Πατερικές αναφορές στο ΚΡΙΤΑΙ 14:6

Εσείς, λοιπόν, πείτε μας για αυτό που σας προτάθηκε, αν δηλαδή βρήκατε κάπου στη Θεία Γραφή το Άγιο Πνεύμα να ονομάζεται απλώς Πνεύμα, χωρίς την προαναφερθείσα σε αυτό προσθήκη, και εξαιρουμένης της παρατηρήσεως την οποία ήδη μνημονεύσαμε. Αλλά δεν θα μπορούσατε να απαντήσετε καταφατικά· διότι δεν θα το βρείτε πουθενά γραμμένο. Αντιθέτως, στη Γένεση είναι γραμμένο: «Και Πνεύμα Θεού φερόταν πάνω από το ύδωρ·» και λίγο μετά: «Δεν θα παραμείνει το Πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες·». Στους δε Αριθμούς λέει ο Μωυσής προς τον γιο του Ναυή: «Μη με φθονείς εσύ· ποιος άραγε θα καθιστούσε προφήτες όλο τον λαό του Κυρίου, όταν θα έδινε ο Κύριος το Πνεύμα του σε αυτούς;». Και στο βιβλίο των Κριτών, για τον Γοθονιήλ αναφέρεται: «Και ήλθε σε αυτόν Πνεύμα Κυρίου, και έκρινε τον Ισραήλ». Και πάλι: «Και ήλθε πάνω στον Ιεφθάε Πνεύμα Κυρίου». Για τον Σαμψών δε: «Ανδρώθηκε, λέει, το παιδί και το ευλόγησε ο Κύριος·» και, «Άρχισε Πνεύμα Κυρίου να συμπορεύεται με αυτόν·» και, «Κατήλθε ορμητικά πάνω του Πνεύμα Κυρίου». Και ο μεν Δαβίδ ψάλλει: «Το Πνεύμα σου το άγιο μην το αφαιρέσεις από εμένα·» και πάλι στον εκατοστό τεσσαρακοστό δεύτερο ψαλμό: «Το Πνεύμα σου το αγαθό θα με οδηγήσει σε γη ευθεία, ένεκεν του ονόματός σου, Κύριε, θα με ζωογονήσεις». Στον δε Ησαΐα έχει γραφτεί: «Πνεύμα Κυρίου είναι πάνω μου, γι' αυτό και με έχρισε». Είχε δε ειπωθεί πριν από αυτό: «Ουαί, τέκνα αποστάτες».

Εσείς όμως απαντήστε σε αυτό που σας προτάθηκε, εάν βρήκατε πουθενά στη Θεία Γραφή το Άγιο Πνεύμα να ονομάζεται απλώς Πνεύμα, χωρίς την προαναφερθείσα προσθήκη σε αυτό, και εκτός από την παρατήρηση που ήδη αναφέραμε. Αλλά δεν θα μπορούσατε να το πείτε· διότι δεν θα το βρείτε πουθενά γραμμένο. Στη μεν Γένεση είναι γραμμένο: «Και Πνεύμα Θεού εφέρετο επάνω στα ύδατα»· και λίγο μετά: «Δεν θα παραμείνει το Πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες». Στους δε Αριθμούς λέει ο Μωυσής στον γιο του Ναυή (Ιησού του Ναυή): «Μη με φθονείς εσύ· μακάρι να έκανε κάποιος όλο τον λαό του Κυρίου προφήτες, όταν ο Κύριος δώσει το Πνεύμα του σε αυτούς». Και στους Κριτές, για μεν τον Γοθονιήλ λέει: «Και ήλθε επάνω του Πνεύμα Κυρίου, και έκρινε τον Ισραήλ». Και πάλι: «Και ήλθε επάνω στον Ιεφθάε Πνεύμα Κυρίου». Για τον Σαμψών δε λέει: «Ανδρώθηκε το παιδί και το ευλόγησε ο Κύριος»· Και, «Άρχισε Πνεύμα Κυρίου να συμπορεύεται με αυτόν»· Και, «Ήλθε ορμητικά επάνω του Πνεύμα Κυρίου». Και ο μεν Δαβίδ ψάλλει: «Το Πνεύμα σου το άγιο μην το αφαιρέσεις από εμένα»· Και πάλι στον εκατοστό τεσσαρακοστό δεύτερο ψαλμό: «Το Πνεύμα σου το αγαθό θα με οδηγήσει σε γη ευθεία, ένεκα του ονόματός σου, Κύριε, θα με ζωογονήσεις». Στον δε Ησαΐα είναι γραμμένο: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε». Πριν δε από αυτό ελέγετο: «Αλίμονο, τέκνα αποστάτες».

