Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 18:10

Άξαφνα θα μιλήσω εναντίον ενός έθνους ή εναντίον ενός βασιλείου, για να τους ξεριζώσω και να τους εξολοθρεύσω. Και αν το έθνος εκείνο απομακρυνθεί από τα κακά του, θα μετανοήσω για τα κακά που είχα σκεφτεί να τους κάνω. Και άξαφνα θα μιλήσω για ένα έθνος και για ένα βασίλειο, για να το ανοικοδομήσω και να το καταφυτέψω. Και αν πράξουν τα πονηρά ενώπιόν μου, ώστε να μην υπακούσουν στη φωνή μου, τότε θα μετανοήσω για τα αγαθά που είχα πει να τους κάνω. Έτσι λοιπόν και εδώ εκλαμβάνουμε την πρόρρηση, όχι ως μια απόφαση για κάτι που θα εκπληρωθεί οπωσδήποτε, αλλά ως απειλή η οποία προκαλεί την επιστροφή από την αμαρτία. —Τι είναι λοιπόν αυτά με τα οποία απειλεί;

«Ιδού, όπως ο πηλός του κεραμέα, έτσι είστε και εσείς στα χέρια μου. Ξαφνικά θα μιλήσω εναντίον ενός έθνους ή εναντίον μιας βασιλείας, για να τους ξεριζώσω. Και αν εκείνο το έθνος αποστραφεί από όλες τις κακίες του, θα μετανοήσω και εγώ για τα κακά που σκέφτηκα να τους κάνω. Και ξαφνικά θα μιλήσω για ένα έθνος και για μια βασιλεία, για να ανοικοδομηθεί και να φυτευτεί. Και αν πράξουν τα πονηρά ενώπιόν μου, ώστε να μην υπακούσουν στη φωνή μου, θα μετανοήσω και εγώ για τα αγαθά που είπα ότι θα τους κάνω.» Βλέπεις πώς μερικοί πλάθονται για τιμή και για ατιμία, όχι επειδή έλαβαν από κατασκευής τέτοια φύση, αλλά λαμβάνοντας την ισάξια και πρέπουσα ανταπόδοση για όσα έπραξαν; Επομένως, εάν ο Δημιουργός των πάντων τιμωρεί αυτόν που από τους αγαθούς τρόπους μεταβαίνει στα αισχρότερα, και στεφανώνει με τιμές αυτόν που από τα αισχρότερα μεταβαίνει στα καλύτερα, πώς δεν είναι αληθές να πούμε ότι κανένας δεν έγινε κατά φύση φαύλος, ούτε πλάθεται έτσι από Αυτόν, αλλά μάλλον έγιναν σκεύη ατιμίας διότι, αν και είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν να ευδοκιμήσουν ενώπιον του Θεού, αρρώστησαν από τη θεληματική τους ροπή προς τα φαύλα;

Βλέπεις, αγαπητέ, πώς με τη λέξη «Ανεκτότερον» έδειξε ότι και εκείνοι που πλήρωσαν τόσο βαρύ τίμημα εδώ, και υπέμειναν εκείνον τον πρωτοφανή και παράδοξο εμπρησμό, θα υποστούν και εκεί κάποια τιμωρία, ελαφρότερη όμως, επειδή πρόλαβαν να δοκιμάσουν εδώ τόσο μεγάλη οργή; Για να μην καταστήσουν λοιπόν και αυτοί τους εαυτούς τους υπόλογους σε μεγαλύτερη τιμωρία αυξάνοντας τα αμαρτήματά τους, ως αγαθός και φιλάνθρωπος Δεσπότης, βλέποντας το αμετανόητό τους, συντόμευσε τον χρόνο που υποσχέθηκε να δείξει μακροθυμία. Διότι, όπως ακριβώς σε εκείνους που επιδεικνύουν την αρμόζουσα ευγνωμοσύνη, χάρη στην έμφυτη αγαθότητά Του ανακαλεί τις αποφάσεις Του, τους αποδέχεται όταν μετανοούν και τους απαλλάσσει από την επικείμενη τιμωρία· έτσι πάλι, όταν υπόσχεται είτε να παράσχει κάποια αγαθά είτε προθεσμία για μετάνοια, αλλά τους δει να έχουν γίνει ανάξιοι, τότε και πάλι ανακαλεί τις υποσχέσεις Του. Γι' αυτό και μέσω του προφήτη έλεγε: «Ξαφνικά θα μιλήσω για έθνη και για βασίλεια, για να τα εξολοθρεύσω και να τα καταστρέψω· και εάν μετανοήσουν, θα μετανοήσω κι εγώ για όσα είπα ότι θα τους κάνω»· και πάλι: «Ξαφνικά θα μιλήσω για έθνη και για βασίλεια, για να τα ανοικοδομήσω· και εάν αμαρτήσουν, θα μετανοήσω κι εγώ για όσα είπα ότι θα τους κάνω». Είδες πώς από εμάς παίρνει τις αφορμές και για τη φιλανθρωπία που επιδεικνύει απέναντί μας, και για την οργή Του;

