Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 4:7

Διότι είναι αδύνατον να διαψευσθεί η αλήθεια, ούτε πρόκειται να πει ψέματα ο Θεός. Επειδή, εάν υποσχεθεί κάτι, αυτό οπωσδήποτε θα εκπληρωθεί, όταν εμείς τιμούμε με την πίστη και ευφραίνουμε με γνήσιο φρόνημα Εκείνον που υποσχέθηκε να μας σώσει. Με τον ίδιο τρόπο προτρέπουν και εμάς τους ίδιους οι άγιοι, λέγοντας: «Αντισταθείτε στον διάβολο, και θα φύγει από εσάς», και ότι «Άγγελος Κυρίου θα στρατοπεδεύσει γύρω από εκείνους που Τον φοβούνται, και θα τους λυτρώσει». Είπε άλλωστε και ο Ίδιος μέσω της φωνής του Δαβίδ, για κάθε άνθρωπο που Τον εμπιστεύεται και στηρίζει την ελπίδα του σε Αυτόν: «Επειδή ήλπισε σε εμένα, θα τον λυτρώσω. Θα κράξει προς εμένα, και θα τον εισακούσω· μαζί του είμαι στη θλίψη, θα τον ελευθερώσω και θα τον δοξάσω.» Διότι θα δοξάσει εκείνους που Τον δοξάζουν ο Σωτήρας και Κύριος όλων μας, Ιησούς Χριστός, μέσω του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει στον Πατέρα, ομού με το Άγιο Πνεύμα, η δόξα στους αιώνες.

Ήταν, νομίζω, σίγουρα γυναίκες, ανήλικα παιδιά, αδύναμοι γέροντες και άλογα κτήνη. ΚΥΡ. Έπειτα, άριστέ μου, πώς δεν σκέφτεσαι αμέσως εκείνο; ΠΑΛΛ. Ποιο εννοείς; ΚΥΡ. Διότι αυτούς που είναι ακμαίοι και νέοι, και έχουν πιο ώριμη την έξη στην ευσέβεια, τους θεωρεί φορτικούς. Επειδή θέλει να απαλλαγεί, νομίζω, και μάλιστα παρά τη θέλησή του, από αυτούς που αντιστέκονται, οι οποίοι είναι ικανοί και να εναντιωθούν και να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους όταν αδικούνται, σύμφωνα με το ρητό: «Αντισταθείτε στον διάβολο, και θα φύγει μακριά σας». Ιδιοποιείται όμως πάρα πολύ αυτό που από τη φύση του δεν έχει ανδρεία, και ως γένος αδρανές και μη φιλοπόλεμο, και αγαπά το ασθενικό μέσα του φρόνημα, το θηλυπρεπές και μαλθακό, και το κάπως γερασμένο και άνανδρο, και το ακόμη νηπιώδες, καθώς και το παχύ και πιο άλογο, όπως συμβαίνει τυπικά με τα βόδια και τα πρόβατα. ΠΑΛΛ. Καλά τα είπες. ΚΥΡ. Ο σκληρόνους όμως και άκαμπτος Φαραώ πάλι ψεύδεται. Έπειτα, ενώ σχεδόν όλη η χώρα τους καταστρεφόταν από τις επιδρομές της ακρίδας, καλεί τον Μωυσή, μαζί με τον Ααρών που προσέτρεξε, και λέει: «Πηγαίνετε να λατρεύσετε τον Κύριο τον Θεό σας, μόνο τα πρόβατα και τα βόδια σας αφήστε πίσω, και η αποσκευή σας ας αναχωρήσει μαζί σας». Και ο Μωυσής είπε: «Αλλά και εσύ θα μας δώσεις ολοκαυτώματα και θυσίες, τις οποίες θα προσφέρουμε στον Κύριο τον Θεό μας. Και τα κτήνη μας θα πορευτούν μαζί μας, και δεν θα αφήσουμε πίσω ούτε μία οπλή. Διότι από αυτά θα πάρουμε για να λατρεύσουμε τον Κύριο τον Θεό μας». ΠΑΛΛ.

