Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 4:9

Το πένθος οικοδομεί και διαφυλάσσει· το πένθος καθαρίζει την ψυχή με τα δάκρυα και την αποκαθιστά καθαρή. Το πένθος γεννά σωφροσύνη, αποκόπτει τις ηδονές, κατορθώνει αρετές. Και τι άλλο να πω; Το πένθος μακαρίζεται από τον Θεό και παρηγορείται από τους Αγγέλους. Γι' αυτό έλεγε ένας από τους μαθητές του Κυρίου: Το γέλιο σας ας μετατραπεί σε πένθος, και η χαρά σε κατήφεια· ταπεινωθείτε κάτω από την κραταιά χείρα του Κυρίου, και θα μας υψώσει.

Ότι οι Χριστιανοί δεν πρέπει να επιδίδονται σε ελαφρότητες και διασκεδάσεις. Ότι δεν πρέπει να επιδίδονται σε ελαφρότητες και διασκεδάσεις οι Χριστιανοί όλοι το γνωρίζουμε, καθώς το ακούμε από τις θείες Γραφές και κυρίως από τον Κύριο, ο οποίος λέει στο Ευαγγέλιο με απειλή: αλίμονο σε εσάς που γελάτε τώρα, διότι εκεί θα πενθήσετε και θα κλάψετε. Και πάλι λέει: μην παρασύρεστε σε μετεωρισμούς· διότι όλα αυτά τα κάνουν τα έθνη. Ο δε προφήτης Ησαΐας, ή μάλλον ο Θεός μέσω του προφήτη, λέει: αλίμονο σε αυτούς που πίνουν το κρασί τους με τύμπανα και αυλούς και κιθάρες. Ο δε μακάριος Δαβίδ, αποστρεφόμενος τον μετεωρισμό και καυχώμενος εν Κυρίω, έλεγε: Κύριε, δεν υψώθηκε η καρδιά μου, ούτε μετεωρίστηκαν τα μάτια μου. Ο δε Ιάκωβος, ο αδελφός του Κυρίου, λέει: πενθήστε και κλάψτε· το γέλιο σας ας μεταστραφεί σε πένθος, και η χαρά σε κατήφεια. Ο δε μακάριος απόστολος Παύλος αποκαλεί ειδωλολάτρες αυτούς που διασκεδάζουν ελαφρά, λέγοντας: μη γίνεστε ειδωλολάτρες, καθώς είναι γεγραμμένο. Και πάλι λέει: κανένας σάπιος λόγος ας μην εκπορεύεται από το στόμα σας, αλλά μάλλον λόγος αγαθός. Είτε τρώτε, είτε πίνετε, είτε κάνετε οτιδήποτε, να τα κάνετε όλα για τη δόξα του Θεού. Και πάλι ο ίδιος λέει: αδελφοί, γίνεστε μιμητές του Θεού, και να ζείτε με αγάπη. Η δε πορνεία και κάθε ακαθαρσία ή πλεονεξία ούτε καν να ακούγεται ως όνομα ανάμεσά σας· το ίδιο και η αισχρότητα ή η μωρολογία ή η ευτραπελία, τα οποία δεν σας αρμόζουν, αλλά αντίθετα να υπάρχει ευχαριστία.

Κεφάλαιο Δ΄. Πλησιάστε τον Θεό, και θα σας πλησιάσει· καθαρίστε τα χέρια σας, αμαρτωλοί, και εξαγνίστε τις καρδιές σας, δίψυχοι. Συντριβείτε και πενθήστε· το γέλιο σας ας μετατραπεί σε πένθος, και η χαρά σε κατήφεια. Διότι εκείνος που μετά την αμαρτία μετανοεί, δεν είναι άξιος πένθους αλλά μακαρισμών, εντασσόμενος στον χορό των δικαίων. Διότι λέγει: «Πες εσύ πρώτος τις αμαρτίες σου, για να δικαιωθείς». Εάν όμως μετά την αμαρτία συμπεριφέρεται με αναισχυντία, δεν είναι τόσο αξιολύπητος για το ότι έπεσε, όσο για το ότι παραμένει πεσμένος. Και εάν το να μη μετανοεί κανείς για τα αμαρτήματά του είναι φοβερό, το να υπερηφανεύεται κιόλας για αυτά, ποιας κολάσεως είναι άξιο; Διότι, εάν εκείνος που επαίρεται για τα κατορθώματά του είναι ακάθαρτος, εκείνος που παθαίνει το ίδιο για τα αμαρτήματά του, ποιας συγγνώμης θα τύχει;

