Πατερικές αναφορές στο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ 5:20

Σχετικά με τους πλουσίους παραγγέλλει να μην προτιμώνται οι πλούσιοι έναντι των φτωχών μέσα στις Εκκλησίες, αλλά μάλλον και να επιπλήττονται, ως υπερήφανοι. Και τέλος, αφού παρηγορήσει όσους αδικούνται και τους προτρέψει να δείχνουν μακροθυμία μέχρι την παρουσία του Κριτή, και αφού διδάξει περί υπομονής μέσα από το αγαθό παράδειγμα του Ιώβ, παραγγέλλει να προσκαλούνται οι πρεσβύτεροι κοντά στους ασθενείς και να καταβάλλεται σπουδή ώστε να επαναφέρονται οι πλανηθέντες στην αλήθεια· διότι ο μισθός γι' αυτό από τον Κύριο είναι η άφεση των αμαρτιών. Και έτσι ολοκληρώνει την Επιστολή.

Γράφει λοιπόν σε αυτόν ο Γέροντας την εξής απάντηση: Κύριε αδελφέ, με μαρτυρεί ο Θεός ότι με γνησιότητα αγαπώ τον αδελφό μου, και η ευχή μου είναι να μη βλαφθεί η ψυχή σου σε τίποτα. Πιστεύοντας στην υπακοή σου και φροντίζοντας για τη σωτηρία σου, συνέργησα στο καλό. Διότι τα κρυφά στους ανθρώπους είναι φανερά στον Θεό. Και εσύ βλέπεις, αδελφέ μου, ότι υπάρχουν πράγματα πολλά και υπέρογκα, και δεν αμφιβάλλεις ότι ό,τι υπάρχει στο κοινόβιο, μέχρι και το χώμα, ανήκει στον Θεό, και Αυτός που συνέδεσε τα επίγεια με τα επουράνια, τα αγίασε όλα με την παρουσία Του. Λοιπόν, στο χέρι σου είναι να συνεργήσεις και να κακοπαθήσεις, ώστε να βρεθείς κοινωνός των ψυχών που σώζονται. Διότι είπε ο Απόστολος: «Να βαστάζετε τα βάρη ο ένας του άλλου, και έτσι να εκπληρώσετε τον νόμο του Χριστού». Και πάλι είπε: «Να συναναστρέφεστε με τους ταπεινούς». Και ο Κύριος είπε: «Εκείνος που ακούει εσάς, εμένα ακούει, και εκείνος που αθετεί εσάς, εμένα αθετεί». Εφόσον λοιπόν όλο το έργο ανήκει στον Θεό, δεν μπορείς να παραιτηθείς. Διότι, ακόμη κι αν υπάρχει κάτι ανθρώπινο, ξέρεις ότι σε επιβαρύνουμε με φροντίδα κατά Θεόν, στην οποία δεν υπάρχει κοσμική μέριμνα, αλλά σωτηρία ψυχής, καθώς λέει η Γραφή: «Εκείνος που επιστρέφει έναν αμαρτωλό από την πλάνη του δρόμου του, θα σώσει μια ψυχή από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών». Να έχεις ανδρεία εν Κυρίω και να πιστεύεις στον Ιησού, και Αυτός θα μας φυλάξει από τον πονηρό, όπως παρακάλεσε τον Πατέρα για τους Αποστόλους Του.

