Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 22:17

Και τι ακριβώς είναι αυτό, θα μας το διδάξει ο πάνσοφος Παύλος λέγοντας: «Εμείς δε όλοι, με ανακαλυμμένο πρόσωπο, κατοπτριζόμενοι τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα, από δόξα σε δόξα, όπως ακριβώς από το Πνεύμα του Κυρίου». Διότι εκείνοι που ζουν μέσα στις αμαρτίες και λατρεύουν την κτίση παρά τον Κτίστη, έχουν την καρδιά κατά κάποιον τρόπο δύσμορφη και τη διάνοια εντελώς στερημένη κάλλους. Γι' αυτό έχει ειπωθεί σε κάποιον μέσω της φωνής του Ιερεμία: «Ιδού, οι οφθαλμοί σου και η καρδιά σου δεν είναι καλά». Όταν όμως αποδεχθούν την πίστη στον Χριστό, μεταπλάθονται νοητώς προς το θείο και εξαιρετικό Του κάλλος.

Το σοφό και συνετό, και το εξαιρετικά στολισμένο με τη σύνεση εκείνων που έχουν πίστη στον Χριστό, καθώς βέβαια και το περίλαμπρο στα έργα, προδιαγραφόταν μέσω της ομορφιάς της Ραχήλ. Και προς τη μητέρα των Ιουδαίων ας αναφωνήσει ο προφητικός λόγος: «Ιδού, τα μάτια σου δεν υπάρχουν, ούτε η καρδιά σου είναι καλή»· ας καλέσει δε ο Χριστός την από τα έθνη Εκκλησία, και ας πει γι' αυτήν: «Τα μάτια σου είναι σαν των περιστεριών.» — «Διότι επιθύμησε την ομορφιά της», σύμφωνα με τη φωνή του Ψαλμωδού. Επομένως, ο Χριστός έλαβε πρώτα ως σύνοικο τη Συναγωγή των Ιουδαίων, με νυμφαγωγό τον Μωυσή και μεσίτες τους αγγέλους· και μετά από αυτήν, σαν δεύτερη, την από τα έθνη Εκκλησία, έχοντας παραληφθεί τρόπον τινά ως μεσίτης γι' αυτήν ο μακάριος Βαπτιστής.

Μεταφέροντας, λοιπόν, τον τύπο στην αλήθεια του, θα αντικρίσεις το μυστήριο του Χριστού. Διότι δύο είναι οι γυναίκες που έχουν κληθεί σε πνευματική οικειότητα και έχουν αρμοστεί με αυτόν: η μεγαλύτερη βέβαια, η πρώτη, και μέσω του Μωυσή, ως στο πρόσωπο της συναγωγής των Ιουδαίων, προς την οποία ειπώθηκε από τον Θεό μέσω της φωνής των προφητών: «Ιδού, δεν είναι οι οφθαλμοί σου, ούτε η καρδιά σου καλή, παρά μόνο στρέφονται προς την πλεονεξία σου και προς τα αδικήματά σου, και προς τη διάπραξη φόνου.» Δεύτερη δε ήταν η νεότερη και πιο εκπρεπής, δηλαδή η Εκκλησία που προήλθε από τα έθνη, προς την οποία είπε ο θείος Δαβίδ: «Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και λησμόνησε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· διότι επιθύμησε ο Βασιλιάς το κάλλος σου.» Έχει ειπωθεί δε κάπου προς αυτήν και το: «Οι οφθαλμοί σου είναι περιστέρια.» Είναι δε νοητό και αληθινά υπερκόσμιο το κάλλος της Εκκλησίας. Διότι έχει γραφτεί ότι: «Όλη η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά, Εσεβών.» Το δε Εσεβών σημαίνει «έσωθεν» στην εβραϊκή γλώσσα· διότι δεν είναι αντιληπτό από τα μάτια του σώματος, αλλά είναι ευδιάκριτο από τις ενοράσεις του καθαρού νου. Ή μήπως δεν έχουν έτσι τα πράγματα; ΠΑΛΛ. Βεβαιότατα. ΚΥΡ. Επομένως, δεν μπορεί κανείς να αντικρίσει το θείο και ακήρατο κάλλος μέσω της παιδαγωγίας του νόμου, αλλά μάλλον εν Χριστώ και με τις δικές Του διδασκαλίες. ΠΑΛΛ. Αληθές. ΚΥΡ.

