Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 14:6

Και γι' αυτό έχει διατυπώσει τους λόγους περί της ανομβρίας: «Πένθησε η Ιουδαία, και οι πύλες της ερημώθηκαν, και σκοτείνιασαν πάνω στη γη, και η κραυγή της Ιερουσαλήμ ανέβηκε, και οι άρχοντές τους έστειλαν τους νεότερούς τους για νερό· πήγαν στα πηγάδια, και δεν βρήκαν νερό, επέστρεψαν με τα δοχεία τους άδεια. Και τα έργα της γης σταμάτησαν, επειδή δεν έπεσε βροχή. Ντροπιάστηκαν οι γεωργοί, ξεσκέπασαν τα κεφάλια τους. Και τα ελάφια γέννησαν στον αγρό και εγκατέλειψαν τα μικρά τους, επειδή δεν υπήρχε βλάστηση. Τα άγρια γαϊδούρια στάθηκαν στις ρεματιές, ρούφηξαν τον αέρα, τα μάτια τους έσβησαν, επειδή δεν υπήρχε χόρτο εξαιτίας της αδικίας του λαού». Επειδή λοιπόν οι Ισραηλίτες είχαν ασεβήσει σε μεγάλο βαθμό, ο Θεός συγκράτησε τη βροχή και έδωσε μούδιασμα των δοντιών και έλλειψη άρτων σε όλες τις πόλεις του.

Και τα ελάφια γέννησαν στον αγρό. Για ποιον λόγο τιμωρούνται τα άλογα ζώα; Για χάρη των ανθρώπων, για τη δική τους διόρθωση, επειδή εξάλλου γι' αυτούς έχουν δημιουργηθεί. Οι όναγροι στάθηκαν στις ρεματιές. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτά τα ζώα βόσκουν στα πιο ερημικά μέρη. Τι σημαίνει η φράση «εισέπνευσαν τον άνεμο»; Σημαίνει ότι προσπαθούσαν να ανακουφίσουν τον καύσωνα της δίψας. Είδες την οργή του Δεσπότη; Είδες τη φιλανθρωπία μαζί με την οργή; Σπλαχνίζεται τα παιδιά του και στρέφει την οργή του στους δούλους, ώστε έστω και με αυτόν τον τρόπο να σωφρονιστούν.

Άγριο ζώο είναι ο όναγρος, ο οποίος επιδράμει στις πεδιάδες και καταστρέφει τους καρπούς. Αναφέρει, λοιπόν, ότι εξαιτίας της ανομβρίας περιήλθε σε αδυναμία ακόμη και αυτό το ζώο. Όσο για το χωρίο «Είσπνευσαν άνεμο ως δράκων», κατά το εβραϊκό κείμενο η έννοια είναι περίπου η εξής: Είσπνευσαν άνεμο σαν το ζώο που συλλαμβάνει από τον άνεμο. Λένε μάλιστα ότι τέτοιο ζώο είναι η σφίγγα. Διότι, όπως ακριβώς εκείνη ευφραίνεται με την προσβολή του ανέμου σαν να βρίσκεται σε συνουσία, έτσι, λέγει, και οι όναγροι στέκονταν απέναντι στον άνεμο, βρίσκοντας εξαιτίας της στερήσεως παρηγοριά στη φορά του ανέμου. Μάλλον, όμως, θα μπορούσε κάποιος να το νοήσει ως εξής: «Είσπνευσαν άνεμο ως δράκων», δηλαδή, εξαιτίας της στερήσεως ογκανίζονταν· διότι, όταν εκλείπει η τροφή, τα άλογα ζώα, όπως οι όνοι, οι ίπποι και τα παρόμοια, συνηθίζουν να αναβοούν. Αυτό ακριβώς συνηθίζει να πράττει και ο όναγρος.

Επομένως, το «Είλκυσαν σαν δράκοντας», σημαίνει ότι, όπως αυτός συρίζοντας εκπέμπει παρατεταμένα τη φωνή του, έτσι και οι όναγροι θα βοήσουν δυνατά εξαιτίας της στέρησης. Αναφέρουν δε οι Σύροι ότι δεν περιέχεται η φράση «σαν δράκοντας». Κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται ότι ο δράκοντας εκ φύσεως τρέφεται με τον άνεμο· παρομοίασε, λοιπόν, τους όναγρους με αυτό το ζώο, για να καταδείξει τη συμφορά που προκαλείται από την ανομβρία.