Το ότι όμως δεν μένει χωρίς αμοιβή ο κόπος γι' αυτό, το κάνει σαφές ο μαθητής του Χριστού λέγοντας: «Ότι εκείνος που επιστρέφει έναν αμαρτωλό από την πλάνη της οδού του, θα σώσει την ψυχή του από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών». Αν, βέβαια, κάποιος νομίζει ότι το να αποκρίνεται κανείς σε αυτά φανερώνει ότι πρέπει να τα μελετά, ας το κατανοήσει με αυτόν τον τρόπο. Διότι και ο νόμος του Μωυσή έχει προστάξει για τα λόγια του Θεού, ότι «και θα μιλάς γι' αυτά καθήμενος, και πορευόμενος στον δρόμο, όταν ξαπλώνεις και όταν σηκώνεσαι». Και ο Δαβίδ ψάλλει: «Και θα μελετώ τα δικαιώματά σου διαπαντός». <Διότι η Γάζα θα είναι λεηλατημένη, και η Ασκάλων θα αφανιστεί, και η Άζωτος θα εκδιωχθεί το μεσημέρι, και η Ακκαρών θα εκριζωθεί.> Ο λόγος πάλι οικονομεί κάτι και προαναγγέλλει σαφώς όσα πρόκειται να συμβούν στους μελλοντικούς καιρούς προς παρηγοριά και παραμυθία εκείνων που προέρχονται από τον Ισραήλ. Και τι είναι αυτό, θα το πω. Όταν πορθήθηκαν τα Ιεροσόλυμα, και όλη η Ιουδαία καταλήφθηκε από τον Ναβουχοδονόσορα, οι γειτονικές πόλεις των αλλοφύλων χαίρονταν με όσα είχαν πάθει και χλεύαζαν τους καταστραμμένους, και θυσίαζαν μάλιστα στους δικούς τους θεούς, επειδή είχαν εξολοθρεύσει το γένος που ήταν μισητό σε όλους· τολμούσαν δε να λένε ότι αποδείχθηκε από τα ίδια τα πράγματα πως τους ήταν ανώφελο το να έχουν εμπιστοσύνη στον Θεό, και νόμιζαν ότι η ισχύς των Βαβυλωνίων αποδείχθηκε πιο δυνατή και ανώτερη από την άνωθεν βοήθεια.

Δεν το πράξαμε; Αλλά τώρα ας μην αμελήσουμε να το πράξουμε. Ηττηθήκαμε; Αλλά τώρα ας μην ηττηθούμε. Αμελήσαμε; Αλλά τώρα ας μην αμελήσουμε. Στο εξής ας επιστρέψουμε προς τον Κύριο. Σχετικά δε με το να διδάσκει και να νουθετεί ο ένας τον άλλον, έχουμε εντολή από το Άγιο Πνεύμα· διότι, λέει, εκείνος που θα επαναφέρει έναν αμαρτωλό από την πλάνη της οδού του, θα σώσει μια ψυχή από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών. Επομένως, αγαπητοί, ούτε εμείς πρέπει να κρίνουμε τους ανωτέρους μας. Διότι είναι γεγραμμένο, μην κρίνετε, για να μην κριθείτε. Έχετε δε ως υπόδειγμα ταπεινοφροσύνης, αδελφοί, τον προφήτη Σαμουήλ· διότι δεν υπερηφανεύθηκε η καρδιά του έναντι του ιερέα Ηλί, αν και είχε ακούσει από τον Θεό για τον άνδρα αυτόν.

Πόσο καλό είναι, αδελφοί, να κυριαρχεί κανείς επί της ηδονής και να βρίσκεται ανώτερος από τις σαρκικές επιθυμίες! Διότι σε όποιον υπάρχει ο φόβος του Θεού στην καρδιά, αυτόν δεν τον αγγίζει ο μολυσμός της ηδονής. Ωραίος είναι ο ύμνος στο στόμα του μοναχού, που αναπέμπεται προς τον Θεό από καθαρή καρδιά. Ως εύοσμο θυμίαμα θα δεχθεί ο Κύριος τη δέησή του. Ω, τι μεγάλη λύπη υπάρχει στους Αγγέλους, όταν ένας μοναχός εξαιτίας απροσεξίας αποβάλλεται έξω από τη βασιλεία! Ω, τι μεγάλη οδύνη στους Αγίους, όταν ένας ασκητής εξαιτίας υπερηφάνειας δεν συνεισέρχεται με τον Νυμφίο στην αγία παστάδα! Ω, πόση χαρά υπάρχει στους Αγίους, όταν ένας αμαρτωλός μέσω της μετάνοιας εισέρχεται στη βασιλεία των ουρανών! Ω, πόση ευφροσύνη στους Αγίους, όταν ένας αμαρτωλός επιστρέφει από τον δρόμο της πλάνης του!

