις ηδονές σας», και προσθέτει: «Μοιχοί και μοιχαλίδες, δεν γνωρίζετε ότι η φιλία του κόσμου είναι έχθρα προς τον Θεό; Όποιος λοιπόν θελήσει να είναι φίλος του κόσμου, καθίσταται εχθρός του Θεού». Πρόσεξε δε ότι δεν είπε μόνο: «Ο κόσμος είναι εχθρός του Θεού», αλλά και η φιλία προς τον κόσμο· διότι εξαιτίας αυτής γινόμαστε μοιχοί και μοιχαλίδες. Και ότι αυτό είναι αλήθεια, άκουσε τον ίδιο τον Κύριο που λέει: «Καθένας που κοιτάζει με σκοπό να επιθυμήσει, ήδη έχει μοιχεύσει μέσα στην καρδιά του», και πάλι: «Δεν θα επιθυμήσεις τίποτε από όσα ανήκουν στον πλησίον σου».

85. Εκείνους που διδάσκονται από τον Θεό, οι μαθητές των σοφών ανθρώπων αυτού του αιώνα τους θεωρούν μωρούς, ενώ στην πραγματικότητα οι ίδιοι είναι μωροί, έχοντας ακονιστεί από τη μωρανθείσα εξωτερική σοφία, την οποία εμώρανε ο Θεός, σύμφωνα με τον θείο απόστολο, και την οποία η θεολογική φωνή γνωρίζει ως επίγεια, ψυχική, δαιμονιώδη, γεμάτη από εριθεία και φθόνο. Διότι, εφόσον τέτοιοι άνθρωποι βρίσκονται έξω από το θείο φως και δεν μπορούν να δουν τα θαύματα που υπάρχουν μέσα σε αυτό, θεωρούν ως πλανεμένους εκείνους που κατοικούν μέσα στο φως, βλέπουν τα όσα υπάρχουν σε αυτό και τα διδάσκουν, ενώ στην πραγματικότητα είναι οι ίδιοι πλανεμένοι και δεν έχουν γευθεί τα απόρρητα αγαθά του Θεού.