Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 22:15

Έπρεπε, λοιπόν, ο Εφραίμ να φαίνεται ζηλωτής του προπάτορα Ιακώβ και να αγαπά να βαδίζει στα ίχνη της δικής του δικαιοσύνης. Αλλά έγινε Χαναναίος. Διότι βρέθηκε στα χέρια του ζυγός αδικίας, δηλαδή ανισότητα και πλεονεξία. Διότι τίμησε, εξίσου με τα έθνη που δεν γνωρίζουν τον Θεό, την καταραμένη καταδυνάστευση. Και το ότι αμάρτανε κάνοντας αυτό, δεν καταδεχόταν να το σκεφτεί. Αντίθετα, ευφραινόταν μόνο με το να πλουτίζει και να ζει τρυφηλά, σαν να μην επιβλέπει ο Θεός, σαν να μην παρατηρεί πλέον αυτούς που βρίσκονται πάνω στη γη και να μην τιμωρεί δίκαια αυτούς που θέλουν να αδικούν. Σαφής απόδειξη έσχατης αφροσύνης θα ήταν το ότι ο Εφραίμ βιαζόταν να πλουτίσει με κάθε τρόπο, και δεν θεωρούσε τίποτα τα εγκλήματα από αρπαγή και βία, αλλά μάλιστα καμάρωνε, από πάρα πολλή παραφροσύνη, για εκείνα για τα οποία έπρεπε μάλλον να ντρέπεται. Διότι είπε: Εγώ όμως πλούτισα, βρήκα ανακούφιση για τον εαυτό μου. Τι απαντά λοιπόν σε αυτά ο Θεός; Όλοι οι κόποι του δεν θα βρεθούν σε αυτόν, εξαιτίας των αδικιών με τις οποίες αμάρτησε. Διότι είναι αλήθεια ότι «Ο πλούτος που συγκεντρώνεται άδικα θα αποβληθεί», σύμφωνα με το γεγραμμένο. Και σε όσους θέλουν να συγκεντρώνουν πλούτη από αδικία και να πλουτίζουν από πλεονεξία, ας αναφωνήσει κάποιος πλέον αυτό που ειπώθηκε μέσω της φωνής του αγίου: «Καλύτερο θα ήταν για σένα να εφαρμόζεις κρίση και καλή δικαιοσύνη». Διότι, μπροστά στο θείο βήμα, «δεν θα ωφελήσουν τους ανόμους οι θησαυροί, αλλά η δικαιοσύνη θα λυτρώσει από τον θάνατο».

Διότι είναι αλήθεια ότι «Κάθε σάρκα είναι σαν το χορτάρι, και κάθε δόξα ανθρώπου σαν το άνθος του χορταριού». Το ότι λοιπόν η επιδίωξη του πλούτου είναι εντελώς ανώφελη για τους ασεβείς, το διδάσκει λέγοντας ότι η δύναμή τους θα γίνει λεία αρπαγής από τους Χαλδαίους. Διότι υπάρχουν εκείνοι, για τους οποίους θα μπορούσε να λεχθεί, και μάλιστα πολύ δικαιολογημένα, αυτό που υμνείται στους Ψαλμούς: «Ιδού ο άνθρωπος που δεν έθεσε τον Θεό βοηθό του, αλλά στήριξε την ελπίδα του στο πλήθος του πλούτου του, και ενδυναμώθηκε στη ματαιότητά του». Και αν βεβαίως απέκτησαν σπίτια πολυτελώς διακοσμημένα, δεν θα τους ανήκουν· διότι θα κατακαούν. Και αν επιπλέον υπήρξαν καλλιεργητές αμπελιών, δεν θα πιουν οι ίδιοι τον οίνο· πώς θα μπορούσαν άλλωστε; Διότι θα οδηγηθούν αιχμάλωτοι, εγκαταλείποντας τα σπίτια τους και στερημένοι από καθετί που μπορεί να τους προσφέρει ευφροσύνη. Και αυτό το έκανε σαφές ο Θεός διά της φωνής του Ιερεμία, λέγοντας προς κάποιον από αυτούς που βασίλευσαν στη Σαμάρεια: «Οικοδόμησες για τον εαυτό σου ευρύχωρο σπίτι, ευάερα ανώγεια διαχωρισμένα με παράθυρα και με ξύλινες επενδύσεις από κέδρο και βαμμένα με κόκκινο χρώμα. Μήπως θα βασιλεύσεις, επειδή εσύ παροξύνθηκες όπως ο Αχαάβ ο πατέρας σου; Δεν πρόκειται ούτε να φάνε ούτε να πιούν. Θα ήταν καλύτερο για εσένα να εφαρμόζεις κρίση και ορθή δικαιοσύνη».

Λέει: στον πλούτο αποδίδει τα λόγια που ταιριάζουν στη φτώχεια. «Πού να συγκεντρώσω τα αγαθά μου;» Έχει πολλά κτήματα ο πλούσιος· τον χαροποιούν χωράφια που βλαστάνουν άφθονα, και οι θεριστές τους είναι αναρίθμητοι, ή ίσως και κάποιος αμπελώνας γεμάτος σταφύλια, που κάνει τα πατητήρια να μεθούν από το κρασί. Λοιπόν, ώ πλούσιε, τα έχεις όλα άφθονα· σου λείπει όμως η ζωή. Σε ποιον λοιπόν θα ανήκουν αυτά που ετοίμασας; Θα ήταν καλύτερο για σένα να «κάνεις κρίση και καλή δικαιοσύνη», σύμφωνα με τα λόγια του προφήτη, και ως καλή δικαιοσύνη εννοούμε την ευσπλαχνία προς τους αδελφούς, την αγάπη, τη φιλαλληλία, το έλεος που υπερισχύει απέναντι στην ατελεύτητη φλόγα. Διότι ο Θεός των όλων τιμά τους ελεήμονες, και θεωρεί άξιο κάθε σεβασμού εκείνον που φέρει στη δική του ψυχή τον χαρακτήρα της δικής Του γαληνότητας. «Να γίνεστε λοιπόν», λέει, «οικτίρμονες, όπως και ο Πατέρας σας ο ουράνιος είναι οικτίρμων.» Διότι, όπως ένας πατέρας που αγαπά τα παιδιά του, βλέποντας στο δικό του τέκνο να εκπέμπεται όμορφα η εικόνα της δικής του μορφής, χαίρεται για αυτό που εγέννησε, και μερικές φορές, εξαιτίας αυτού, παρακινείται να το αγαπά ακόμη περισσότερο· έτσι και ο φιλάρετος Θεός μας, όταν δει μια ψυχή να έχει λάβει τη μορφή της αγαθότητας που υπάρχει μέσα Του, δεν αφήνει αυτό το γεγονός χωρίς ανταμοιβή γι' αυτήν. Διότι τη στεφανώνει με ελπίδα και χάρη, και αφού την απομακρύνει από κάθε μολυσμό, την ανυψώνει στον κλήρο των αγίων.

Ο πλησίον εργάζεται· διότι, αν ήταν ξένος, θα έπρεπε να στερηθεί τους μισθούς του; Μήπως θα βασιλεύσεις, επειδή ανταγωνίζεσαι τον κέδρο; Δηλαδή, μήπως θα παραμείνεις στη βασιλεία, επειδή υψώνεις υπερβολικά ψηλά τα οικοδομήματα; *Ο πατέρας σου δεν έφαγε, και ήπιε, και έπραξε κρίση, και δικαιοσύνη; Τότε ήταν καλό για αυτόν.*