Αμέσως τα στοιχεία της φύσεως μετασχηματίζονταν. Έπεσε ο λόγος του προφήτη σαν σφοδρός πυρετός στα έγκατα της γης, και τα πάντα αμέσως ξηραίνονταν, και τα πάντα ερημώνονταν, και αφανίζονταν. Αδελφοί μου, εάν κάποιος ανάμεσά σας πλανηθεί από την οδό της αλήθειας, και κάποιος τον επαναφέρει, ας γνωρίζει ότι αυτός που επανέφερε τον αμαρτωλό από την πλανεμένη του οδό, θα σώσει την ψυχή του από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών.

Γι' αυτόν τον λόγο διήλθαν διά πυρός και ύδατος οι μακάριοι και αοίδιμοι μάρτυρες, και παρέδωσαν τα σώματά τους για την ομολογία και την αγάπη του Θεού· αλλά έχουν λάβει την ανταμοιβή τους, έχοντας γίνει σύσσωμοι και συμμέτοχοι του Χριστού, του Θεού μας. Είδα τους ασύνετους και έλειωνα από λύπη, διότι δεν τήρησαν τα λόγιά σου. Έτσι ο μακάριος Παύλος θρηνούσε τους Ιουδαίους· έτσι ο ίδιος ο Δεσπότης οδυρόταν για την Ιερουσαλήμ· έτσι ο θείος Ιερεμίας θρήνησε την παρανομία του λαού. Τέτοιοι πρέπει να είμαστε και εμείς, αδελφοί· να λιώνουμε και να λυπούμαστε για όσους ζουν άτακτα, να τους ελέγχουμε και να τους προτρέπουμε, ρυθμίζοντας ολοφάνερα ορθά τη δική μας ζωή. Διότι εκείνος που επαναφέρει τον αμαρτωλό από την πλανεμένη οδό του, θα σώσει μια ψυχή από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών. Εάν όμως παραμένουν αδιόρθωτοι, να απομακρύνεστε από αυτούς, όπως διδάσκει ο Απόστολος: Να απομακρύνεστε, λέει, από κάθε αδελφό που ζει άτακτα· και, εάν κάποιος που αποκαλείται αδελφός είναι πόρνος, ή πλεονέκτης, ή μέθυσος, ή υβριστής, ή άρπαγας, με έναν τέτοιον άνθρωπο ούτε καν να συντρώγετε. Δες ότι αγάπησα τις εντολές σου, Κύριε· δώσε μου ζωή σύμφωνα με το έλεός σου. Συνεχώς μνημονεύει εντολές, δικαιώματα, νόμους και μαρτυρίες, αποδεικνύοντας τον βαθύ του πόθο για αυτά.

Εάν όμως προσπέσει μετανοώντας, έτσι να τον δεχθείς· διότι η συγκατάβαση είναι καλή. Και έτσι, νομίζω, ο Κύριος δεν αγανακτεί με τη συμπόνια, αλλά εξοργίζεται με την αποτομία. Αυτό ακριβώς διαπιστώνουμε και στον οφειλέτη των μυρίων ταλάντων, με την άφεση τόσων δεινών, όπου ο ίδιος, αν και παρακαλούνταν από τον σύνδουλό του, δεν του χάρισε την οφειλή των εκατό δηναρίων και για τον λόγο αυτό καταδικάστηκε στο εξώτερο σκότος. Εάν όμως κάποιος εμμένει στα ίδια, για το ζήτημα αυτό ούτε τολμώ ούτε μπορώ να εκφέρω γνώμη. Λοιπόν, ό,τι κρίνεις ορθό εν Κυρίω, αυτό να πράξεις· διότι είναι καλό το να κερδίσει κανείς μια ψυχή. Διότι εκείνος που θα επιστρέψει έναν αμαρτωλό από την πλάνη της οδού του, θα σώσει μια ψυχή από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών του.