Πάλι το Πνεύμα αποκαλείται σαφώς Κύριος στο βιβλίο των Κριτών, όταν ο Σαμψών επιτελούσε τα ανδραγαθήματά του, καθώς η Γραφή το επισημαίνει και λέει: «Και Πνεύμα Κυρίου ήλθε στον Σαμψών, και πήρε μια σιαγόνα όνου και σκότωσε χίλιους»· και πάλι: «Ήλθε Πνεύμα Κυρίου στον Σαμψών, και κατασπάραξε το λιοντάρι σαν ερίφιο»· και πάλι: «Ήλθε Πνεύμα Κυρίου στον Σαμψών, και σήκωσε την πύλη της Γάζας και την ανέβασε στο όρος».

Δες μου τη Δαλιδά, πώς, αφού ξύρισε και έδεσε τον ίδιο της τον άνδρα, παρέδωσε στους αλλοφύλους το ίδιο της το μέλος, τον ίδιο της τον σύζυγο· αυτόν που περιέθαλπε, αυτόν που κολάκευε, αυτόν που καταφιλούσε, αυτόν που υποκρινόταν ότι τον αγαπούσε περισσότερο από τον εαυτό της. Αυτόν που χθες αγαπούσε, σήμερα τον απατούσε· αυτόν που χθες τον περιέθαλπε με αγάπη, σήμερα τον έθαβε με απάτη. Και μήπως δεν ήταν ωραίος; Και ποιος ήταν πιο ωραίος από αυτόν, που έφερε επτά πλοκάμους στο κεφάλι του, βαστάζοντας την εικόνα της επταφώτου χάριτος; Και μήπως δεν ήταν ανδρείος; Και ποιος ήταν πιο ανδρείος από αυτόν, που πάταξε ολομόναχος στον δρόμο έναν φοβερό λέοντα, και με μία σιαγόνα όνου κατέστρεψε χίλιους αλλοφύλους; Αλλά ήταν και τόσο άγιος, ώστε κάποτε που δίψασε μέσα σε σπάνη νερού, προσευχήθηκε, και από τη νεκρή σιαγόνα που κρατούσε στο χέρι του ανέβλυσε νερό, και από εκεί άντλησε.

Αυτή έκανε την Αιγύπτια να κυριευθεί από μανιώδες πάθος για τον σώφρονα Ιωσήφ. Όμως εκείνος ο νέος, φοβούμενος τον Θεό, νίκησε την ασπίδα που είχε κλειστεί μαζί του. Αυτή έπιασε αιχμάλωτο τον ανδρείο και ακαταγώνιστο, τον ναζιραίο Σαμψών. Διότι αυτός που προηγουμένως είχε κατασπαράξει αιμοβόρο λιοντάρι και είχε εξοντώσει χίλιους άνδρες με σιαγόνα όνου, επειδή επιθύμησε να συζήσει με έχιδνα, έχασε αμέσως τα μαλλιά του ναζιραίου, και αφού τυφλώθηκε ελεεινά στα μάτια, έγινε αμέσως καταγέλαστος σε όλους. Ομοίως δε και ο Δαβίδ έσφαξε τον Ουρία. Λόγω επιθυμίας πέθανε ο Ναβουθαί. Αυτή έκανε και τον άθλιο Ιούδα να παραδώσει τον Χριστό, τον ίδιο του τον Δεσπότη.

