Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 17:21

Στη συνέχεια, θα ήταν σκόπιμο να μιλήσουμε για τα μισητά σάββατα, για την εντολή να μη σηκώνει κανείς φορτίο και να μην εξέρχεται από τον τόπο του, και να μην ανάβει φωτιά σε καμία από τις κατοικίες τους. Αυτά, καθώς φανερώνουν από μόνα τους το αδύνατον της τηρήσεως και της ακριβούς εφαρμογής τους, καθιστούν υπόδικο στην κατάρα εκείνον που τα ερμηνεύει με σαρκικό τρόπο. Διότι το να μην κινηθεί κανείς από τον τόπο του είναι ανέφικτο· και καθετί που ανασηκώνεται, έστω και το πιο ελαφρύ, ονομάζεται φορτίο, όπως ένα ένδυμα, ή ο άρτος, ή κάτι από τα αναγκαία. Αλλά το ότι προστάζει να μην ανάβουν φωτιά, σημαίνει το να μην αναφλέγονται από τα πάθη της σαρκός· και το να μη σηκώνουν φορτίο, σημαίνει το να μην καταφορτώνονται με το βάρος της αμαρτίας και να μην απομακρύνονται από τη διαμονή τους εν τω Θεώ, παραμένοντας σταθεροί και αμετακίνητοι στην πίστη. —Όταν, λοιπόν, τηρούν τα σάββατα κατ' αυτόν τον τρόπο, όχι με την αποχή από τα κακά, αλλά με την αποχή από τα οφειλόμενα καθήκοντα, εύλογα ο Θεός τα αποστρέφεται και δεν τα ανέχεται, ως ψευδή. Διότι τέτοια είναι τα σάββατα που κατακρίνονται από τον Προφήτη: Αλίμονο σε εκείνους που πλησιάζουν και εγγίζουν ψευδή σάββατα.

Αληθινά Σάββατα είναι η ανάπαυση που επιφυλάσσεται στον λαό του Θεού· τα οποία ο Θεός αποδέχεται, επειδή είναι αληθινά. Και φθάνει βεβαίως σε εκείνα τα Σάββατα της αναπαύσεως εκείνος για τον οποίο ο κόσμος έχει σταυρωθεί, έχοντας δηλαδή απομακρυνθεί από τα κοσμικά και έχοντας καταλήξει στον οικείο τόπο της πνευματικής αναπαύσεως, όπου όποιος βρεθεί δεν πρόκειται πλέον να μετακινηθεί από τη θέση του, εφόσον σε εκείνη την κατάσταση επικρατεί ησυχία και αταραξία. Και πυρ δεν θα ανάψει στην αιώνια κατοικία, επειδή δεν θα εισκομίζεται ύλη ικανή να ανάψει το πυρ, δηλαδή ξύλα, χόρτο και καλάμια. Και δεν θα σηκώσει βάρος εκείνος που δεν έχει να τον βαραίνει το βαρύ φορτίο της ανομίας, αλλά θα αναπαυθεί πραγματικά σε τρυφερά Σάββατα.

Βλέπεις πώς, προδιαγράφοντας για εμάς τη ζωή που θα είναι ελεύθερη από κάθε ιδρώτα και πόνο μέσω των τυπικών αργιών, δεν επιτρέπει να κάνουμε απολύτως τίποτα το Σάββατο; Διότι όχι μόνο δεν επιτρέπει τη συλλογή, αλλά προσθέτει σε αυτό και την εντολή ότι δεν πρέπει να εγκαταλείπουμε την οικία μας και να πηγαίνουμε πουθενά, αλλά να μην εξερχόμαστε από τους τόπους μας. Και το τι πάλι θέλει να μας διδάξει μέσω αυτού, θα το εκθέσουμε, παραθέτοντας ένα συγγενικό χωρίο με παρόμοιο νόημα. Μιλούσε λοιπόν ο μακάριος προφήτης Ιερεμίας στους Ιουδαίους ως εξής: «Αυτά λέει ο Κύριος: Φυλάξτε τις ψυχές σας και μη σηκώνετε φορτία την ημέρα των Σαββάτων, και μην εξέρχεστε από τις πύλες της Ιερουσαλήμ, και μη βγάζετε φορτία από τα σπίτια σας την ημέρα των Σαββάτων, και δεν θα κάνετε κανένα έργο. Αγιάστε την ημέρα των Σαββάτων, όπως ακριβώς έδωσα εντολή στους πατέρες σας». Και τι συνάγεται από αυτό; Προετοιμάζοντάς μας για την άγρυπνη εγρήγορση, προστάζει να φυλάττει ο καθένας την ψυχή του. Διότι έτσι θα καταστεί ευχερής πλέον η είσοδός μας στον ελπιζόμενο σαββατισμό. Τα δε αγαθά που θα φανερωθούν σε όσους το επιτύχουν αυτό, τα διευκρίνισε καλά μέσα από την παράθεση των υπόλοιπων λόγων.

Απαγορεύει δε εντελώς τη μεταφορά βαρών και την καταπόνηση με φορτία, λέγοντας με απόλυτη σαφήνεια διά της φωνής του Ιερεμία: «Και δεν θα εξέλθετε έξω από την πύλη της Ιερουσαλήμ την ημέρα του Σαββάτου· και δεν θα βγάλετε φορτία από τα σπίτια σας.» Με αυτά ο νόμος ορίζει σε εσάς τις τιμές του Σαββάτου.

Εισερχόμαστε, λοιπόν, στην κατάπαυση εμείς που πιστέψαμε, σύμφωνα τουλάχιστον με τον λόγο του μακαρίου Παύλου. Και μάλιστα, μέσω της φωνής του Ιερεμία, ο Θεός κατηγορεί αυτούς οι οποίοι, μέσω της αμαρτίας ως προς τον τύπο, παραμορφώνουν την ομορφιά της αλήθειας, λέγοντας: «Βάδισε και στάσου στις πύλες των υιών του λαού σου, από τις οποίες εισέρχονται οι βασιλείς του Ιούδα και από τις οποίες εξέρχονται, και σε όλες τις πύλες της Ιερουσαλήμ, και θα τους πεις: Ακούστε τον λόγο του Κυρίου, οι βασιλείς του Ιούδα και όλη η Ιουδαία και όλη η Ιερουσαλήμ, και όσοι εισέρχεστε από τις πύλες αυτές. Αυτά λέει ο Κύριος: Προφυλάξτε τις ψυχές σας και μη σηκώνετε βάρη την ημέρα των Σαββάτων, και δεν θα κάνετε κανένα έργο, και μην εξέρχεστε από τις πύλες της Ιερουσαλήμ, και μη βγάζετε βάρη από τα σπίτια σας την ημέρα των Σαββάτων, όπως έδωσα εντολή στους πατέρες σας αλλά δεν άκουσαν, και δεν έστρεψαν το αυτί τους, και σκλήρυναν τον τράχηλό τους περισσότερο από τους πατέρες τους, ώστε να μην με ακούσουν και να μη δεχθούν διαπαιδαγώγηση». Δεν διέταξε, λοιπόν, μόνο την ανάγκη να σταματούν κάθε έργο το Σάββατο, αλλά και να μην πηγαίνουν έξω από τις πύλες της Ιερουσαλήμ. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Έπειτα, ποιο θα μπορούσε να είναι το νόημα αυτών; ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Είναι ασφαλώς νοητό και πνευματικό, και βρίσκεται πέρα από τους τύπους, και είναι ανώτερο από την παλαιά σκιά.

Έδωσε δε εντολή και μέσω της φωνής του Ιερεμία, να μη σηκώνουν φορτία την ημέρα του Σαββάτου, ούτε να κάνουν εργασία, ούτε να εξέρχονται από την Ιερουσαλήμ. Διότι πρέπει αυτοί που τηρούν πνευματικά το Σάββατο να μη σηκώνουν πάλι βάρη αμαρτίας, ούτε να πράττουν πονηρό έργο, ούτε να οδηγούνται έξω από την ιερότατη και θεοσεβή πολιτεία.

Διπλό σύντριμμα. Τι άραγε να είναι αυτό; Επειδή πουθενά δεν είπε: «Διπλά θα ανταποδώσω τα αμαρτήματα αυτής»· αυτός ο λόγος είναι σωφρονιστικός. «Αυτά λέγει ο Κύριος: Να προσέχετε τις ψυχές σας και να μη σηκώνετε φορτία την ημέρα του Σαββάτου», και τα εξής.

Και ο Θεός υποσχόταν μέσω του Ιερεμία ότι θα φεισθεί της πόλεώς σας, εάν παύατε να μεταφέρετε φορτία την ημέρα του Σαββάτου· αλλά ιδού, τώρα το πράττετε αυτό και δεν μεταφέρετε φορτία το Σάββατο, και ούτε έτσι συμφιλιώνεται μαζί σας.