«Με αυτήν ευλογούμε τον Θεό και Πατέρα, και με αυτήν καταρώμαστε τους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί καθ’ ομοίωσιν του Θεού. Από το ίδιο στόμα βγαίνει ευλογία και κατάρα. Δεν πρέπει, αδελφοί μου, να γίνονται έτσι αυτά, ούτε η πηγή να αναβλύζει από την ίδια οπή το γλυκό και το πικρό νερό. Μήπως μπορεί, αδελφοί μου, η συκιά να κάνει ελιές, ή το κλήμα σύκα;» ΤΙΤΛΟΣ 48. —Περί αφέσεως αμαρτιών· με ποιους τρόπους μπορούμε να επιτύχουμε τη συγχώρηση. «Απέβαλε τον ρύπο, και δεν θα φοβηθείς, και θα απαλλαγείς από τον κόπο σου, σαν κύμα που πέρασε, και δεν θα τρομάξεις· διότι η προσευχή σου θα είναι σαν τον αυγερινό.» «Λύτρο για την ψυχή του ανθρώπου είναι ο ίδιος του ο πλούτος.» «Με τις ελεημοσύνες και την πίστη καθαρίζονται οι αμαρτίες.» «Εάν υπάρχει κάποιος που εφαρμόζει το δίκαιο και αναζητά την πίστη, θα του δείξω έλεος, λέει ο Κύριος.» «Γέμισες με ελπίδες τους υιούς σου, επειδή παραχωρείς μετάνοια για τα αμαρτήματα.» «Το νερό θα σβήσει τη φλεγόμενη φωτιά, και η ελεημοσύνη εξιλεώνει από τις αμαρτίες.» «Συγχώρησε το αδίκημα του πλησίον σου, και τότε, όταν προσευχηθείς, θα συγχωρεθούν οι αμαρτίες σου.» «Εκείνος που τιμά τον πατέρα του, θα εξιλεωθεί για τις αμαρτίες του.» «Είναι ευάρεστο στον Κύριο το να απομακρυνθεί κανείς από την αδικία, και αποτελεί εξιλασμό η απομάκρυνση από την αμαρτία.» «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα τα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος.» «Εκείνος που θα επαναφέρει έναν αμαρτωλό από τον πλανεμένο του δρόμο, θα σώσει μια ψυχή από τον θάνατο, και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών.» ΤΙΤΛΟΣ.

Διότι, όταν αποβληθεί ο άνθρωπος από την Εκκλησία, αμέσως τον παραλαμβάνει ο Σατανάς, και έως ότου τον δεχθεί ο πρεσβύτερος, δεν απομακρύνεται από αυτόν. Διότι, όταν αφορισθεί ο άνθρωπος, βρίσκεται έξω από τα χριστιανικά όρια. Και για όσο χρόνο παραμένει αφορισμένος, σε εκείνον τον κόσμο κρίνεται μαζί με τους ειδωλολάτρες. Αφού, λοιπόν, τον πάρεις ιδιαιτέρως, επιτίμησέ τον, παρακάλεσέ τον, νουθέτησέ τον, όχι μόνο μία φορά, αλλά και δύο και τρεις. Και εάν μεν σε εισακούσει, κέρδισες την ψυχή του, καθώς είπε η Γραφή: ότι εκείνος που θα επιστρέψει τον άνθρωπο από την πλανεμένη οδό του, θα σώσει ψυχή από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών. Εάν όμως μετά τις τρεις νουθεσίες παρακούσει και δεν διορθωθεί, απόκοψέ τον από κοντά σου· και με τέτοιον άνθρωπο ούτε να συντρώγετε, μέχρις ότου διορθώσει τον εαυτό του.

