In Psalmum IV Homilia I Εἰς τὸν τέταρτον ψαλμόν· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου. Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι· οἰκτείρησόν με,〉 καὶ τὰ ἑξῆς. Ἐπινίκιος καὶ ἐπιτάφιός ἐστιν ὁ προκείμενος ψαλμός· ἐπινίκιος μὲν τῆς τοῦ Δαυὶδ ἀρετῆς, ἐπιτάφιος δὲ τῆς τοῦ Ἀβεσσαλὼμ καταστροφῆς· ἐπινίκιος τοῦ Δαυίδ, ὅτι ὁ φεύγων ἐνίκησεν, ἐπιτάφιος τοῦ Ἀβεσσαλώμ, ὅτι πατέρα φυγαδεύων ἔπεσεν· ἐπινίκιος τοῦ Δαυίδ, ὅτι οὐχ ὁπλιζόμενος, ἀλλὰ προσευχόμενος, τρόπαια ἔστησεν, ἐπιτάφιος τοῦ Ἀβεσσαλώμ, ὅτι οὐκ ἀπὸ χειρὸς τοξευόμενος, ἀλλ᾽ ὑπὸ δένδρου κρεμάμενος, τάφον τὸν ἀέρα ηὕρισκε. Καὶ ὅτι ἐπινίκιος καὶ ἐπιτάφιος ὁ ψαλμός, μάρτυς ἡ ἐπιγραφή· 〈Εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις ψαλμός· ᾠδὴ τῷ Δαυίδ.〉 Ἡ γὰρ ᾠδὴ τὴν νίκην τοῦ Δαυὶδ ἐσάλπισεν· ὁ δὲ ὕμνος τὴν ἐπιτάφιον αὐτοῦ θλίψιν τὴν ἐπὶ τῷ παιδὶ ὑπηγόρευσεν. 〈Εἰς τὸ τέλος,〉 διὰ τὸ τέλος καὶ τὸν θάνατον τοῦ Ἀβεσσαλώμ. 〈Ἐν ὕμνοις,〉 διὰ τὸν τάφον καὶ τὴν θλίψιν τὴν ἐπὶ τῷ παιδί. Ὁ γὰρ ὕμνος τοῖς ἁγίοις διὰ τὴν θλίψιν ἐλέγετο. 〈Ψαλμός,〉 πρᾶξις θεοῦ θαυμαστή, ὅτι κλάδῳ τὸν κλάδον ἐκρέμασεν, ὅτι τὸν ἀποκλεισθέντα τῆς τοῦ πατρὸς διαθέσεως ἀπέκλεισε τῆς ζωῆς. Ἢ καὶ 〈Ἐν ὕμνοις ψαλμός,〉 ὁ ἐν θλίψει πλατυσμός· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς〉 μοι. 〈Ψαλμὸς〉 καὶ διὰ τὸ εὔθυμον γενέσθαι τὸν λαόν, ὅτι ἔπεσεν ὁ ἀντάρας τῷ πατρί· 〈Εὐθυμεῖ τις; ψαλλέτω.
Μετάφραση
Ομιλία Α' Εις τον τέταρτον Ψαλμόν: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου. Μέσα στη θλίψη με ανακούφισες· ελέησέ με», και τα εξής. Επινίκιος και επιτάφιος είναι ο προκείμενος ψαλμός· επινίκιος μεν για την αρετή του Δαβίδ, επιτάφιος δε για την καταστροφή του Αβεσσαλώμ· επινίκιος για τον Δαβίδ, διότι, αν και διωκόμενος, νίκησε· επιτάφιος για τον Αβεσσαλώμ, διότι, ενώ καταδίωκε τον πατέρα του, έπεσε· επινίκιος για τον Δαβίδ, διότι έστησε τρόπαια όχι παίρνοντας τα όπλα, αλλά προσευχόμενος· επιτάφιος για τον Αβεσσαλώμ, διότι βρήκε ως τάφο τον αέρα, όχι χτυπημένος από βέλος κάποιου χεριού, αλλά κρεμασμένος από ένα δέντρο. Και στο ότι ο ψαλμός είναι επινίκιος και επιτάφιος, μάρτυρας είναι η επιγραφή: «Εις το τέλος, εν ύμνοις, ψαλμός· ωδή τω Δαβίδ». Διότι η ωδή σάλπισε τη νίκη του Δαβίδ, ενώ ο ύμνος υπαγόρευσε την επιτάφια θλίψη του για το παιδί του. «Εις το τέλος», λόγω του τέλους και του θανάτου του Αβεσσαλώμ. «Εν ύμνοις», λόγω του τάφου και της θλίψης για το παιδί. Διότι ο ύμνος αναπεμπόταν στους αγίους εξαιτίας της θλίψης. «Ψαλμός», ως θαυμαστή πράξη του Θεού, επειδή κρέμασε με ένα κλαδί τον κλάδο, επειδή απέκλεισε από τη ζωή εκείνον που είχε αποκοπεί από την αγάπη του πατέρα του. Ή και «Εν ύμνοις ψαλμός», που σημαίνει την ανακούφιση μέσα στη θλίψη: «Μέσα στη θλίψη με ανακούφισες». «Ψαλμός» επίσης, επειδή ο λαός έγινε εύθυμος, διότι έπεσε εκείνος που επαναστάτησε εναντίον του πατέρα του: «Είναι κάποιος εύθυμος; Ας ψάλλει».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες