Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 11:14

Έπειτα, αφού έπλασαν είδωλο κατά την αρέσκειά τους, του προσέφεραν θυσίες, και έχοντας εντελώς καταφρονήσει την ευσέβεια προς τον Θεό, είπαν στο ξύλο: «Εσύ είσαι ο πατέρας μου», και στην πέτρα: «Εσύ με γέννησες». Άραγε, λίγοι το έπαθαν αυτό; Κάθε άλλο, λέει· διότι πλανήθηκαν μικροί και μεγάλοι, ολόκληρες γενιές και οικογένειες. Και γι' αυτό είπε πάλι προς τον μακάριο προφήτη Ιερεμία: «Και εσύ μην προσεύχεσαι για τον λαό αυτόν, και μην παρακαλάς γι' αυτούς με δέηση και προσευχή, διότι δεν θα εισακούσω».

Γι' αυτό, λέει, παρακαλώ και ικετεύω, επειδή αυτό αποφασίστηκε, να επιβληθεί η τιμωρία με μέτρο. «Σωφρόνισέ μας, αλλά με δίκαιη κρίση, και όχι με οργή». Αλλά επειδή κάποιοι φέρνουν αντιρρήσεις σε αυτό, και υποστηρίζουν ότι αυτά δεν ειπώθηκαν για τον βάρβαρο, αλλά για την κοινή φύση των ανθρώπων, είναι αναγκαίο να αντικρούσουμε και αυτούς. Τι πρέπει λοιπόν να πούμε προς αυτούς; Ότι παρακαλούσε υπέρ ανθρώπων που είχαν αμαρτήσει, για τους οποίους πολλές φορές εμποδίστηκε να ικετεύσει. Γι' αυτό προετοιμάζει την πόλη να θρηνήσει πρώτη. Διότι, επειδή του έλεγε συνεχώς [ο Θεός], «Μην παρακαλάς υπέρ αυτών», παρουσιάζει πρώτα την ίδια την πόλη να ικετεύει για φιλανθρωπία, ώστε να λάβει από εκεί κάποια αφορμή και εύλογη πρόφαση για την προς τον Θεό ικεσία υπέρ αυτών. Γι' αυτό απευθύνει τον λόγο προς αυτήν και λέει: «Αλίμονο για τη συντριβή σου· είναι οδυνηρή η πληγή σου». Έπειτα εκείνη λέει: «Πράγματι αυτό είναι το δικό μου τραύμα; Η σκηνή μου καταστράφηκε, τα καλύμματά μου σχίστηκαν, οι γιοι μου και τα πρόβατά μου έφυγαν από εμένα, και δεν υπάρχουν πια. Οι ποιμένες μου συμπεριφέρθηκαν ανόητα και δεν αναζήτησαν τον Κύριο. Έρχεται είδηση και ήχος μεγάλου σεισμού από τον βορρά, για να παραδώσει τις πόλεις του Ιούδα στον αφανισμό και να τις κάνει φωλιά στρουθών». Έπειτα, αφού εκείνη περιέγραψε δραματικά τη δική της συμφορά, λέει: «Κύριε, η οδός του ανθρώπου δεν εξαρτάται από τον ίδιο». Τι σημαίνουν λοιπόν αυτά;

«Και έδωσα», λέει, «το πρόσωπό μου». Δηλαδή, ήμουν ντροπιασμένος πριν από αυτό, πριν από την ταπείνωση· τώρα όμως χρησιμοποιεί το «έδωσα», αντί του «τόλμησα». Αν όμως απαιτούσε κάτι που του οφειλόταν, δεν θα έλεγε «έδωσα το πρόσωπό μου», σαν να επρόκειτο για κάποιο ριψοκίνδυνο εγχείρημα. Αν για άλλους επιδεικνύει τόση σπουδή, αν, ενώ απολαμβάνει τόσες εύνοιες και από τον Θεό και από τον βασιλιά, δεν έχει αίσθηση αυτής της καλής κατάστασης, αλλά, σαν να βρισκόταν ο ίδιος στα δεινά, πονούσε περισσότερο από εκείνους που πραγματικά τα υφίσταντο, πώς θα μπορούσε κάποιος να τον θαυμάσει επαξίως; Πρόσεξε δε ότι, ακόμη και μετά από εκείνες τις θλίψεις, δεν παίρνει το θάρρος να προσέλθει, παρά μόνο όταν είδε ότι ο χρόνος είχε συμπληρωθεί. Πού λοιπόν θα βρεθούμε στο εξής εμείς οι άθλιοι; Τι λες, ω Δανιήλ; Εσύ βρίσκεσαι μέσα στα αγαθά, απολαμβάνεις τιμές από τον Θεό και από τους ανθρώπους· τι σε νοιάζει για τους άλλους; Έτσι έπραττε και ο Μωυσής. Και τι λέει; «Με νηστείες και σάκο και στάχτη», απαιτώντας τα οφειλόμενα. Διότι, τι σημασία έχει αν αυτά οφείλονταν; Μήπως άραγε κατέστησαν τους εαυτούς τους ανάξιους και για αυτό; Διότι δεν υπάρχει εξαναγκασμός για τον Θεό· είναι ανώτερος από τους νόμους. «Για να ζητήσω», λέει, «με προσευχή και δέηση». Πρώτα αυτό επιζητεί. Το αν, δηλαδή, μου επιτρέπει, λέει, να προσευχηθώ υπέρ αυτών· επειδή γνώριζε ότι ο Ιερεμίας είχε ακούσει το εξής: «Μην προσεύχεσαι υπέρ του λαού τούτου, και μην αξιώνεις τίποτα για αυτούς». Έχοντας...

Δηλαδή παρέμεινε άκαρπος. Ακούγοντας αυτά ο προφήτης και περιπίπτοντας σε μεγαλύτερη αθυμία, ικέτευε τον Θεό υπέρ του λαού. Αφού, λοιπόν, είχε πει πιο πάνω: «Και εσύ μην προσεύχεσαι υπέρ του λαού αυτού»· και αφού επέφερε τον έλεγχο γι' αυτά με το: «Γιατί η αγαπημένη διέπραξε βδέλυγμα στον οίκο μου;» και τα εξής· επειδή εκείνος συνέχιζε να επιμένει υπέρ του λαού, ο Θεός, θέλοντας να δείξει την κακία του πλήθους και το ότι σφάλλουν αμετανόητα, φανέρωσε στον προφήτη τη βουλή που είχαν εναντίον του, και καθώς εκείνος δυσπιστούσε, του έδειξε με σαφήνεια την κακία τους.