Διότι, όπως ακριβώς το θαύμα του Σαμψών γίνεται σπουδαιότερο, όχι μόνο επειδή κατανίκησε το λιοντάρι, αλλά επειδή το εξόντωσε άκοπα και με χέρια γυμνά και άοπλα κατέσκισε ένα τέτοιο θηρίο σαν να έπαιζε, έτσι και το ότι ο Κύριος εξαφάνισε δίχως καμία δυσκολία τόση μεγάλη κακία, αποτελεί μεγαλύτερη απόδειξη της υπερβάλλουσας δύναμής Του. Δεν χρειάστηκαν ορμητικές ροές απείρων υδάτων που να καταρρέουν από ψηλά στον υποκείμενο κόσμο, ούτε άβυσσοι που να διογκώνονται πέρα από τα όριά τους και να κατακλύζουν με πελάγη τη γη, ούτε να καλυφθεί στον βυθό ολόκληρη η οικουμένη σαν πλοίο αύτανδρο, ούτε τα όρη να βυθιστούν και οι κορυφές των βουνών να γίνουν υποβρύχιες, ούτε, κατά το παράδειγμα των Σοδόμων, βροχές φωτιάς που να εκκαθαρίζουν στο πυρ τη διαφθορά, ούτε κανένα άλλο τέτοιο φαινόμενο· τουναντίον, μία απλή και ακατάληπτη έλευση, η ίδια η παρουσία της ζωής και του φωτός για όσους κάθονταν στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, προκάλεσε την παντελή έκλειψη και τον αφανισμό τόσο του σκότους όσο και του θανάτου.

Και δεν ανέφερε στον πατέρα του και στη μητέρα του αυτό που είχε κάνει.» «Πήγε ο Σαμψών και έπιασε τριακόσιες αλεπούδες, και πήρε δαυλούς, και έστρεψε τις ουρές τη μία προς την άλλη, και τοποθέτησε έναν δαυλό ανάμεσα στις δύο ουρές, στη μέση, και τις έδεσε. Και πυρπόλησε τα σπαρτά των αλλοφύλων, από τα αλώνια έως τα όρθια στάχυα, καθώς και τους αμπελώνες και τα ελαιόδεντρα.» «Είπε ο Σαμψών: Με σιαγόνα όνου τους εξολόθρευσα ολοκληρωτικά· διότι με σιαγόνα όνου πάταξα χίλιους άνδρες. Και δίψασε πάρα πολύ, και βόησε προς τον Κύριο: Εσύ κατευόδωσες με το χέρι του δούλου σου αυτήν τη μεγάλη σωτηρία· και τώρα πεθαίνω από τη δίψα και θα πέσω στα χέρια των απερίτμητων.

Και ο μεν θείος Ιεζεκιήλ λέγει: «Με ανέλαβε το Πνεύμα και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων σε όραμα, εν Πνεύματι Θεού». Ο δε ενδέκατος από τους προφήτες, ο Ζαχαρίας, λέει: «Και τους λόγους σου εξαπέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτωρ με το Πνεύμα Του». Και ο Μιχαίας: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Ο δε Αγγαίος: «Διότι εγώ είμαι μαζί σας, λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ, και το Πνεύμα μου βρίσκεται ανάμεσά σας». Και στον Ιώβ έχει γραφτεί: «Το Πνεύμα του Κυρίου είναι που με δημιούργησε, και η πνοή του Παντοκράτορα είναι που με διδάσκει». Ενώ στη Σοφία: «Διότι υπάρχει σε αυτήν Πνεύμα άγιο νοερό, απαύγασμα αιώνιου φωτός». Και πάλι: «Διότι το άφθαρτο Πνεύμα σου υπάρχει στα πάντα». Και στους Κριτές: «Ήλθε σε αυτόν το Πνεύμα του Κυρίου και έκρινε τον Ισραήλ». Και: «Ήλθε στον Ιεφθάε το Πνεύμα του Κυρίου». Και: «Όρμησε το Πνεύμα του Κυρίου πάνω στον Σαμψών». Στους δε Αριθμούς: «Θα πάρω από το Πνεύμα που είναι πάνω σου και θα το θέσω πάνω σε αυτούς»· και: «Είθε να γινόταν όλος ο λαός του Κυρίου προφήτες, όταν δώσει ο Κύριος το Πνεύμα Του σε αυτούς». Ενώ στη Γένεση: «Δεν θα παραμείνει το Πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες». Αλλά μέχρι πότε θα προσπαθούμε να αριθμήσουμε τα αναρίθμητα;