Επειδή λοιπόν, άγιε πατέρα, έχει γραφτεί, αυτός που εξάγει άξιο από ανάξιο θα είναι σαν το στόμα μου και, αυτός που αποτρέπει άνθρωπο από τον δρόμο της πλάνης του θα καλύψει πλήθος αμαρτιών, πρέπει η αγιωσύνη σου να δραστηριοποιηθεί και να δώσει χέρι βοηθείας σε αυτόν που πλανάται. Διότι σε αυτό θα είσαι συνεργός του Θεού. Πώς όμως θα γίνει αυτό; Με το να φέρεις με μήνυμα τον Θεόκτιστο κοντά σου, και να του μιλήσεις και να συζητήσεις τα πρέποντα. Και αν μεν τον βρεις να υποχωρεί στον θείο λόγο, να του πεις και για εμένα τον ταπεινό ότι για αυτό ακριβώς έχω κινητοποιηθεί, αγαπώντας τη σωτηρία του, και αν εγκρίνεις, πατέρα, και εκείνος το επιθυμεί, να του στείλω επιστολή καταλλήλως, ώστε και από τις δύο πλευρές να ελκυστεί και να κερδηθεί αυτός που χάνεται. Διότι αυτό θέλει ο Θεός και για αυτό ήρθε πάνω στη γη, αναζητώντας να επιστρέψει το απολωλός. Και ως απόδειξη της αγάπης προς Αυτόν, θέτει σε εμάς την αγάπη προς τον πλησίον. Και πρέπει με κάθε δύναμη να κινητοποιηθούμε, όσιε πατέρα. Διότι για αυτό κι εγώ, έχοντας κινητοποιηθεί, σου έγραψα. Αν όμως μετά από τέτοια προσπάθεια παραμένει εντελώς απειθής, ας όψεται αυτός που ανομεί. Λέει ο Κύριος, αφήστε τους, είναι τυφλοί.

Έτσι πρέπει να αγωνίζεται κανείς τον καλό αγώνα, τιμιωτάτη. Αυτόν ακριβώς αγωνίστηκε η καλή σου μητέρα, προσκολλήθηκε στον Θεό και μετέβη αξιέπαινα από τα επίγεια. Ας σπεύσουμε λοιπόν και εμείς, σε παρακαλώ, να ακολουθήσουμε τα δικά της ίχνη. Και να μη νιώσεις ίλιγγο καθώς καλείσαι προς το ύψος της αρετής, αφενός επειδή με τη χάρη του Θεού και εσύ ανυψώνεσαι με τις καλές πνευματικές αναβάσεις, για τις οποίες ακούω ότι τα πηγαίνεις καλά, και αφετέρου διότι, όπου υπάρχει η θέληση, εκεί σιγά-σιγά προστίθεται και η τελείωση, καθώς ο Θεός ενδυναμώνει και αγαπά τη σωτηρία εκείνου που έχει τέτοια προαίρεση. Ίσως όμως θεωρήσεις την προστασία των αδελφών εμπόδιο σε μια τέτοια πρόθεση, νιώθοντας το βάρος της καθοδήγησης. Αλλά σε καμία περίπτωση, κυρία μου. Διότι τίποτα δεν είναι τόσο αγαπητό στον Θεό όσο το να ποιμαίνει και να οδηγεί κανείς εκείνους που τον ακολουθούν. Διότι λέει προς τον μέγα Πέτρο: Αν με αγαπάς, ποίμαινε τα πρόβατά μου. Και πάλι: Εκείνος που αναδεικνύει τον άξιο από τον ανάξιο, θα είναι σαν το στόμα μου. Και πάλι: Εκείνος που θα επιστρέψει τον αμαρτωλό από τον πλανεμένο δρόμο του, θα σώσει την ψυχή του από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών. Διότι αν κάποιος, σπεύδοντας από φιλαρχία, αρπάξει την ποιμαντική ράβδο, είναι μισητός και αποτρόπαιος στον Θεό, και ούτε σώζει ούτε σώζεται. Αν όμως, έχοντας κληθεί από υπακοή στον Θεό, δεχθεί την ηγεσία, θα αποδειχθεί και φίλος του Θεού, και σώζων και σωζόμενος.