Πατερικές αναφορές στο ΚΡΙΤΑΙ 6:40

Ο δε πόκος σημαίνει την ιουδαϊκή λατρεία· διότι πάνω σε αυτόν έπεσε η δροσιά, επειδή διέθετε λατρευτικές διατάξεις. Σε όλη δε τη γη υπήρχε ξηρασία· διότι όλα τα έθνη στερούνταν τη γνώση του Θεού. Το δε να στυφτεί το νερό μέσα στη λεκάνη σήμαινε τη μελλοντική χάρη του βαπτίσματος· διότι η Παλαιά Διαθήκη διέθετε σε πολλά σημεία τύπους του αγίου βαπτίσματος. Αυτοί λοιπόν, αφού στύφτηκαν στη λεκάνη του βαπτίσματος, μας υπέδειξαν το σχετικό με αυτό μυστήριο. Το να επαναληφθεί δε η πράξη και, αντίστροφα, ο μεν πόκος να έχει την ξηρασία και όλη η γη τη δροσιά, σήμαινε τη χάρη του Ευαγγελίου· διότι όλη η γη πληρώθηκε από την ευαγγελική δροσιά, ενώ ο λαός των Ιουδαίων εγκαταλείφθηκε ξηρός από κάθε πίστη. Όσον αφορά δε τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά· ο πόκος είναι η ηθική φιλοσοφία η οποία στύβεται μέσα στη λεκάνη της γνώσης· το να έχει δε όλη η γη τη δροσιά, σημαίνει ότι, μετά την κατόρθωση της ηθικής φιλοσοφίας, όλη η γη της καρδιάς πληρούται από θεία γνώση. Εάν όμως κάποιος υπερηφανεύεται μόνο για την κατόρθωση των ηθών, χωρίς τη συμφυή γνώση, ένας τέτοιος άνθρωπος διατηρεί μεν τη γη της καρδιάς του άνικμη, φαίνεται δε να καλλωπίζει απλώς την εξωτερική του σκηνή σαν τον πόκο.

Επιπροσθέτως, επιθυμώ να μάθω από εσένα και για άλλα αρχαία παράδοξα θαύματα του Θεού, τα οποία προηγήθηκαν ως προτύπωση αυτού του καινούργιου και ξένου μυστηρίου. Πες μου, πώς ο πόκος του Γεδεών γέμισε μόνος του από την ουράνια δρόσο, ενώ ολόκληρη εκείνη η γη απέμεινε ξηρή, μη έχοντας μερίδιο από αυτήν τη δρόσο; Και πώς, αντίστροφα, ολόκληρη εκείνη η γη δέχθηκε τη βροχή στους κόλπους της, ενώ μόνος ο πόκος όχι; Αλλά και η βάτος που εμφανίστηκε στον Μωυσή, πες μου, πώς, ενώ καιγόταν από τη φωτιά, δεν κατακάηκε, παρότι ήταν εύφλεκτης φύσεως; Και η ράβδος του Ααρών, η ξερή και άνικμη, πες μου πώς βλάστησε και στολίστηκε με φύλλα, φέρνοντας μαζί και καρπούς; Αλλά και το θαύμα που επιτελέστηκε από τον Θεό πριν από όλα αυτά, επιθυμώ να ερμηνευθεί από εσένα.

Πες μου και αποκρίσου, αν διαθέτεις νου και λόγο συνέσεως. Εάν όμως αδυνατείς να μιλήσεις για αυτά και δεν θα μπορέσεις ποτέ να δώσεις εξήγηση, πώς ζητάς να μάθεις από εμένα το μυστήριο που παραμένει κρυμμένο από όλους τους ανθρώπους και τους αγγέλους απ' αιώνος; Όπως λοιπόν σε όλα εκείνα κυριαρχεί μόνο η πίστη, η οποία τα καθιστά και τα αποδεικνύει σε εμάς τους ανθρώπους αξιόπιστα, και όχι η έρευνα, έτσι και σε αυτό το παράδοξο μυστήριο και έργο του Θεού οφείλει να κυριαρχεί η πίστη, και όχι η απόδειξη, για την πλήρη διαβεβαίωσή του. Επειδή ακριβώς, για να μη μας φανεί μη αποδεκτό αυτό το μέγα μυστήριο της οικονομίας, προοικονομήθηκε από τον Θεό να τελεστούν τα προειρημένα μυστήρια των τριών παίδων, του πόκου, της βάτου, της ράβδου του Ααρών, και πριν από αυτά η πλάση της Εύας από την πλευρά του Αδάμ, ώστε και ο τόκος της Παρθένου και η άρρητη γέννηση και σάρκωση αυτού τούτου του Λόγου και Υιού του Θεού να γίνουν ευπρόσδεκτα σε όλους, καθώς θα βλέπουν τους τύπους και τα υποδείγματα, και να μη φανούν στους ανθρώπους απίστευτα.