ΜΑ΄. Γνωρίζοντας, λοιπόν, τον φόβο του Κυρίου, καθώς και την αγαθότητα και τη φιλανθρωπία του μέσα από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, ας επιστρέψουμε με όλη μας την καρδιά· και γιατί να χανόμαστε, αδελφοί; Ας καθαρίσουμε τα χέρια μας οι αμαρτωλοί· ας εξαγνίσουμε τις καρδιές μας οι δίψυχοι· ας ταλαιπωρηθούμε και ας πενθήσουμε, και ας κλάψουμε για τις αμαρτίες μας. Ας παύσουμε τις πονηρίες μας· ας πιστέψουμε στην ευσπλαχνία του Κυρίου· ας φοβηθούμε τις απειλές του, ας τηρήσουμε τις εντολές του· ας αγαπήσουμε ο ένας τον άλλον με όλη μας την καρδιά. Ας πούμε «αδελφοί μας» ακόμη και σε εκείνους που μας μισούν και μας βδελύσσονται, ώστε να δοξαστεί το όνομα του Κυρίου και να φανερωθεί μέσα στην ευφροσύνη του. Ας δώσουμε συγχώρεση ο ένας στον άλλον, όταν πειραζόμαστε αναμεταξύ μας, αφού όλοι πολεμούμαστε από τον κοινό εχθρό. Ας αντισταθούμε στους λογισμούς μας, επικαλούμενοι τον Θεό ως σύμμαχο· και ας φυγαδεύσουμε από μέσα μας τα πονηρά και ακάθαρτα πνεύματα.

Υπάρχει όμως και ένα νέο κακό, η αγάπη για τα κοσμικά και ο πονηρός φθόνος, οι έριδες και οι μάχες και οι ταραχές, για τα οποία, γράφοντας ο αδελφόθεος Ιάκωβος, επέκρινε πολλούς που είχαν κυριευθεί από αυτά: «Διότι όπου υπάρχει φθόνος και έριδα», λέει, «εκεί υπάρχει ακαταστασία και κάθε φαύλο πράγμα». «Από πού», λέει, «προέρχονται οι πόλεμοι μεταξύ σας και οι μάχες» και οι ταραχές; «Δεν προέρχονται από εκεί, από τις ηδονές σας που εκστρατεύουν μέσα στα μέλη σας; Επιθυμείτε», λέει, «και δεν έχετε· φονεύετε και φθονείτε και δεν μπορείτε να επιτύχετε· μάχεστε και πολεμάτε. Δεν έχετε, επειδή δεν ζητάτε· ζητάτε και δεν λαμβάνετε, διότι κακώς ζητάτε, για να τα σπαταλήσετε στις ηδονές σας. Μοιχοί και μοιχαλίδες», λέει, «δεν γνωρίζετε ότι η φιλία του κόσμου είναι έχθρα προς τον Θεό; Όποιος, λοιπόν, θελήσει να είναι φίλος του κόσμου, καθίσταται εχθρός του Θεού»· «Πλησιάστε τον Θεό, και θα σας πλησιάσει. Καθαρίστε τα χέρια σας, αμαρτωλοί, και αγνίστε τις καρδιές σας, δίψυχοι. Ταλαιπωρηθείτε και πενθήστε και κλάψτε· το γέλιο σας ας μετατραπεί σε πένθος και η χαρά σε κατήφεια».

Γι' αυτό ούτε στην ενότητα της πίστεως και της επίγνωσης του Υιού του Θεού κατέληξαν, όντας όμοιοι κατά το φρόνημα και τη διάθεση με εκείνους που απείθησαν, στους οποίους ορκίστηκε ο Θεός ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή Του εξαιτίας της απείθειάς τους. Δικαίως, λοιπόν, σύμφωνα με τον μαθητή του Σωτήρος, θα κατακριθούν ως δίψυχοι και ασταθείς σε όλες τις οδούς τους, καθώς μοιάζουν με το κύμα της θάλασσας που δέρνεται και ταράσσεται από τον άνεμο. Σε αυτούς, βεβαίως, προσέταξε να ταλαιπωρούνται, να πενθούν και να κλαίνε, και το γέλιο τους να μετατραπεί σε πένθος και η χαρά σε κατήφεια. Όμως, η δική μας πίστη δεν θα κατακριθεί εξαιτίας της απιστίας και της ασέβειάς τους, ούτε για τον λόγο αυτόν πρέπει να αποφεύγονται οι ιερογραφίες.