Κάποτε, λοιπόν, όταν πείνα κατέλαβε τους Ιουδαίους, και μεγάλη ξηρασία επικρατούσε στη χώρα, και όλα είχαν εξαντληθεί, ο μεν ένας από τους προφήτες έλεγε: «Σκίρτησαν οι δαμάλεις στις φάτνες τους, έκλαψαν τα κοπάδια των βοδιών, διότι δεν υπήρχε βοσκή· όλα τα κτήνη της πεδιάδας έστρεψαν το βλέμμα τους προς εσένα, διότι ξεράθηκαν οι πηγές των υδάτων»· ο δε άλλος, θρηνώντας για τα δεινά της ανομβρίας, έλεγε πάλι κάπως έτσι: «Τα ελάφια γέννησαν στον αγρό και εγκατέλειψαν τα μικρά τους, διότι δεν υπήρχε χορτάρι· οι άγριοι όνοι στάθηκαν στις ρεματιές, ρούφηξαν τον αέρα σαν τα φίδια· έσβησαν τα μάτια τους, διότι δεν υπήρχε χόρτο». Γι' αυτόν τον λόγο και σήμερα ακούσατε τον Ιωήλ να λέει: «Ας εξέλθει ο νυμφίος από τον κοιτώνα του και η νύμφη από τον νυμφικό της θάλαμο, συγκεντρώστε νήπια που θηλάζουν μαστούς». Διότι, για ποιον λόγο, πες μου, καλεί τη νηπιακή ηλικία σε ικεσία; Δεν είναι ολοφάνερο ότι γίνεται για αυτήν ακριβώς την αιτία;

Προτροπή προς τον Ισραήλ να υπακούει στον Θεό, και κατηγορία των πατέρων τους, καθώς και τα δεινά που πρόκειται να τους συμβούν. Και εμποδίζεται πάλι ο Ιερεμίας να προσεύχεται υπέρ αυτών. Ο προφήτης οδύρεται καθώς δέχεται επιβουλή από τους Ιουδαίους στην Αναθώθ, και προλέγει τον όλεθρο που θα ακολουθήσει εξαιτίας αυτού. Ο Ιερεμίας λαμβάνει την εντολή να κρύψει το περίζωμα, και προλέγει ότι θα γεμίσουν και θα μεθύσουν από δεινά. Περί της αβροχίας· και εμποδίζεται ο προφήτης να προσεύχεται υπέρ αυτών, και ο Θεός απορρίπτει τα ολοκαυτώματα και τις νηστείες τους, και απειλεί με δεινά τους ψευδοπροφήτες, επειδή έλεγαν ότι δεν θα υπάρξουν συμφορές για τον λαό. Ικετεύει τον Θεό· Εκείνος όμως λέει ότι δεν θα εισακούσει, ούτε και αν ο Μωυσής και ο Σαμουήλ μεσιτεύσουν υπέρ αυτών, αλλά ότι θα τους παραδώσει σε μάχαιρα και θάνατο, σε λιμό και αιχμαλωσία, και σε διασπασμό από τις συμφορές. Και ο Ιερεμίας εύχεται να τιμωρηθούν όσοι τον ονειδίζουν· ο Θεός όμως του λέει: Εάν εξάγεις το τίμιο από το ανάξιο, θα είσαι σαν το στόμα μου. Δίνεται η εντολή στον Ιερεμία να μη νυμφευθεί, ούτε να θρηνεί, ούτε να συμμετέχει με τους Ισραηλίτες σε όσα τελούνται για τους νεκρούς. Προφητεία περί των αποστόλων και περί του Χριστού· ο προφήτης προλέγει τα λόγια όσων απιστούν σε Αυτόν, και προσεύχεται εναντίον τους.

«Θα φονευθούν νήπια που θηλάζουν τους μαστούς;» «Χέρια σπλαχνικών γυναικών έβρασαν τα ίδια τους τα παιδιά, και έγιναν τροφή για αυτές.» «Διότι δεν έπεσε βροχή πάνω στη γη. Ντράπηκαν οι γεωργοί και σκέπασαν το κεφάλι τους. Ακόμη και τα ελάφια γέννησαν στον αγρό και εγκατέλειψαν τα μικρά τους, επειδή δεν υπήρχε χλόη. Άγρια γαϊδούρια στάθηκαν στα δάση· ρούφηξαν τον άνεμο σαν τους δράκοντες. Τα μάτια τους έσβησαν, επειδή δεν υπήρχε χορτάρι.» Μην περιμένεις, άνθρωπε, την έλλειψη σιταριού για να ανοίξεις την αποθήκη σου. Διότι εκείνος που παρακρατεί το σιτάρι για να αυξήσει την τιμή του είναι καταραμένος από τον λαό.