Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 14:9

Διότι, όταν ο Θεός δεν επιφέρει ακόμη τις τιμωρίες για τα ανθρώπινα σφάλματα, ή παρατείνει για περισσότερο χρόνο την ανεξικακία του, δεν είναι καθόλου παράλογο να τον παρομοιάζουμε με εκείνους που κοιμούνται τη νύχτα. Και βέβαια, οι μακάριοι Προφήτες μάς το έχουν διακηρύξει με πολλούς τρόπους, επισημαίνοντας ακριβώς αυτό. Διότι ο σοφότατος Ιερεμίας λέει: «Μη γίνεις σαν άνθρωπος που κοιμάται, ή σαν άνδρας που δεν μπορεί να σώσει»· ο δε θεσπέσιος μελωδός, άλλοτε μεν λέει: «Εξεγέρθητι, γιατί κοιμάσαι, Κύριε; Ανάστηθι και μην μας απορρίψεις ως το τέλος»· άλλοτε πάλι, βλέποντάς τον να έχει εξεγερθεί για τη βοήθεια κάποιων, λέει: «Και εξηγέρθη, σαν κάποιος που κοιμάται, ο Κύριος». Όρθρο, λοιπόν, φαίνεται να αποκαλεί τον καιρό της οιονεί εγρήγορσής του εναντίον τους· διότι τον όρθρο σηκωνόμαστε από τον ύπνο. Εφόσον λοιπόν ο Θεός έχει αγρυπνήσει απέναντί τους, και σχεδόν έχει πλέον εξεγερθεί για να επιθεωρήσει όσα έχουν πράξει, θα γίνουν απόβλητοι και απορριμμένοι· καίτοι, λόγω της απέραντης ανεξικακίας του, σχεδόν είχε νυστάξει απέναντί τους κατά τον καιρό που έχει ήδη παρέλθει. Και λέει ότι έχει απορριφθεί μαζί με τα πλήθη και ο βασιλιάς, καθώς από στιγμή σε στιγμή επρόκειτο να εξαλειφθεί και η βασιλεία του Εφραίμ. Διότι, όταν επέστρεψαν, όπως είπα, στην Ιουδαία μετά τον καιρό της αιχμαλωσίας, τέθηκαν όλοι υπό έναν βασιλιά, όπως ακριβώς συνέβαινε και στην αρχή και πριν από τα χρόνια της άλωσης.

Διότι και η Αγία Γραφή αναφέρει ότι ο Θεός έχει πτέρυγες, καθώς ο προφήτης λέει: «Υπό τη σκέπη των πτερύγων σου θα με σκεπάσεις»· αλλά δεν θα ισχυριστούμε εξαιτίας αυτού ότι η νοερή εκείνη και άφθαρτη ουσία είναι πτερωτή. Επειδή, αν για τους ανθρώπους δεν είναι δυνατόν να ειπωθεί κάτι τέτοιο, πολύ περισσότερο δεν ισχύει για εκείνη την αμόλυντη, την αόρατη και ακατάληπτη φύση. Τι πρέπει, λοιπόν, να κατανοήσουμε εμείς από τις πτέρυγες; Τη βοήθεια, την ασφάλεια, την προστασία, τη συμμαχία, το ακατανίκητο της βοήθειας. Πάλι οι Γραφές αναφέρουν ότι Αυτός κοιμάται, λέγοντας τα εξής: «Ανάστα, γιατί κοιμάσαι, Κύριε;»· όχι βέβαια για να υποθέσουμε ότι ο Θεός κοιμάται –διότι αυτό αποτελεί έσχατη ανοησία– αλλά για να μας φανερώσουν, με τη λέξη του ύπνου, τη μακροθυμία και την ανεξικακία Του. Και ένας άλλος προφήτης λέει: «Μήπως θα είσαι σαν άνθρωπος που κοιμάται;». Βλέπεις ότι έχουμε ανάγκη από πολλή σύνεση, εμείς που ερευνούμε τον θησαυρό των θείων Γραφών; Διότι, εάν ακούμε τα λεγόμενα επιφανειακά, επιπόλαια και στην τύχη, όχι μόνο θα προκύψουν εκείνα τα άτοπα συμπεράσματα, αλλά και θα φανεί πως υπάρχει μεγάλη αντίφαση σε όσα έχουν λεχθεί.

Εδώ όμως λέγει: Αυτές τις πληγές κανείς δεν δύναται να τις θεραπεύσει. Επειδή λοιπόν μόνον εσύ δύνασαι, δώσε ανακούφιση. Αυτό αποτελεί νόμο για σένα, και τούτο λέμε πολλές φορές και στους ανθρώπους: Μιμήσου τον εαυτό σου για χάρη του εαυτού σου. Μήπως θα είσαι σαν άνθρωπος που κοιμάται;

Και εσύ βρίσκεσαι ανάμεσά μας, Κύριε. Και το όνομά σου έχει επικληθεί εφ' ημών. Δεν καταφεύγει πλέον στους Πατέρες, αλλά στο όνομα του Θεού· τούτο πράττουν και οι περί τον Μωυσή, ώστε να μην υβριστεί. Έτσι λέγει ο Κύριος: Αγάπησαν να κινούν τα πόδια τους.

Γι' αυτό και λέει: Μήπως θα γίνεις σαν άνθρωπος που κοιμάται; Και παντού ανακινεί τον λόγο περί απαθείας. Ώστε και εδώ, όταν ακούσεις για θυμό, μην νομίζεις ότι πρόκειται για πάθος. Διότι, εάν οι άνθρωποι που ασκούνται στη φιλοσοφία παραμένουν, κατά το δυνατόν, αόργητοι, πολύ περισσότερο ισχύει αυτό για εκείνη την ανώλεθρη, άφθαρτη, άρρητη και ακατάληπτη ουσία. Δεν βλέπεις ότι και οι ιατροί, όταν προβαίνουν σε χειρουργικές τομές ή σε καυτηριασμούς, δεν το πράττουν αυτό από θυμό, αλλά με σκοπό τη θεραπεία, χωρίς να οργίζονται με τους ασθενείς, αλλά ελεώντας τους και απαλλάσσοντάς τους από τα νοσήματα; Όταν λοιπόν λέει: «Μη με ελέγξεις με τον θυμό σου», εννοεί το εξής: Μην απαιτήσεις από εμένα δίκη για τα αμαρτήματά μου, ούτε να με τιμωρήσεις για τα σφάλματά μου.

Προτροπή προς τον Ισραήλ να υπακούει στον Θεό, και κατηγορία των πατέρων τους, καθώς και τα δεινά που πρόκειται να τους συμβούν. Και εμποδίζεται πάλι ο Ιερεμίας να προσεύχεται υπέρ αυτών. Ο προφήτης οδύρεται καθώς δέχεται επιβουλή από τους Ιουδαίους στην Αναθώθ, και προλέγει τον όλεθρο που θα ακολουθήσει εξαιτίας αυτού. Ο Ιερεμίας λαμβάνει την εντολή να κρύψει το περίζωμα, και προλέγει ότι θα γεμίσουν και θα μεθύσουν από δεινά. Περί της αβροχίας· και εμποδίζεται ο προφήτης να προσεύχεται υπέρ αυτών, και ο Θεός απορρίπτει τα ολοκαυτώματα και τις νηστείες τους, και απειλεί με δεινά τους ψευδοπροφήτες, επειδή έλεγαν ότι δεν θα υπάρξουν συμφορές για τον λαό. Ικετεύει τον Θεό· Εκείνος όμως λέει ότι δεν θα εισακούσει, ούτε και αν ο Μωυσής και ο Σαμουήλ μεσιτεύσουν υπέρ αυτών, αλλά ότι θα τους παραδώσει σε μάχαιρα και θάνατο, σε λιμό και αιχμαλωσία, και σε διασπασμό από τις συμφορές. Και ο Ιερεμίας εύχεται να τιμωρηθούν όσοι τον ονειδίζουν· ο Θεός όμως του λέει: Εάν εξάγεις το τίμιο από το ανάξιο, θα είσαι σαν το στόμα μου. Δίνεται η εντολή στον Ιερεμία να μη νυμφευθεί, ούτε να θρηνεί, ούτε να συμμετέχει με τους Ισραηλίτες σε όσα τελούνται για τους νεκρούς. Προφητεία περί των αποστόλων και περί του Χριστού· ο προφήτης προλέγει τα λόγια όσων απιστούν σε Αυτόν, και προσεύχεται εναντίον τους.