Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 3:7

Λοιπόν, τον ελέγχει και τον καταισχύνει για χάρη μας ο Ιάκωβος, ο αδελφός του Θεού, στην καθολική του επιστολή, επειδή, ως αδελφός του Θεού, εκφράζει λόγια αδελφικά και σύμμφωνα με τον Θεό. Διότι εκείνα που ο Θεός, διά του Μωυσέως, τα ονόμασε γένη, αυτά ο Ιάκωβος τα ονόμασε φύσεις, λέγοντας: «Κάθε φύση θηρίων και πτηνών, ερπετών και θαλασσίων, έχει δαμαστεί και δαμάζεται από την ανθρώπινη φύση». Βλέπεις καθαρά ότι ο αδελφός του Χριστού ονόμασε τα διάφορα γένη διαφορετικές φύσεις.

Λοιπόν, ας επανέλθουμε πάλι στον λόγο του μακαρίου Ιακώβου του αποστόλου, εξαιτίας της αντιστροφής της λέξεως: «Κάθε φύση θηρίων και πτηνών, ερπετών και θαλασσίων, έχει δαμαστεί και δαμάζεται από την ανθρώπινη φύση». Δεν είπε «από το ανθρώπινο πρόσωπο»· διότι η ανθρωπότητα δεν είναι ένα πρόσωπο, αλλά μυρία πρόσωπα, ενώ η φύση είναι μία. Και γι’ αυτό λέγει: «από την ανθρώπινη φύση».

Αλλά και σε αυτό μας επιτίθεται ο ἀκέφαλος, λέγοντας: «Αν ο άνθρωπος αποτελείται από δύο φύσεις, και ο Θεός Λόγος προσέλαβε αυτόν τον άνθρωπο, τότε θα βρεθείτε να ομολογείτε πλέον τρεις φύσεις στον Χριστό.» Προς αυτούς πρέπει να ειπωθεί ότι: «Από αυτό ακριβώς ελέγχεστε, επειδή αρνείστε τον λόγο της σαρκώσεως και δεν ομολογείτε ότι ο Θεός Λόγος προσέλαβε αληθινά ούτε σώμα ούτε ψυχή. Αν όμως λέγετε γενικά ότι είναι τέλειος στην ανθρωπότητα, όπως ακριβώς και στη θεότητα, τότε και εσείς βρίσκεστε να λέγετε ότι ο Χριστός είναι από τρεις φύσεις. Αλλά, όπως το δένδρο, αν και έχει πλείστες διαφορές ποιοτήτων —εννοώ δηλαδή ρίζα, κλάδους, φύλλα, άνθος, καρπό—, λέγεται μία φύση, έτσι και ολόκληρος ο άνθρωπος· καθώς λέγει ο αδελφόθεος Ιάκωβος ότι κάθε φύση θηρίων και πτηνών και εναλίων δαμάζεται από την ανθρώπινη φύση.»

Και η γλώσσα είναι πυρ, ο κόσμος της αδικίας. Η γλώσσα καθίσταται μεταξύ των μελών μας αυτή που σπιλώνει ολόκληρο το σώμα και καταφλέγει τον τροχό της ζωής, ενώ καταφλέγεται και η ίδια από τη γέεννα. Διότι κάθε φύση θηρίων και πτηνών, ερπετών και θαλασσίων όντων δαμάζεται και έχει δαμαστεί από την ανθρώπινη φύση, την γλώσσα όμως κανένας από τους ανθρώπους δεν δύναται να τη δαμάσει· είναι ακατάσχετο κακό, γεμάτη θανατηφόρο δηλητήριο.

Τον σκληροτράχηλο ίππο τον δαμάζει ο χαλινός, την κακή όμως γλώσσα ουδείς δύναται να τη δαμάσει. Το άγριο θηρίο εύκολα εξημερώνεται, η κακή όμως γλώσσα δεν πραΰνεται. Δεν υπάρχει στον κόσμο τίποτε χειρότερο από την κακή γλώσσα. Φέρνει σε σύγκρουση σύζυγο με σύζυγο, οικία με οικία, τέκνα εναντίον γονέων, αδελφούς εναντίον αδελφών.

Αλλά εσύ τουλάχιστον μην παρασυρθείς και ξεπέσεις σε αυτά τα ατοπήματα. Να χρησιμοποιείς όμως αυτήν για τις υμνολογίες προς Εκείνον που σου την έδωσε, για ακριβολογίες περί των δογμάτων (εάν βέβαια έχεις το χάρισμα να ερευνάς και αυτά), για τις απαραίτητες υπηρεσίες της ζωής και για τα σεμνά λόγια προς τον πλησίον. Ούτε όμως και σε αυτά πρέπει να ξεπερνάς το μέτρο, ώστε να μην ολισθήσεις στο αίσχος της κολακείας. Διότι το «παν μέτρον άριστον» επικράτησε να γίνει αποδεκτό ως συλλογισμός ακόμη και σε κάποιους από όσους βρίσκονται εκτός των δικών μας ιερών μυστηρίων. Να μην τη χρησιμοποιήσεις για να υβρίσεις τον πλησίον σου ή για καταλαλιά, αλλά, σύμφωνα με την παροιμία, απομάκρυνε από τον εαυτό σου το δόλιο στόμα και κράτησε μακριά σου τα άδικα χείλη. Διότι ο Κύριος γκρεμίζει τα σπίτια των υβριστών, και ο φλύαρος άνθρωπος δεν θα προκόψει πάνω στη γη, και τα ίδια τα χείλη του ανθρώπου γίνονται παγίδα για αυτόν, και πιάνεται από τα λόγια του ίδιου του στόματός του, όταν η χρήση της κίνησής τους δεν διατηρείται σύμφωνα με τη φύση και το θείο πρόσταγμα. Επομένως, μην εξομοιώσεις τον εαυτό σου με αυτούς, ούτε να ακολουθήσεις τα δικά τους μονοπάτια. Διότι κάποιος από τους θεόπνευστους, ο οποίος μάλιστα προορίστηκε να συγκαταλέγεται στους αδελφούς του Κυρίου, λέει ότι η γλώσσα, αν και είναι μικρό μέλος, είναι αυτή που μολύνει ολόκληρο το σώμα και αναφλέγει τον τροχό της ζωής, ενώ στη συνέχεια αναφλέγεται και η ίδια από τη γέεννα. Και αποφαίνεται ότι η κακία της είναι χειρότερη από αυτήν των θηρίων και των ερπετών, όταν ο νους αφήσει αχαλιναγώγητη την ορμή της και εκείνη δεν θέλει να υπακούσει στα δικά του ηνία.