Οὐδὲ γοῦν κατὰ τὸ βραχύτατον, ἄπαγε, τὸ κατ’ αὐτὴν ἄνισον καὶ ἀνόμοιον ἐν τοῖς τρισίν, εἰ μὴ ἄρα καὶ τοῦθ’ οὗτος δυσσεβῶς φρονεῖ, μᾶλλον μὲν οὖν ἔοικε καὶ πρὸς τοῦτο νῦν ἐκκυλισθῆναι παντάπασιν ἀθλίως ἐκ τοῦ ἀκρατῶς συκοφαντεῖν ἡμᾶς. Οἴεται γὰρ σὺν δόλῳ κἀντεῦθεν ἐξελέγχειν, ὡς ἄνισον δῆθεν καὶ ἀνόμοιον τὴν θείαν οὐσίαν καὶ τὴν θείαν ἐνέργειαν φρονοῦμεν. Ἡμεῖς δ’ οὐχ οὕτω λέγομέν τε καὶ φρονοῦμεν· ἄπαγε τοῦ ψεύδους. Οὐχ αὕτη μερὶς τῷ Ἰακώβ. Ἀλλ’ ὅτι μία μὲν καὶ ἡ αὐτὴ οὐσία καὶ δύναμις καὶ ἐνέργεια τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος, διαφέρει δὲ ἡ θεατικὴ τοῦ ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν ἑνὸς θεοῦ ἐνέργεια καὶ ἡ θεοποιὸς ἀλλήλων· οὐδὲ γὰρ πάνθ’ ὅσα ὁ θεὸς θεᾶται καὶ θεοποιεῖ. Ἀλλὰ καὶ ἡ θεία ὑπερουσιότης ἀμφοτέρων διενήνοχε· κατ’ αὐτὴν γὰρ ἀμέθεκτός ἐστι πάντη καὶ ἀνέκφαντος καὶ ἀνέκφραστος ὁ τρισυπόστατος κύριος. Καλεῖται δ’ ἑκάστη τούτων, ἰδίᾳ καὶ ὁμοῦ πᾶσαι, τῇ τῆς θεότητος προσηγορίᾳ καὶ ὡς ἑνὸς θεοῦ ὁμοτίμως πρὸς ἀλλήλας ἔχουσιν. Ἀλλ’ ἡ μὲν ὑπερουσιότης ἐκείνη τῆς ἐκ τῆς προσηγορίας σημασίας ὑπέρκειται κατὰ τοὺς ἱεροὺς πατέρας, τῶν δ’ ἄλλων ἑκατέρα πρὸς τὸ σημαινόμενον οἰκείως ἔχει, καὶ αἱ μὲν ἐνέργειαι ἐκ τῆς οὐσίας ὡς αἰτίας, ἡ δ’ οὐσία οὐκ ἐκ τῶν ἐνεργειῶν, διὸ καὶ ὑπέρκειται τῶν ἐξ αὐτῆς καὶ ἐν αὐτῇ τούτων, ὡς αἰτία τούτων κατὰ τοὺς θεολόγους.
Μετάφραση
Δεν υπάρχει ούτε στο ελάχιστο, προς Θεού, ως προς αυτήν κάτι το άνισο και ανόμοιο στα τρία πρόσωπα, εκτός αν και αυτό το πιστεύει με ασέβεια αυτός, μάλλον βέβαια φαίνεται ότι τώρα έχει κατρακυλήσει εντελώς άθλια και σε αυτό το σημείο εξαιτίας του ότι μας συκοφαντεί ακράτητα. Διότι νομίζει με δόλο ότι και από εδώ θα μας ελέγξει, ότι τάχα θεωρούμε τη θεία ουσία και τη θεία ενέργεια ως άνισες και ανόμοιες. Εμείς όμως δεν λέμε ούτε πιστεύουμε κάτι τέτοιο· μακριά από αυτό το ψέμα. Δεν είναι αυτή η μερίδα του Ιακώβ. Αλλά πιστεύουμε ότι μία και η αυτή είναι η ουσία και η δύναμη και η ενέργεια του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διαφέρει όμως η θεατική ενέργεια του ενός Θεού που υπάρχει σε τρεις υποστάσεις από τη θεοποιό, μεταξύ τους· διότι δεν θεοποιεί ο Θεός όλα όσα βλέπει. Αλλά και η θεία υπερουσιότητα διαφέρει και από τις δύο· διότι ως προς αυτήν είναι εντελώς αμέθεκτος και ανέκφαντος και ανέκφραστος ο τρισυπόστατος Κύριος. Ονομάζεται δε καθεμία από αυτές, ιδιαιτέρως και όλες μαζί, με την προσηγορία της θεότητας και ως ανήκουσες στον ένα Θεό είναι ομότιμες μεταξύ τους. Αλλά η μεν υπερουσιότητα εκείνη υπέρκειται της σημασίας που προκύπτει από την ονομασία σύμφωνα με τους ιερούς πατέρες, ενώ καθεμία από τις άλλες σχετίζεται οικεία προς το σημαινόμενο, και οι μεν ενέργειες προέρχονται από την ουσία ως αιτία, η δε ουσία δεν προέρχεται από τις ενέργειες, γι' αυτό και υπέρκειται αυτών που προέρχονται από αυτήν και υπάρχουν μέσα σε αυτήν, ως αιτία αυτών σύμφωνα με τους θεολόγους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες