Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 14:13

Και σε τέτοιο σημείο παραφροσύνης ξέπεσαν ως προς αυτό, ώστε να λένε ότι οι δικές τους βουλές είναι βουλές της ανείπωτης δόξας, και τα λόγια που πηγάζουν από τη δική τους κρίση να ισχυρίζονται πως είναι θεία λόγια. Και γι' αυτό έλεγε για αυτούς μέσω της φωνής του Ιερεμία: «Δεν έστελνα αυτούς τους προφήτες, κι όμως αυτοί έτρεχαν· ούτε τους μίλησα, κι όμως αυτοί προφήτευαν». Και ενώ ο ίδιος ο προφήτης φώναζε ξεκάθαρα και έλεγε: «Ω, Δέσποτα Κύριε, ιδού οι προφήτες τους προφητεύουν και λένε: Δεν θα δείτε μάχαιρα και δεν θα υπάρξει πείνα ανάμεσά σας, διότι θα σας δώσω αλήθεια και ειρήνη πάνω στη γη και σε αυτόν τον τόπο», σχεδόν του αντιφώναζε λέγοντας ο Θεός των όλων: «Ψευδή προφητεύουν οι προφήτες στο όνομά μου, δεν τους απέστειλα και δεν τους έδωσα εντολή και δεν τους μίλησα· διότι ψευδή οράματα και μαντείες και οιωνούς και επινοήσεις της καρδιάς τους προφητεύουν σε εσάς. Αν είναι προφήτες, και αν υπάρχει λόγος Κυρίου σε αυτούς, ας με συναντήσουν. Τι σχέση έχει το άχυρο με το σιτάρι; Έτσι είναι και οι λόγοι μου, λέει ο Κύριος. Δεν είναι οι λόγοι μου σαν πυρ που καταφλέγει, λέει ο Κύριος, και σαν πέλεκυς που κόβει την πέτρα;»

Και βέβαια ο προφήτης Ιερεμίας τους κατηγορούσε σφοδρά, λέγοντας τα εξής: «Ω Κύριε, ιδού οι προφήτες τους προφητεύουν και λένε: Δεν θα δείτε μάχαιρα και δεν θα υπάρξει πείνα ανάμεσά σας, διότι θα σας δώσω αλήθεια και ειρήνη πάνω στη γη και σε αυτόν τον τόπο». Και ο Θεός απάντησε σε αυτά: «Ψευδή προφητεύουν οι προφήτες στο όνομά μου· δεν τους απέστειλα, δεν τους έδωσα εντολή, και δεν τους μίλησα, διότι οράματα ψευδή και μαντείες και οιωνισμούς και επινοήσεις της καρδιάς τους αυτοί σας προφητεύουν». Αλλά και αλλού πάλι λέει: «Δεν έστειλα εγώ τους προφήτες, και όμως αυτοί έτρεχαν· ούτε τους μίλησα, και όμως αυτοί προφήτευαν». Επομένως, όπως είπα, ο Ισραήλ έχει πλανηθεί, έχοντας απερίσκεπτα παρασυρθεί από τις απάτες των ψευδομάντεων. Αλλά δεν θα είχε ποτέ κυριευθεί από τους εχθρούς ούτε θα είχε δοκιμάσει μια τόσο πικρή και βαρύτατη δουλεία, εάν είχε στρέψει τον νου του στους προφήτες του Θεού, οι οποίοι και τους προανήγγειλαν ότι επρόκειτο να συμβούν τέτοια πράγματα και έλεγαν ρητώς ότι οπωσδήποτε θα υποστούν συμφορά, εφόσον δεν επέλεξαν να πράττουν τα ευάρεστα στον Θεό. Γι' αυτόν τον λόγο τους καλεί να θυμηθούν και τους ανόσιους ψευδοπροφήτες και τους εξαπατημένους, και λέει: «Οι πατέρες σας πού είναι; Και οι προφήτες, μήπως θα ζήσουν αιώνια;»

Διότι, από τη μία πλευρά, οι λάτρεις των ειδώλων, εγκατεστημένοι σε βέβηλους ναούς, έδιναν χρησμούς και έλεγαν ψέματα· από την άλλη πλευρά, εκείνοι που είχαν στη γλώσσα τους το «Ζει Κύριος» και προσποιούνταν ευσέβεια, κρύβοντας τον λύκο με προβιά προβάτου, οι άθλιοι, περιβάλλοντας τον εαυτό τους με το όνομα της προφητείας και αρπάζοντας ανίερα τη δόξα γι' αυτό, ξεστόμιζαν ό,τι τους φαινόταν σωστό και ισχυρίζονταν ότι οι λογισμοί της δικής τους καρδιάς ήταν θεϊκό θέλημα. Για αυτούς που συνήθιζαν να τολμούν τέτοια πράγματα, και ο προφήτης Ιερεμίας έλεγε προς τον Θεό που εξουσιάζει τα πάντα: «Κύριε, ο Ων, ιδού οι προφήτες τους προφητεύουν και λένε: δεν θα δείτε μάχαιρα και πείνα δεν θα υπάρξει ανάμεσά σας, διότι θα δώσω αλήθεια και ειρήνη πάνω στη γη και σε τούτον τον τόπο». Και ως απάντηση σε αυτά ο Θεός λέει: «Ψεύδη προφητεύουν οι προφήτες στο όνομά μου· δεν τους απέστειλα και δεν τους έδωσα εντολή και δεν τους μίλησα, διότι ψευδείς οράσεις και μαντείες και οιωνισμούς και τις προθέσεις της καρδιάς τους προφητεύουν σε εσάς». Και πάλι: «Δεν απέστειλα τους προφήτες, και αυτοί έτρεχαν· ούτε μίλησα σε αυτούς, και αυτοί προφήτευαν». Διότι ήσαν ψευδολόγοι, όπως είπα, και, ηττημένοι από αισχρά κέρδη, μιλούσαν στους ακροατές «από την καρδιά τους», καθώς έχει γραφεί, «και όχι από το στόμα του Κυρίου».

Και είπα: Ο Ων, Κύριε, ιδού οι προφήτες τους προφητεύουν και λένε: Δεν θα δείτε. Τι λοιπόν, λέει, οι προφήτες προλέγουν αυτά: Δεν θα υπάρξει λιμός, ούτε μάχαιρα; Μεγάλη δοκιμασία υπέμεινε ο προφήτης, όχι μόνο επειδή αναγκαζόταν να λέει θλιβερά πράγματα, αλλά και επειδή αντιμετώπιζε αυτούς που του εναντιώνονταν, που εξαπατούσαν και προέλεγαν τα αντίθετα. Γι' αυτό απευθύνει δέηση στον Θεό: Ο Ων, Δέσποτα Κύριε, προς αντιδιαστολή με τους μη όντας.

Προτροπή προς τον Ισραήλ να υπακούει στον Θεό, και κατηγορία των πατέρων τους, καθώς και τα δεινά που πρόκειται να τους συμβούν. Και εμποδίζεται πάλι ο Ιερεμίας να προσεύχεται υπέρ αυτών. Ο προφήτης οδύρεται καθώς δέχεται επιβουλή από τους Ιουδαίους στην Αναθώθ, και προλέγει τον όλεθρο που θα ακολουθήσει εξαιτίας αυτού. Ο Ιερεμίας λαμβάνει την εντολή να κρύψει το περίζωμα, και προλέγει ότι θα γεμίσουν και θα μεθύσουν από δεινά. Περί της αβροχίας· και εμποδίζεται ο προφήτης να προσεύχεται υπέρ αυτών, και ο Θεός απορρίπτει τα ολοκαυτώματα και τις νηστείες τους, και απειλεί με δεινά τους ψευδοπροφήτες, επειδή έλεγαν ότι δεν θα υπάρξουν συμφορές για τον λαό. Ικετεύει τον Θεό· Εκείνος όμως λέει ότι δεν θα εισακούσει, ούτε και αν ο Μωυσής και ο Σαμουήλ μεσιτεύσουν υπέρ αυτών, αλλά ότι θα τους παραδώσει σε μάχαιρα και θάνατο, σε λιμό και αιχμαλωσία, και σε διασπασμό από τις συμφορές. Και ο Ιερεμίας εύχεται να τιμωρηθούν όσοι τον ονειδίζουν· ο Θεός όμως του λέει: Εάν εξάγεις το τίμιο από το ανάξιο, θα είσαι σαν το στόμα μου. Δίνεται η εντολή στον Ιερεμία να μη νυμφευθεί, ούτε να θρηνεί, ούτε να συμμετέχει με τους Ισραηλίτες σε όσα τελούνται για τους νεκρούς. Προφητεία περί των αποστόλων και περί του Χριστού· ο προφήτης προλέγει τα λόγια όσων απιστούν σε Αυτόν, και προσεύχεται εναντίον τους.