Διότι η εγκατάλειψη των πάντων συνέβη με σκοπό την ακολούθηση, και η ακολούθηση κατέστη ευκολότερη εξαιτίας της εγκατάλειψης, και αυτό τους προετοίμαζε να λαμβάνουν θάρρος και να χαίρονται επειδή τα εγκατέλειψαν. Τι απαντά λοιπόν Εκείνος; «Αλήθεια σας λέω, ότι εσείς που με ακολουθήσατε, κατά την παλιγγενεσία, όταν ο Υιός του ανθρώπου καθίσει επί του θρόνου της δόξας Του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Τι λοιπόν; Θα καθίσει, λέει, και ο Ιούδας; Ουδαμώς. Πώς λοιπόν λέει: «Εσείς θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους»; Πώς θα εκπληρωθεί η υπόσχεση; Άκουσε πώς και για ποιον λόγο. Υπάρχει ένας νόμος θεσπισμένος από τον Θεό, ο οποίος αναγνώσθηκε στους Ιουδαίους μέσω του προφήτη Ιερεμία, και λέει τα εξής: «Θα μιλήσω κάποτε εναντίον ενός έθνους και μιας βασιλείας, για να την ξεριζώσω και να την καταστρέψω· και εάν το έθνος εκείνο επιστρέψει από τις κακίες του, θα μετανοήσω και εγώ για τα δεινά που σκέφτηκα να τους επιφέρω. Και άλλοτε θα μιλήσω για ένα έθνος και μια βασιλεία, για να την ανοικοδομήσω και να την καταφυτεύσω· και εάν πράξουν το πονηρό ενώπιόν μου, με το να μην ακούσουν τη φωνή μου, θα μετανοήσω και εγώ για τα αγαθά τα οποία είπα ότι θα τους κάνω». Διότι ακριβώς τον ίδιο κανόνα τηρώ και στις ευεργεσίες, λέει. Διότι, ακόμη κι αν πω ότι θα ανοικοδομήσω, εάν όμως καταστήσουν τους εαυτούς τους ανάξιους της υπόσχεσης, δεν θα το πράξω πλέον. Πράγμα το οποίο συνέβη και στην περίπτωση του ανθρώπου που πλάστηκε πρώτος.

Και προτρέπει τους Ιουδαίους να τηρούν το Σάββατο. Στον οίκο του κεραμέως αποστέλλεται ο προφήτης. Εν τέλει θα μιλήσω, λέγει ο Θεός, εναντίον μιας βασιλείας, ώστε να την καταστρέψω· και εάν επιστρέψουν, δεν πρόκειται να την καταστρέψω. Και εν τέλει θα μιλήσω, λέγει, για ένα έθνος ή μια βασιλεία, ώστε να ανοικοδομηθεί. Και εάν πράξουν το πονηρό, δεν θα εκπληρώσω και εγώ τα αγαθά τα οποία είπα ότι θα κάνω σε αυτούς. Αυτό δε το κεφάλαιο είναι χρήσιμο προς τους Ιουδαίους, όταν λένε ότι ο Κύριος τους υποσχέθηκε αγαθά. Διότι, αφού απείθησαν στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, οι ίδιοι κατέστησαν υπαίτιοι για τους εαυτούς τους των παρόντων κακών. Ο προφήτης προλέγει την επιβουλή που εξυφαίνεται εναντίον του από τους Ιουδαίους, και προσεύχεται εναντίον τους, διότι ανταπέδωσαν κακά αντί για αγαθά.

«Ντύθηκαν με σάκους οι άνθρωποι και τα ζώα, και ανεβόησαν προς τον Θεό με θέρμη· και απομακρύνθηκε ο καθένας από τον πονηρό του δρόμο, και από την αδικία που βρισκόταν στα χέρια τους, λέγοντας: Ποιος ξέρει, μήπως μετανοήσει ο Θεός, και αποστρέψει την οργή του θυμού του, και δεν χαθούμε; Και είδε ο Θεός τα έργα τους, ότι απομακρύνθηκαν από τους πονηρούς τους δρόμους, και μετανόησε ο Θεός για το κακό που είχε πει ότι θα τους κάνει, και δεν το έκανε.» «Ξαφνικά θα μιλήσω εναντίον έθνους ή εναντίον βασιλείου, για να τους ξεριζώσω και να τους καταστρέψω· και εάν το έθνος εκείνο επιστρέψει από όλα τα κακά του, θα μετανοήσω για τα κακά που σκέφτηκα να τους κάνω. Και ξαφνικά θα μιλήσω για έθνος και βασίλειο, για να ανοικοδομηθεί και να φυτευτεί· και εάν πράξουν τα πονηρά ενώπιόν μου, θα μετανοήσω για τα αγαθά που είπα να τους κάνω.» ΤΙΤΛΟΣ Θ΄. — Περί μισαδελφίας. «Βλέποντας οι αδελφοί ότι ο πατέρας τον αγαπούσε περισσότερο από όλους τους γιους του, τον μίσησαν, και δεν του απηύθυναν κανέναν ειρηνικό λόγο. Και είπε ο καθένας προς τον αδελφό του: Ιδού, έρχεται εκείνος που βλέπει τα όνειρα. Ελάτε, ας τον σκοτώσουμε και ας τον ρίξουμε σε έναν από τους λάκκους, και ας πούμε ότι ένα κακό θηρίο τον κατασπάραξε· και θα δούμε τι θα γίνουν τα όνειρά του.» «