Αλλά για αυτόν ίσως να μη χρειάζεται πολύς λόγος. Ας πούμε όμως τα αναγκαία για την πνευματική μας γνώση και θεωρία, προσπερνώντας το παχύ περίβλημα της ιστορίας. Τυφλό, λοιπόν, φαίνεται να αποκαλεί τον υπερβολικά απλοϊκό και εντελώς ανόητο. Διότι ό,τι είναι ο οφθαλμός για το γήινο σώμα, αυτό ακριβώς θα μπορούσε να λεχθεί ότι είναι ο νους για την ψυχή, όταν καταυγάζεται από το θείο φως, και ανοίγει για να αντικρίσει το ίδιο το άφθαρτο κάλλος, και με τις λεπτές και ευέλικτες κινήσεις των εννοιών ανυψώνεται πολύ καλά προς την ακρίβεια της πίστης, γνωρίζοντας να μην αστοχεί ως προς τη δογματική ορθότητα. Αυτό, νομίζω, είναι το παροιμιωδώς ειρημένο: «Οι οφθαλμοί σου ας βλέπουν ορθά, και τα βλέφαρά σου ας νεύουν δίκαια.» Έχει ειπωθεί κάπου και προς τη μητέρα των Ιουδαίων, η οποία δεν έβλεπε ορθά: «Ιδού, οι οφθαλμοί σου και η καρδιά σου δεν είναι καλά, παρά μόνο στρέφονται προς την πλεονεξία σου και στο να εκχέουν αθώο αίμα, και στα αδικήματά σου και στον φόνο, για να τα διαπράττουν.» Ακατάλληλος, λοιπόν, για την ιερουργία είναι ο νοητώς τυφλός, δηλαδή ο παντελώς ασύνετος και αυτός που έχει βλαμμένο τον νου και τις φρένες. Ακατάλληλος, επίσης, εκτός από αυτόν είναι και ο χωλός, δηλαδή ο άνθρωπος που δεν γνωρίζει να ορθοποδεί και δεν έχει τη δύναμη να βαδίζει άρτια.

Διότι στην αγορά βέβαια φοβάσαι και ντρέπεσαι να φανείς ότι περιεργάζεσαι μια γυναίκα· στον ναό του Θεού όμως, ενώ ο ίδιος ο Θεός σου μιλάει και απειλεί για αυτά, εσύ πορνεύεις και μοιχεύεις ακριβώς εκείνη την ώρα που ακούς να μην τα κάνεις αυτά· και δεν φρίττεις, ούτε εξίστασαι; Αυτά σας διδάσκουν τα θέατρα της ασέλγειας, αυτός ο δυσκολοεξόντωτος λοιμός, τα δηλητηριώδη φάρμακα, οι φοβερές παγίδες όσων έχουν ξεπέσει, η μετά ηδονής απώλεια των ακόλαστων. Γι' αυτό και ο προφήτης, ελέγχοντας, έλεγε: «Δεν είναι τα μάτια σου, ούτε η καρδιά σου καλή». Καλύτερα θα ήταν οι άνθρωποι αυτοί να είναι τυφλοί· καλύτερα να είναι άρρωστοι, παρά να καταχρώνται τα μάτια τους σε τέτοια πράγματα. Έπρεπε λοιπόν να έχετε μέσα σας το τείχος που σας χωρίζει από τις γυναίκες· επειδή όμως δεν το θέλετε, οι Πατέρες θεώρησαν αναγκαίο να σας διαχωρίσουν έστω με αυτά τα ξύλινα διαχωριστικά· διότι, όπως ακούω εγώ από τους παλαιότερους, στα παλαιά χρόνια δεν υπήρχαν ούτε αυτά τα τοιχώματα.

«Διότι η θλίψη μας θα έρθει από μακριά, και σε ποιον θα καταφύγετε για να βοηθηθείτε;» «Γιατί εσείς αδικείτε τον λαό μου και ντροπιάζετε το πρόσωπο των φτωχών; λέει ο Κύριος.» «Αλίμονο σε εκείνους που αποκαλούν το κακό καλό, και το καλό κακό· σε αυτούς που θέτουν το φως ως σκοτάδι, και το σκοτάδι ως φως· σε αυτούς που θέτουν το πικρό ως γλυκό, και το γλυκό ως πικρό.» «Στα χέρια σου βρέθηκαν αίματα αθώων ψυχών.» «Δεν εκδίκασαν δίκαια την υπόθεση του ορφανού, και την υπόθεση της χήρας δεν έκριναν. Μήπως για αυτά δεν θα ζητήσω λόγο, λέει ο Κύριος; Ή την ψυχή ενός τέτοιου έθνους δεν θα την εκδικηθώ;» «Τα μάτια τους δεν είναι καλά, ούτε η καρδιά τους ευθεία, αλλά στρέφονται προς την πλεονεξία, και προς την έκχυση του αθώου αίματος, και προς τη συκοφαντία, και στο να διαπράττουν αδικίες και φόνους.» «Ταπείνωσες τον υψηλό, και ύψωσες τον ταπεινό.