Μείνε λοιπόν στον τόπο όπου κλήθηκες, και αντιστάσου στον Διάβολο, και θα φύγει μακριά σου· και πλησίασε τον Θεό, και θα σε πλησιάσει. Αυτός που αγαπά το χρυσάφι δεν θα δικαιωθεί, ενώ εκείνος που αγαπά τον Κύριο θα ευλογηθεί. Όποιος στηρίζεται στο χρυσάφι θα πέσει, ενώ όποιος στηρίζεται στον Κύριο θα σωθεί. Αλίμονο σε εκείνον όπου εισέλθει η απιστία, η αφοβία, η άγνοια, η αφροσύνη και η αναίδεια· διότι θα γίνει μερίδα της αλεπούς. Μακάρια όμως είναι η ψυχή μέσα στην οποία κατοικεί ο φόβος του Θεού. Σε όποιον δεν αρέσει να υπηρετεί έναν κύριο, θα υπηρετήσει πολλούς· και όποιος δεν ανέχεται να υποταχθεί σε έναν ηγούμενο, θα υποταχθεί σε πολλούς σε διάφορους τόπους· και όποιος δεν παραμένει σταθερός σε ένα εργόχειρο, θα συντριβεί σε αδιάφορα έργα.

Αναλογίζεται ότι πρόκειται να έλθει διαμέσου πυρός. Αυτά είναι τα δωρήματα της χάριτος για όσους υπηρετούν ορθά τον Κύριο, και όσα αρμόζουν στους αγίους. Εσένα, τον Διάβολο, ο Κύριος θα σε αποδιώξει άπρακτο. Ναι, αγαπητέ, άκουγε εκείνον που λέει: αντισταθείτε στον Διάβολο και θα φύγει μακριά σας, πλησιάστε τον Θεό και θα σας πλησιάσει. Προσευχόμενος συγχρόνως και για εμένα τον ταλαίπωρο, διότι οι ανομίες μου ξεπέρασαν το κεφάλι μου, ώστε ο αγαθός και ελεήμων Κύριος να μας διαφυλάξει και να μας σώσει στη βασιλεία και τη δόξα Του, Αυτός που είναι η ελπίδα των απεγνωσμένων. Διότι σε Αυτόν ανήκει η δόξα, το κράτος, η δύναμη και η βασιλεία, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Με πνευματικές επινοήσεις λοιπόν ας τον νικήσουμε και ας παραταχθούμε απέναντί του· να τι εννοώ: εάν μας ερεθίζει σε γαστριμαργία, ας πολεμήσουμε μέσω της νηστείας· εάν μας κινεί σε επιθυμία γυναίκας, με όπλο την υπομονή ας συγκρατήσουμε τις αισθήσεις μας και αμέσως θα τραπεί σε φυγή· εάν μας διεγείρει σε οργή, ας οπλιστούμε με την ειρήνη· εάν μας παρακινεί στον θυμό, ας αναλάβουμε την πραότητα· εάν μας εξάπτει σε μίσος, ας προσκολληθούμε στην αγάπη· εάν μας παρακινεί προς την τιμή, ας επιδείξουμε την αυτοεξουδένωση· εάν προς τη δόξα, ας ενδυθούμε την ευτέλεια· εάν μας γεννά φαντασιώσεις μεγαλείου, ας φέρουμε στον νου μας την ταπείνωση του Κυρίου· εάν μας ερεθίζει σε φθονερό ζήλο προς τον αδελφό, ας αναλογιστούμε την πτώση του Κάιν· εάν σε φθόνο, την απώλεια του Ησαύ· εάν μας κινεί σε καταλαλιά, ας περιφράξουμε τους εαυτούς μας με τη σιωπή. Διότι, εάν του αντισταθούμε με αυτόν τον τρόπο, θα φύγει και δεν θα σταθεί. Και θα επανέλθει η χάρις.