Διότι, αν στην περίπτωση του Γεδεών, πάνω στο δέρας, η πτώση της πρωινής δροσιάς υπηρέτησε με τόση ακρίβεια το πρόσταγμα του Δημιουργού σαν να ήταν κάτι έμψυχο και λογικό, και παρουσίασε τα της δικής της ενέργειας τόσο ξεκάθαρα και με τέτοια ακρίβεια, ώστε ούτε η γη να ραντιστεί με μία σταγόνα, ούτε καν αυτή που βρισκόταν κοντά στο δέρας, παρά μόνο πάνω σε αυτό να πέσει η δροσιά, και αντίστροφα, το δέρας να είναι εντελώς στεγνό, ενώ η δροσιά είχε καλύψει όλη τη γη, πώς θα τολμούσε κανείς να αμφιβάλλει ότι το αγγελικό χέρι δεν έπεσε πάνω στον λαό με κάποια σύγχυση, αλλά ότι δέχθηκαν τον θάνατο ξεχωριστά μόνο εκείνοι για τους οποίους είχε προοριστεί από τον Θεό να πεθάνουν εκείνη τη στιγμή; Γι' αυτό, εφόσον εκπληρώθηκε η θεία απόφαση, αναστέλλεται το χτύπημα της ρομφαίας, και αποκαλύπτεται στον Δαβίδ ο άγγελος που προξενούσε την καταστροφή, ενώ η εξιλέωση μέσω της θυσίας καταπαύει εντελώς την αγανάκτηση του Θεού. Διότι ο Θεός δεν έκανε τις προτάσεις προς τον προφήτη έχοντας άγνοια του μέλλοντος, αλλά για να οικονομήσει αφενός την ανάδειξη της φιλοθεΐας εκείνου και αφετέρου τη φανέρωση της δικής Του φιλανθρωπίας. Χωρίς, λοιπόν, να περιμένει να συμπληρωθεί ο χρόνος των καθορισμένων ημερών, από αγαθότητα διέκοψε την πληγή, μετά τον θάνατο εκείνων των οποίων δηλαδή το τέλος ο ίδιος είχε προορίσει με ανεξιχνίαστη κρίση.

Χαίρε, αλόχευτη, που προσφέρεις τον βρεφοτρεφή θηλασμό με τρόπο μητροπρεπή, από την οποία θηλάζει παρθενικό γάλα Αυτός που τρέφει τα σύμπαντα. Χαίρε, αμόλυντη, η μόνη που είσαι ευπρόσιτη στον Θεό για να κατοικήσει μέσα σου, και που έχεις θεϊκό αξίωμα λόγω της γέννησης· γι' αυτό είσαι προσκυνητή από όλες τις ουράνιες Δυνάμεις. Χαίρε, πόκε, το σύμβολο της νίκης του Γεδεών, από τον οποίο έσταξε αλληγορικά η αθάνατη δροσιά, Αυτός που είπε αυτολεξεί: Έχετε θάρρος, εγώ έχω νικήσει τον κόσμο. Χαίρε, τόπε του Θεού, που χώρεσες στη γαστέρα σου Αυτόν που δεν χωρά πουθενά· που κρατά τα πάντα στη χούφτα Του, και που βρισκόταν στα δικά σου χέρια· πράγμα το οποίο και όταν λέγεται είναι αδιανόητο, και όταν το σκέφτεται κανείς, ασύλληπτο.