Κεφάλαιο 13. Ότι επίκαιρα και σε ακολουθία με τα δικά του πονηρά έργα, ο αρχέκακος έχει εκστρατεύσει τώρα εναντίον της θείας χάριτος του Θεού μέσω εκείνων που τον υπακούουν. Φαίνεται δε ότι επίκαιρα ο πρώτος αποστάτης και πονηρός προστάτης τέτοιων πραγμάτων ξεσήκωσε αυτούς που θα συμμαχήσουν μαζί του εναντίον της θείας χάριτος του Θεού. Διότι, όταν ο Πατέρας κηρύχθηκε από τον Μωυσή, χρησιμοποίησε τους Έλληνες ως συμμάχους για την αθέτησή Του. Και μετά από αυτούς, όταν φανερώθηκε η θεότητα του Υιού, εξώθησε σε μανία τον Άρειο, τον Αέτιο και τον Ευνόμιο· έπειτα, εναντίον του θείου Πνεύματος τον Μακεδόνιο. Τώρα, λοιπόν, ως συνέχεια, μετά τον πόλεμο εναντίον της Τριάδος, εκστρατεύει εναντίον της κοινής και στα τρία πρόσωπα ενέργειας και χάριτος της θεώσεως. Διότι γνωρίζει πως, αν μπορέσει να προκαλέσει την απιστία προς αυτήν, θα ολοκληρώσει και πάλι ολόκληρο τον σκοπό του, μην αφήνοντάς μας να ωφεληθούμε καθόλου από την προηγούμενη ποικίλη πρόνοια του Θεού για εμάς. Αλλά εμείς, κατά μίμηση των ιερών πατέρων, ας σταθούμε γενναίοι και ας αντισταθούμε, και θα φύγει, σύμφωνα με τον λόγο της Γραφής, από εμάς και παρά τη θέλησή του θα δώσει ως δείγμα της φυγής του την επαίσχυντη φυγή αυτών που συμμαχούν μαζί του.

«Ιδού, σας δίνω την εξουσία να πατάτε επάνω σε φίδια και σκορπιούς, και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού.» «Αντισταθείτε στον διάβολο, και θα φύγει από εσάς.» «Να είστε νηφάλιοι και να αγρυπνείτε, διότι ο αντίδικός σας, ο διάβολος, περιφέρεται σαν λιοντάρι που ωρύεται, ζητώντας ποιον να καταπιεί· σε αυτόν να αντισταθείτε, παραμένοντας στερεοί στην πίστη.» Ο Κύριος, θέλοντας να μας εμποδίσει να αποδεχθούμε τις πονηρές συμβουλές του διαβόλου, λέει: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή μου». Εκείνος λέει: «Τη σημερινή ημέρα σε εμένα, και την αυριανή στον Θεό». Ο Κύριος αντιφωνεί δυνατά: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή μου». Κατανόησε τον εχθρό· δεν τολμά καθόλου να σε συμβουλεύσει να απομακρυνθείς εντελώς από τον Θεό. Γνωρίζει ότι αυτό είναι βαρύ να το ακούσουν οι Χριστιανοί· αλλά με απατηλές τέχνες μεθοδεύει το εγχείρημά του.

Απάντηση Εγώ βέβαια ούτε στα προηγούμενα αναίρεσα ποτέ κάτι τέτοιο. Διότι γνωρίζω και τον Ιώβ που πειράχτηκε από τον διάβολο, και τη Γραφή που λέει ότι: «Η πάλη μας δεν είναι προς αίμα και σάρκα, αλλά προς τις αρχές, προς τις εξουσίες, προς τους κοσμοκράτορες του σκότους του αιώνα τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας»· και πάλι: «Αντισταθείτε στον διάβολο και θα φύγει από εσάς», και αλλού: «Ο αντίδικός σας διάβολος περιπατεί σαν λιοντάρι που ωρύεται, ζητώντας ποιον να καταπιεί.» Αλλά επειδή εσείς νομίζετε ότι οι πονηροί λογισμοί δεν είναι δικοί σας, αλλά κάποιων άλλων, λέγοντας άλλοτε μεν ότι αυτοί είναι η αμαρτία του Αδάμ, άλλοτε ότι είναι ο ίδιος ο Σατανάς, και άλλοτε η προσβολή του Σατανά, για τον λόγο αυτόν εμείς λέμε ότι άλλο πράγμα είναι η αμαρτία του Αδάμ, και άλλο ο Σατανάς, και άλλο η προσβολή του Σατανά, και διαφορετικό οι δικοί μας πονηροί λογισμοί, έστω κι αν λαμβάνουν τις αφορμές από την προσβολή. Διότι Σατανάς είναι αυτή καθαυτή η υπόσταση του διαβόλου, η οποία επιχείρησε να πειράξει και τον Κύριο· αμαρτία του Αδάμ είναι η παράβαση της εντολής από τον πρώτο άνθρωπο· ενώ προσβολή του Σατανά είναι η εμφάνιση ενός πονηρού πράγματος ως απλός λογισμός, η οποία κατορθώνει να προσεγγίσει τον νου μας εξαιτίας της ολιγοπιστίας.

«Αλλά προσεύχου για εμένα, Πάτερ, ώστε να μπορέσω πλήρως να γνωρίσω τον σκοπό του Κυρίου και των Αποστόλων του, και να δυνηθώ να νήφω στους καιρούς των πειρασμών, και να μην αγνοώ τα σχέδια του διαβόλου και των δαιμόνων του». ΙΖ΄. Και ο Γέροντας αποκρίθηκε και είπε: «Εάν μελετάς πάντοτε όσα προαναφέρθηκαν, θα μπορείς να μην τα αγνοείς. Αλλά και εάν κατανοήσεις ότι, όπως ακριβώς πειράζεσαι εσύ, έτσι πειράζεται και ο αδελφός σου, και τον μεν πειραζόμενο τον συγχωρείς, στον δε πειράζοντα, ο οποίος θέλει να σε οδηγήσει στο να μισήσεις τον πειραζόμενο, αντιστέκεσαι, χωρίς να υπακούς στο τέχνασμά του. Και αυτό είναι που λέει ο αδελφόθεος Ιάκωβος στις Καθολικές Επιστολές: "Υποταχθείτε στον Θεό· αντισταθείτε στον διάβολο, και θα φύγει μακριά σας". Εάν λοιπόν, όπως ειπώθηκε, μελετάς με νήψη και αδιαλείπτως όσα προαναφέρθηκαν, μπορείς να γνωρίσεις τον σκοπό του Κυρίου και των Αποστόλων του, και αφενός να αγαπάς τους ανθρώπους και να συμπάσχεις μαζί τους όταν σφάλλουν, και αφετέρου να πολεμάς αδιαλείπτως τους πονηρούς δαίμονες μέσω της αγάπης».

Ας τρέξουμε λοιπόν, αδελφοί, πραγματικά ας τρέξουμε μέσα σε αυτόν τον μεγάλο δίαυλο του δρόμου που οδηγεί από τη γη στον ουρανό· ας νικήσουμε τον αντίπαλο, ας τον πλήξουμε καθώς επιχειρεί να συμπλακεί μαζί μας· ας τον αποδιώξουμε μακριά με την ανδρεία μας εγρήγορση. Είναι δειλός, ασθενής, ευκαταφρόνητος. Γι' αυτό φωνάζει ο Αδελφόθεος Ιάκωβος: Αντισταθείτε στον διάβολο, και θα φύγει μακριά από εσάς. Πλησιάστε τον Θεό, και θα σας πλησιάσει. Ας μην στραφούμε καθόλου προς τα πίσω· διότι αυτό δεν είναι ίδιον εκείνων που τρέχουν με σφοδρότητα· ας μην βαδίσουμε με χλιαρότητα. Διότι αυτό δεν είναι γνώρισμα εκείνων που σπεύδουν να νικήσουν· αλλά απογυμνωμένοι και από τα πράγματα και από τα θελήματα, και βλέποντας κάπως προς τα πάνω, προς τον ουρανό, ας ολοκληρώσουμε τον δρόμο μας· ώστε να μπορούμε και εμείς να πούμε μαζί με τον Παύλο: Τον αγώνα τον καλό αγωνίστηκα, τον δρόμο τελείωσα, την πίστη διατήρησα, πλέον φυλάσσεται για εμένα ο στέφανος της δικαιοσύνης. Άλλοι με τον ένα τρόπο, και άλλοι με τον άλλο θα λάμψουν ως ήλιος ενώπιον του Θεού· εμείς όμως, που έχουμε το αποστολικό σχήμα, θα βρεθούμε κοντά στις σκηνές των αποστόλων, όπως νομίζω.